Ensemble De Twaalf Duivelkens

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Berchem
Straat Transvaalstraat
Locatie Transvaalstraat 59-61, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie Zurenborg (Antwerpen) (inventarisatie: 01-07-2013 - 30-06-2015).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed De Twaalf Duivelkens, twee burgerhuizen in spiegelbeeld

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Burgerhuis in cottagestijl
gelegen te Transvaalstraat 59 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

omvat de bescherming als monument Burgerhuis in cottagestijl
gelegen te Transvaalstraat 61 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Zurenborg: deel Berchem

Deze bescherming is geldig sinds 10-01-1980.

Beschrijving

Het ensemble De Twaalf Duivelkens werd in 1896 ontworpen door architect Jules Hofman in opdracht van de 'Naamlooze Maatschappij voor het bouwen van Burgershuizen Oostkwartier'.

Deze maatschappij was in 1886 opgericht om Zurenborg te ontwikkelen tot woonwijk voor de hogere middenklasse. De maatschappij bouwde voor eigen rekening tal van modelwoningen en –ensembles, in samenwerking met verschillende bouwmeesters, om op die manier de bouw van woningen door privé-investeerders te stimuleren. Ook was het duidelijk te bedoeling om aan te sturen op de keuze voor rijk uitgewerkte, eclectische ontwerpen.

De maatschappij heeft opvallend veel investeringen gedaan in de Transvaalstraat, in de meest uiteenlopende stijlen. De cottagestijl wordt daarbij meermaals in eclectische gevels verwerkt. De Twaalf Duivelkens zijn de duidelijkste getuige in de straat van de populariteit van deze uit Engeland overgewaaide, pittoreske bouwstijl. Binnen het oeuvre van Jos Bascourt nemen deze woningen een aparte plaats in. Waar hij in Antwerpen bekend is geworden omwille van zijn vele, vooruitstrevende art-nouveau-woningen, wijkt dit ensemble in cottagestijl hier resoluut vanaf.

Het ensemble bestaat uit twee identieke, in spiegelbeeld opgetrokken enkelhuizen. Bovenop de neoclassicistische begane grond met deur en twee vensters, gaat de twee verdiepingen hoge bovenbouw lopen met alle aandacht. In de twee puntgevels wordt de cottagestijl verbonden met oud-Vlaamse tradities: gecombineerde lijst- en puntgevels met pseudo-vakwerk, overkragende dakkap, windborden en gevelbreed houten balkon, door spijlen met laatstgenoemde verbonden.

Bijzonder bij deze woningen is de unieke balkonondersteuning, met name tweemaal zes hurkende duivels met telkens verschillende gelaatsuitdrukking, uit donker hout gesneden door beeldhouwer Frans Joris.

  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 1896 # 1118.
  • ELAUT A. & J. POSSEMIERS 1988: Op wandel door de belle époque, Brussel, 152.
  • VANHOVE B. 1978: De Art Nouveau-architektuur in het Antwerpse: een doorsnede , Licentiaatsverhandeling R.U.G., 26-27.

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise & Plomteux, Greet

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Transvaalstraat

Transvaalstraat (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.