Eclectisch hoekhuis

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Berchem
Straat Waterloostraat
Locatie Waterloostraat 1, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie Zurenborg (Antwerpen) (inventarisatie: 01-07-2013 - 30-06-2015).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Eclectisch hoekhuis

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Eclectisch hoekhuis

Deze bescherming is geldig sinds 11-04-1984.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Zurenborg: deel Berchem

Deze bescherming is geldig sinds 10-01-1980.

Beschrijving

Eclectisch hoekhuis met de Transvaalstraat, waarvoor bouwaanvraag van 1900, naar ontwerp van Jules Hofman. Hofman realiseerde de woning samen met het pand op de andere hoek in één project in opdracht van de "Naamlooze Maatschappij voor het Bouwen van Burgershuizen in het Oostkwartier", de bouwmaatschappij die vanaf 1886 de ontwikkeling van Zurenborg tot woonwijk voor de burgerij organiseerde. De maatschappij bouwde voor eigen rekening tal van modelwoningen en –ensembles, in samenwerking met verschillende bouwmeesters, om op die manier de bouw van woningen door privé-investeerders te stimuleren. Ook was het duidelijk de bedoeling om aan te sturen op de keuze voor rijk uitgewerkte, eclectische ontwerpen, waarin de voorkeur voor de neo-Vlaamserenaissance- en de cottagestijl opvalt.

Deze half vrijstaande woning die Hofman tekende is hiervan een typevoorbeeld. Het sluit daarenboven bijzonder goed aan bij de ensembles in dezelfde stijl die de maatschappij liet bouwen naar ontwerp van Bilmeyer en Van Riel in de Transvaalstraat, net om de hoek. Het hoekperceel is van de straat afgescheiden door een lage rood bakstenen muur, waarop een smeedijzeren hek staat.

De woning telt twee traveeën onder leien zadeldak. Aan straatkant een puntgevel van twee traveeën, die tot één versmelt op de verdieping, en in de zijgevel drie traveeën onder lijstgevel die doorbroken wordt door een breed driehoekig dakvenster.

Beide gevels hebben bak- en zandsteenparementen, waarbij de natuurstenen kozijnen van de vensters in de voorgevel duidelijk verwijzen naar de neotraditionele stijl of de neo-Vlaamserenaissance. Door het houten windbord met topstuk, de houten erker in de zijgevel en het houten dakvenster daarboven, verkreeg de woning cottage-allures. De asymmetrische compositie met ongelijke puntgevel en het prachtige glas-in-loodraam met pauw in de zijgevel verwijzen dan weer naar de art nouveau.

  • Stadsarchief Antwerpen, 1900#1247.
  • ELAUT A. & J. POSSEMIERS J. 1988: Op wandel door de belle époque, Brussel, 140.
  • VANHOVE B. 1978: De Art Nouveau-architektuur in het Antwerpse: een doorsnede, Licentiaatsverhandeling Rijksuniversiteit Gent, 31.

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise & Plomteux, Greet

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Waterloostraat

Waterloostraat (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.