Grote Markt

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ straat

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Mechelen
Deelgemeente Mechelen
Straat Grote Markt

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
Links

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Reeds vermeld als "Forum Machliniense" in een schepenakte van 1286, met inbegrip van de huidige Schoenmarkt: een dries gevormd door de Romeinse heirbaan Bavay-Utrecht langs Steenweg-Onder den Toren, met een vertakking langs Scheerstraat-Befferstraat. Nadien belangrijk knooppunt van oude wegen, namelijk Brussel-Antwerpen-Lier-Diest. In het begin van de 14de eeuw uitbreiding naar het oosten door de afbraak van een huizenrij tussen de Standonckstraat en Bruul, voor de bouw van de nieuwe Lakenhal. Sinds 1486 benaming "Grote Markt".

Met de bouw in 1526 van het Paleis van de Grote Raad (noordelijke stadhuisvleugel) verdween ook de vroegere gevangenis "het Steen" gelegen in de uitsprong van de Standonckstraat (voorheen de zogenaamde Steenstraat).

Van oudsher en tot op heden politiek, economisch en commercieel centrum met het stadhuis, een concentratie van markten, belangrijke afspanningen en hotels voor het reizigersvervoer, later aangepast als winkel- en horecabedrijven; de grotendeels verbouwde begane grond splitst de oude gevelwanden op in twee registers.

Plein met nagenoeg vierkante plattegrond, met als blikvanger ten oosten het stadhuis en de voormalige Lakenhal, ten westen de zogenaamde "Beyaert" met op de achtergrond de Sint-Romboutskerk, en ten zuidwesten geopend naar de Schoenmarkt met het voormalig Schepenhuis.

Pleinwanden gekarakteriseerd door overwegend 18de-eeuwse bebouwing ter vervanging van de vroegere houten gevels. Enkele panden werden eind 19de, begin 20ste eeuw gerestaureerd (onder meer nummers 4, 9, 13 en 17) of heropgebouwd in neotraditionele stijl (nummers 5, 14, 16, 27 en 31), volgens oude archieffoto's van circa 1900-1910 vaak in de plaats van een vroeger diephuis van drie bouwlagen met bepleisterde lijstgevel uit de 18de of 19de eeuw.

Centraal op het marktplein staat een wit marmeren beeld van Margareta van Oostenrijk, opgericht in 1849 door Jozef Tuerlinckx (1809-1873). Arduinen sokkel met biografisch opschrift en neorenaissancemotieven, ontworpen door toenmalige stadsarchitect F. Bauwens; gietijzeren hek; eromheen patroon van vroegere uurwijzerplaat van de Sint-Romboutstoren, ingewerkt in het gekasseide plein. Ernaast stond voorheen een fraaie gietijzeren kiosk, afgebroken in het begin van de 20ste eeuw.

  • GODENNE L., Malines jadis et aujourd'hui, 1908, p. 290.
  • UYTTERHOEVEN J.-STEURS V., De Plaatsnamen van Mechelen binnen de Oude Wallen, Mechelen, 1942, deel I, p. 79-82.

Bron: Eeman M., Kennes H. & Mondelaers L. 1984: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Mechelen, Binnenstad, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 9N, Brussel - Gent.

Auteurs: Eeman, Michèle; Kennes, Hilde & Mondelaers, Lydie

Datum tekst: 1984

Aanvullende informatie

Het beeld van Margaretha van Oostenrijk werd verplaatst naar de Schoenmarkt. Het ijzeren hek staat nog altijd rond het standbeeld.

Govaert, Carine (11-06-2013 )

Relaties

maakt deel uit van Grote Markt en omgeving

Befferstraat, Bruul, Frederik de Merodestraat, Grote Markt, Nieuwwerk, Onder-den-Toren, Reuzenstraat,...

omvat Afspanning De Schaal

Grote Markt 31, Mechelen (Antwerpen)

omvat Afspanning De Zwaan

Grote Markt 29, Mechelen (Antwerpen)

omvat Apotheek De Kat

Grote Markt 13, Mechelen (Antwerpen)

omvat Art-deco stadswoning

Grote Markt 30, Mechelen (Antwerpen)

omvat Art-decowinkelhuis

Grote Markt 37, Mechelen (Antwerpen)

omvat Burgerhuis

Grote Markt 12, Mechelen (Antwerpen)

omvat Burgerhuis

Grote Markt 10, Mechelen (Antwerpen)

omvat Burgerhuis

Grote Markt 4, Mechelen (Antwerpen)

omvat Burgerhuis

Grote Markt 9, Mechelen (Antwerpen)

omvat Burgerhuis 't Verken

Grote Markt 34, Mechelen (Antwerpen)

omvat Burgerhuis De Beer

Grote Markt 32, 33, Mechelen (Antwerpen)

omvat Burgerhuis Gulden Ster

Grote Markt 3, Mechelen (Antwerpen)

omvat Burgerhuis In het Haentien

Grote Markt 2, Mechelen (Antwerpen)

omvat Burgerhuis Keulen

Grote Markt 26, Mechelen (Antwerpen)

omvat Burgerhuis Sint-Antonius

Grote Markt 8, Mechelen (Antwerpen)

omvat Burgerhuizen Groot Lam en Klein Lam

Grote Markt 35, 36, Mechelen (Antwerpen)

omvat Classicistische stadswoning

Grote Markt 28, Mechelen (Antwerpen)

omvat Herenhuis De Beitel, de Passer, 't Penseel

Grote Markt 19, Mechelen (Antwerpen)

omvat Hoekhuis gedateerd 1737

Grote Markt 7, Mechelen (Antwerpen)

omvat Hoekhuis In den Boer à la Mode

Grote Markt 6, Mechelen (Antwerpen)

omvat Hoekhuis In het Suyckerhuys

Grote Markt 39, Mechelen (Antwerpen)

omvat Hoekhuis Koning van Schotland

Grote Markt 17, Mechelen (Antwerpen)

omvat Hotel De Kraan

Grote Markt 27, Mechelen (Antwerpen)

omvat Postkantoor De Beyaert

Grote Markt 1, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadhuis van Mechelen met Lakenhal

Grote Markt 20-22, 21, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoning

Grote Markt 11, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoning

Grote Markt 38, Mechelen (Antwerpen)

omvat Stadswoningen

Grote Markt 23, 24, Mechelen (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.