Poortgebouw

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Turnhout
Deelgemeente Turnhout
Straat Begijnhof
Locatie Begijnhof zonder nummer, 1, 2, 83, 84, Turnhout (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Turnhout (actualisaties: 30-07-2007 - 31-07-2007).
  • Adrescontrole Turnhout (adrescontroles: 27-02-2007 - 27-02-2007).
  • Inventarisatie Turnhout (geografische inventarisatie: 01-01-1997 - 31-12-1997).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Poortgebouw

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is deel van de bescherming als monument Begijnhof

Deze bescherming is geldig sinds 27-05-2015.

is deel van de aanduiding als unesco werelderfgoed kernzone Begijnhof van Turnhout

Deze aanduiding is geldig sinds 02-12-1998.

is deel van de vaststelling als bouwkundig erfgoed Begijnhof, Turnhout

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Poortgebouw, vroeger voorafgegaan door overwelfde Meerloop, opgetrokken in 1700, zie chronogram S. Begga / Mater ConDeCorata in een cartouche aan de voorzijde. Vroeg-classicistisch, rechthoekig bakstenen gebouw van drie traveeën en twee bouwlagen onder licht hellend leien schilddak met vergulde sierbollen met letters S en B.

Lijstgevels, afgesloten met brede, omlopende houten kroonlijst op klossen. Aan straatzijde, parement van kalkzandsteen en vlakverdeling door middel van gevelhoge rechthoekige nissen, in de zijtravee voorzien van smalle rechthoekige vensters met glas in lood en tralies op de begane grond, in het midden met rondboogvormige doorgang; geprofileerde arduinen poortomlijsting met neuten, op rechter stijl steenhouwersmerk van de familie Monnoye (te situeren tussen 1620 en 1773); tweedelige houten poort onder houten boogveld; schamppalen; bekronende cartouche met chronogram en ellipsvormig medaillon met zandstenen beeld van Heilige Begga, pas sedert de 16de eeuw als patrones van de begijnen beschouwd; de inscriptie HANC/ IMAGINEM/ R GHEENEN (?)/ DD (?)/ 1768 op de sokkel verwijst naar de plaatsing van het beeld.

Aan begijnhofzijde, sobere bakstenen gevel met zichtbare verankeringen, rechthoekige vensters, rondbogige doorgang met ontlastingsstrek waarboven omlijste, witgeschilderde nis met beeld van Onze-Lieve-Vrouw met kind en later aangebrachte jaarinscriptie 1700 verwijzend naar de poort. Doorgang met vlakke houten zoldering.

Flankerende woningen, nummers 1-2 en 83-84 van het begijnhof, ieder van twee traveeën (één travee van de portierswoningen nummers 1 en 84 hoort bij het poortgebouw) en twee bouwlagen onder zadeldak (nok parallel aan de straat, Vlaamse pannen); verankerde bakstenen lijstgevels, aan de straatzijde met beluikte en betraliede, houten kruiskozijnen met ontlastingsstrek en blinde bovengevel; aan de tuinzijde met rechthoekige vensters met kleine roedeverdeling en vijfzijdige uitbouw met spiltrap naast ommuurd koertje van nummer 2 en 83; nummer 1 en 84 met segmentboogdeurtje in poortdoorgang.

  • DE KOK H., De ingangspoort van het Turnhoutse begijnhof (1700), in Taxandria, Nieuwe Reeks LVIII, 1986, p. 123-125.

Bron: De Sadeleer S. & Plomteux G. 1997: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Turnhout, Kanton Turnhout,Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 16N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: De Sadeleer, Sibylle & Plomteux, Greet

Datum tekst: 1997

Relaties

maakt deel uit van Begijnhof

Begijnhof 1-84 (Turnhout)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.