Brecht

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Brecht
Deelgemeente Brecht
Straat
Locatie Brecht (Brecht)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Brecht (geografische inventarisatie: 01-01-1985 - 31-12-1985).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Landbouwgemeente (9610 inwoners in 1976, 6184 hectare in 1971), gelegen aan de Kempische vaart, tussen Breda- en Turnhoutsebaan, doorsneden door autosnelweg E-19. Grondgebied reeds vroeg bewoond, zie de archeologische vondsten uit prehistorie, Merovingische periode en de nabijheid van Romeinse heirbaan Antwerpen - Hoogstraten.

Utrecht (huidige Tilburgbaan?). De heerlijkheid Brecht was in de 13de eeuw verdeeld in twee delen, het eerste behoorde toe aan de familie Berthout, het tweede aan de familie van Wilre; beide delen kwamen in het eerste kwart van de 17de eeuw in handen van Ch. de Lalaing, graaf van Hoogstraten, begin 18de eeuw door huwelijk in handen van de familie Salm-Salm. Op cultureel vlak beleefde Brecht een hoogtepunt met de zogenaamde Latijnse school (1515) en de humanisten Joannes Custos (latinist), Gabriël Mudaeüs (rechtsgeleerde), Leonardus Lessius (theoloog) en jonker van der Noot (renaissancedichter). Tijdens de troebelen van het vierde kwart van de 16de eeuw (1575-84) werd Brecht geplunderd en grotendeels verwoest, waarna het dorp jarenlang onbewoond bleef. Nadien had Brecht nog te lijden onder de beleringen van Bergen-op-Zoom en Breda (1622-25), en tijdens de Spaanse en Oostenrijkse Successieoorlogen (18de eeuw). Uitgestrekte gemeente met onder meer de gehuchten Overbroek, Locht, Broeckhoven, Stapelheede, Betkoven, Eindhoven en Steeghoven Sint-Lenaarts, aanvankelijk gehucht van Brecht, sinds 1846 een zelfstandige gemeente, werd in 1977 opnieuw een deelgemeente van Brecht, evenals Sint-Job-in-'t-Goor. Het vroegere gehucht Sint-Antonius-Brecht (ten zuiden) behoort thans tot de fusiegemeente Zoersel.

Landelijke gemeente met bossen (zuidwesten), heide (600 hectare) en weilanden (veeteelt). concentratie van bebouwing rondom het dorpsplein dat gedomineerd wordt door de kerk (ten noorden) en het heropgebouwde (1954) huis "Sint-Huibrecht", thans museum; lintbebouwing van hoofdzakelijk rijhuizen van twee bouwlagen uit de 20ste eeuw. Rond kern landhuizen uit de 20ste eeuw en recente verkaveling (ten noordoosten). Eveneens concentratie van woningen op gehucht Overbroek ronde de neogotische Sint-Willibrorduskerk (1890-91, L. Gife).

Verder weilanden, meestal recente hoeven met varkensstallen; hoeven uit de 19de eeuw. In het zuidwesten van de gemeente zeer vele weekendhuisjes, onder meer bungalowpark "De Eekhoorn"; beschermd natuurgebied - "Brechtse heide" die zich uitstrekt over Brecht, Sint-Lenaarts, Schilde en Westmalle - met heide, vennen, bos en voormalige kleiputten; militair oefenveld (ten westen) aansluitend bij Kamp van Brasschaat.

  • ERNALSTEEN E., Brecht en St.-Lenaarts, in De Toerist, jg. I, 1922, nr. 16, p. 242-2444; nr. 17, p. 270-274.
  • OOMS F., Wandeling door Brecht, in Toerisme provincie Antwerpen, 1964, nr. 2, p. 27-28.
  • SCHOBBENS J., Dans la province d'Anvers, dl. II, Brussel, [1930], p. 130-133.

Bron: Plomteux G., Steyaert R. & Wylleman L. 1985: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Antwerpen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 10N1 (A-He), Brussel - Gent.

Auteurs: Steyaert, Rita

Datum tekst: 1985

Relaties

maakt deel uit van Brecht

Brecht (Antwerpen)

omvat Bidkapel toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw

Kerkhovenakker laan A zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat De Vraagstraat

De Vraagstraat (Brecht)

omvat Duitse bunker

Lochtsebaan zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

omvat Duitse bunker

Vaartdijk zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

omvat Duitse bunker

Vaartdijk zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

omvat Duitse bunker

Sint Jobbaan zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

omvat Duitse bunker

Scheepvaartlaan zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

omvat Duitse bunker

Scheepvaartlaan zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

omvat Duitse bunker

Scheepvaartlaan zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

omvat Duitse bunker

Scheepvaartlaan zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

omvat Duitse bunker

Ebeslaan zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

omvat Duitse bunker

Ebeslaan zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

omvat Duitse bunker

Kempisch Kanaal zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

omvat Duitse bunker

Lochtsebaan zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Gemeenteplaats

Gemeenteplaats (Brecht)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Hendrik Schoofsstraat

Hendrik Schoofsstraat (Brecht)

omvat Herenhuis

Lessiusstraat 22, Brecht (Antwerpen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Hoekstraat

Hoekstraat (Brecht)

omvat Hoeve

Schoordijkweg 2, Brecht (Antwerpen)

omvat Hoeve

Lege Weg 2, Brecht (Antwerpen)

omvat Hoeve De Broeigans

Tilburgbaan 52, Brecht (Antwerpen)

omvat Hoeve en gekoppelde personeelswoningen

Schotensteenweg 62-64, Brecht (Antwerpen)

omvat Hoeve en omwalling

Paepestraat 1, Brecht (Antwerpen)

omvat Hoeve gedateerd 1852

Lochtsebaan 2, Brecht (Antwerpen)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Van Pulstraat 1, Brecht (Antwerpen)

omvat Hoeve Starrenborg

Schotensteenweg 14, Brecht (Antwerpen)

omvat Kasteel Neut

Gemeentepark 1, Brecht (Antwerpen)

omvat Kasteeldomein Nottebohm

Brasschaatbaan 34, Brecht (Antwerpen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Krekelbergstraat

Krekelbergstraat (Brecht)

omvat Langgestrekte hoeve

Venusstraat 2, Brecht (Antwerpen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Neoclassicistisch landhuis

Mudaeusstraat 21, Brecht (Antwerpen)

omvat Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeënkapel

Broeckhovenstraat 5, Brecht (Antwerpen)

omvat Parochiekerk Sint-Michiel

Biest 1, Brecht (Antwerpen)

omvat Reliëf met Heilig Hartbeeld

Schooldries zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

omvat Remise en hovenierswoning in gemeentepark

Gemeentepark 2, Brecht (Antwerpen)

omvat Schepenbank en schandpaal

Mudaeusstraat zonder nummer, Brecht (Antwerpen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Schoolplein

Schoolplein (Brecht)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Sint Willebrordusstraat

Sint Willebrordusstraat (Brecht)

omvat Sint-Theobalduskapel

Tilburgbaan 69, Brecht (Antwerpen)

omvat Stenen windmolen

Molenstraat 21, Brecht (Antwerpen)

omvat Tramstation

Venusstraat 18-20, Brecht (Antwerpen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Turnhoutkanalstellung

Beerse (Beerse), Brecht, Sint-Job-in-'t Goor, Sint-Lenaarts (Brecht), Oud-Turnhout (Oud-Turnhout), Rijkevorsel...

omvat Waterhoeve

Lessiusstraat 29, Brecht (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.