Valmeer

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Riemst
Deelgemeente Valmeer
Straat
Locatie Valmeer (Riemst)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Riemst (geografische inventarisatie: 10-01-1990 - 31-12-1990).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Woonforenzen- en landbouwgemeente, met voorheen mergelontginning, later kampernoeliekwekerijen (eerste helft 20ste eeuw). De twee kernen Val en Meer waren tot de Franse tijd twee afzonderlijke gemeenten. Beide zijn straatdorpen, de bebouwing, met een opvallend aantal verbouwde hoeven en resten van hoeven, geconcentreerd aan de Valmeerstraat en Bergstraat (Meer) en de Bampstraat en Grotestraat (Val).

De bewoning klimt op tot de prehistorie (vondst van een vuurstenen bijl). Belangrijke Romeinse resten: een Romeins graf (met mobilair), sporen van centuriatio en van een Romeinse nederzetting op de Meerberg (noorden van de gemeente), aan de heerbaan Tongeren-Maastricht-Heerlen die de grens volgt met Herderen en Riemst; hier werden in 1966 de bouwresten van een villa (2de-3de eeuw) opgegraven.

Eerste vermelding in 1147 als Falla. Val was een Loonse heerlijkheid, die in 1366 naar het prinsbisdom overging. De schepenbank sprak Loons recht, en ressorteerde onder de buitenbank van Bilzen, soms ging ze ook in beroep bij het oppergerecht van Vliermaal.

Meer en Bolder (confer Zichen-Zussen-Bolder) vormden één, oorspronkelijk Loonse heerlijkheid, vanaf 1366 van de prinsbisschop van Luik en achtereenvolgens in leen gegeven aan de familie van Guigoven (14de eeuw) en de Méan (1588-1796, kasteel in Bolder). De schepenbank sprak Luiks recht en ging in beroep bij de Luikse schepenbank. In 1794-95 wordt Bolder bij Zichen-Zussen gevoegd, Meer bij Val.

Val en Meer waren twee kwartkapellen van de parochie Millen. De rector van de Sint-Stefanuskapel van Val bediende ook de Sint-Severinuskapel van Meer. Begin 19de eeuw werden Val en Meer afzonderlijke parochies. In 1898 wordt Meer bij de parochie Val gevoegd.

Oppervlakte: 509 hectare. Aantal inwoners (1990): 1.663.

  • BAUWENS-LESENNE M., Bibliografisch repertorium van de oudheidkundige vondsten in Limburg behoudens Tongeren-Koninksem (vanaf de vroegste tijden tot de Noormannen), Brussel, 1968, p.355-356.
  • BOUVEROUX P., Bondige geschiedkundige schets van Fal-Meer, (Limburg, 12, 1931, p.218-220).
  • DE BOE G., Val-Meer: Romeinse villa, (Archeologie, 1966, 2, p.69).
  • HARDENBERG H., Het Limburgsch gedeelte van de Romeinse Heerbaan Keulen-Tongeren, (De Maasgouw, 62, 1942, p.24).
  • ROBYNS O., De Parochie Fall-Mheer, (Limburg, 8, 1926, p.65-68).
  • VAN DOORSLAER A., Repertorium van de begraafplaatsen uit de Romeinse tijd in Noord-Gallië, Brussel, 1964, vol.I, p.147-148.

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Vanthillo C. 1990: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kantons Riemst - Tongeren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1990

Relaties

maakt deel uit van Riemst

Riemst (Limburg)

omvat Breedhuis, parochiaal centrum

Bampstraat zonder nummer, Riemst (Limburg)

omvat Burgerhuis en dienstgebouwen

Bergstraat 41, Riemst (Limburg)

omvat Dienstgebouw van verdwenen hoeve

Bolderstraat 172, Riemst (Limburg)

omvat Dwarsschuur

Grote Straat 10, Riemst (Limburg)

omvat Gemeentehuis van Valmeer

Grote Straat 64, Riemst (Limburg)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Gesloten hoeve

Grote Straat 53, Riemst (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Bodemstraat 16, Riemst (Limburg)

omvat Gietijzeren kruis

Leemkuilstraat zonder nummer, Valmeerstraat zonder nummer, Riemst (Limburg)

omvat Gietijzeren wegkruis

Vijf Kruisenstraat zonder nummer, Riemst (Limburg)

omvat Hoekhuis

Fallstraat 2, Riemst (Limburg)

omvat Hoekhuis

Rechtstraat 47, Riemst (Limburg)

omvat Hoekhuis

Grote Straat 41, Riemst (Limburg)

omvat Hoeve

Bolderstraat 170, Riemst (Limburg)

omvat Hoeve

Verbindingsweg 16, Riemst (Limburg)

omvat Hoeve

Grote Straat 48-50, Riemst (Limburg)

omvat Hoeve

Bitsingerweg 15, Riemst (Limburg)

omvat Hoeve

Bampstraat 22, Riemst (Limburg)

omvat Hoeve

Bodemstraat 19, Riemst (Limburg)

omvat Hoeve

Bergstraat 56, Riemst (Limburg)

omvat Hoeve

Bergstraat 52, Riemst (Limburg)

omvat Hoeve Burrefetwinning

Rechtstraat 10, Riemst (Limburg)

omvat Hoeve losstaande bestanddelen

Kleinstraat 32, Riemst (Limburg)

omvat Hoeve losstaande bestanddelen

Grote Straat 37, Riemst (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Bampstraat 5, Riemst (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Bergstraat 76, Riemst (Limburg)

omvat Hoeve Odehof

Krukstraat 18, Riemst (Limburg)

omvat Klooster-school der Zusters van Liefde

Bergstraat 1, Riemst (Limburg)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Kruis

Bergstraat zonder nummer, Riemst (Limburg)

omvat Kwartjesboom

Mgr. Kerkhofslaan (Riemst)

omvat Langgestrekte hoeve

Bergstraat 60, Riemst (Limburg)

omvat Onze-Lieve-Vrouwekapel

Bodemstraat zonder nummer, Riemst (Limburg)

omvat Parochiekerk Sint-Stefanus

Bampstraat zonder nummer, Riemst (Limburg)

omvat Resten gesloten hoeve

Grote Straat 70, Riemst (Limburg)

omvat Resten van gesloten hoeve

Grote Straat 60, Riemst (Limburg)

omvat Resten van woning

Bodemstraat 1, Riemst (Limburg)

omvat School

Bergstraat 1C, Riemst (Limburg)

omvat Sint-Severinuskapel

Bergstraat zonder nummer, Riemst (Limburg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.