Mal

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Tongeren
Deelgemeente Mal
Straat
Locatie Mal (Tongeren)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Tongeren (geografische inventarisatie: 01-01-1990 - 31-12-1990).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Eerste vermelding in 1111 (Malla). Landbouwgemeente (graangewassen, suikerbieten en grasland), gelegen in de vallei van de Jeker, met natte, alluviale gronden in het zuiden en zuiwesten van de gemeente. De bewoning concentreert zich in twee kleine kernen (Mal en Klein Mal), en aan de steenweg van Tongeren (Berg) naar Sluizen. Oudste sporen van bewoning uit de Romeinse periode (graven, sporen van centuriatio); de heerbaan Bavai-Tongeren-Keulen doorkruist de gemeente.

De heerlijkheid was een bezit van de Bisschoppelijke Tafel van Luik, een aantal belangrijke leengoederen waren eigendom van de familie van Elderen. De schepenbank sprak Loons recht en ging in beroep bij het hof van Vliermaal.

De Kruisvindingsparochie, in de 9de en 10de eeuw een hulpkerk van Tongeren, maar vóór de 13de eeuw reeds afgescheiden van de moederkerk, omvatte vanaf 13de of 14de eeuw ook Sluizen; begevingsrecht en tienden bij het Onze-Lieve-Vrouwekapittel van Tongeren. De oude romaanse kerk werd in 1845 afgebroken en in dat jaar vervangen door het huidige gebouw.

Oppervlakte: 399 hectare. Aantal inwoners (1988): 836.

  • BAUWENS-LESENNE M., Bibliografisch repertorium van de oudheidkundige vondsten in Limburg, behoudens Tongeren-Koninksem (vanaf de vroegste tijden tot de Noormannen), Brussel, 1968, p.215-216.
  • DARIS J., Notice sur Mal-Sluse, in: Notices historiques du diocèse de Liège, vol.14, Luik, 1893, p.75-101.
  • GAUCHEZ V., Topographie des voies romaines de la Gaule-Belgique, (Annales de l'Académie royale d'Archéologie de Belgique, 38, 3de reeks, 8, 1882, p.147).
  • SCHUERMANS H., Exploration de quelques tumulus de la Hesbaye, (Bulletin des Commissions royales d'Art et d'Archéologie, 5, 1866, p.474).
  • SEVERIJNS P., Een greep uit de geschiedenis der kerkdorpen, in: 2000 jaar Tongeren. 15 vóór Chr. tot 1985, Hasselt, 1988, p.211-212.
  • S.N., Park van de Oostelijke Jeker
  • S.N., Beschermd landschap, tussen Mal en Tongeren, met een oppervlakte van circa 160 hectare. Het landschap wordt gekenmerkt door een afwisseling van hooilanden, drassige terreinen, moerassen en rietkragen, dit alles omzoomd door populieren en struwelen van els of wilg.
  • S.N., Venige depressies binnen de oude Jekermeanders herbergen een rijke, gevarieerde beemd- en moerasvegetatie, waarin zeldzame vogelsoorten broeden.
  • THYS C., Le chapitre de Notre-Dame à Tongres, Antwerpen, 1889, vol.III, p.263-282.
  • VANDEN EEDE K., inspecteur Bestuur Monumenten en Landschappen, Onuitgegeven nota's.

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Vanthillo C. 1990: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kantons Riemst - Tongeren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1990

Relaties

maakt deel uit van Tongeren

Tongeren (Limburg)

omvat Gelijkaardige dubbelhuizen

Kruisvindingsstraat 85-87, Tongeren (Limburg)

omvat Gemeenteschool

Kruisvindingsstraat 89, Tongeren (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Kruisvindingsstraat 62, Tongeren (Limburg)

omvat Kapel

Landbroekweg zonder nummer, Tongeren (Limburg)

omvat Parochiekerk Heilige Kruisvinding

Kruisvindingsstraat zonder nummer, Tongeren (Limburg)

omvat Watermolen

Heldenstraat 2, Tweemolensstraat 38, Tongeren (Limburg)

omvat Woningen in gesloten hoeve

Waterstraat 84-88, Tongeren (Limburg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.