Nerem

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Tongeren
Deelgemeente Nerem
Straat
Locatie Nerem (Tongeren)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Tongeren (geografische inventarisatie: 01-01-1990 - 31-12-1990).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Taalgrensgemeente, gelegen in de vallei van de Jeker. Straatdorp, de bewoning geconcentreerd aan weerszij van een centraal, langgestrekt grasplein. Woonforenzengemeente. Landbouw (graan, suikerbieten). De huidige tinfabriek was begin 20ste eeuw een vrij belangrijke koekjes- en speculoosfabriek, gelegen aan de thans buiten gebruik gestelde spoorlijn Tongeren-Luik. Het geheel van fabriek, station en kasteel Rosmeulen domineert het noordelijk gedeelte van de gemeente.

De bewoning klimt op tot de Romeinse tijd (sporen van een Romeinse villa in de nabijheid van de gemeenteschool, sporen van centuriatio). De antieke weg Tongeren-Visé loopt doorheen de gemeente.

Nerem hoorde samen met het Waalse Paifve tot de heerlijkheid Rutten. Het was één van de acht redemptiedorpen, zoals Maastricht een oud Brabants goed, waarop de Verenigde Provinciën, na de verovering van deze stad in 1632 aanspraak maakten; de dorpen kochten hun verplichtingen met een geldsom aan beide heren af. Na het verdrag van Fontainebleau (1785) wordt de volledige souvereiniteit aan de Verenigde Provinciën toegekend.

Het bestuur werd waargenomen door twee burgemeesters, en de schepenbank was tevens bevoegd voor Paifve. Het Vroenhof te Maastricht fungeerde als beroepshof.

Op het grondgebied bevond zich een belangrijk leenhof met kasteel, Scherpenberg, afhankelijk van het leenhof van Hamal te Rutten.

De parochie was een filiaal van Vreren; eerste vermelding van een kapel in 1335; het begevingsrecht had de abt van Flône bij Luik. In 1834 wordt Nerem een onafhankelijke parochie; de kapel wordt gesloopt, en in 1876 wordt de huidige kerk gebouwd.

Oppervlakte: 400 hectare. Aantal inwoners (1988): 948.

  • BAUWENS-LESENNE M., Bibliografisch repertorium van de oudheidkundige vondsten in Limburg, behoudens Tongeren-Koninksem (vanaf de vroegste tijden tot de Noormannen), Brussel, 1968, p.261-262.
  • HUYBRIGTS F., Annales de la Fédération archéologique et historique de Belgique. Comptes-rendus et Mémoires des Congrès, 1923, p.137.
  • SEVERIJNS P., Een greep uit de geschiedenis der kerkdorpen, in: 2000 jaar Tongeren. 15 vóór Chr. tot 1985, Hasselt, 1988, p.216.
  • WILL J., De kapel van Sint-Nicolaas te Nerem, (Limburg, 49, 1970, p.202-204).
  • WILL J., De parochie Nerem, (Limburg, 49, 1970, p.297-300).

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Vanthillo C. 1990: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kantons Riemst - Tongeren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1990

Relaties

maakt deel uit van Tongeren

Tongeren (Limburg)

omvat Gemeentehuis van Nerem en gemeenteschool

Neremstraat 33, Tongeren (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Neremstraat 57, Tongeren (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Neremstraat 133, Tongeren (Limburg)

omvat Kasteel Rosmeulen

Neremstraat 229, 241, Tongeren (Limburg)

omvat Kasteel Scherpenberg

Dreef 99, Tongeren (Limburg)

omvat Koekjesfabriek uit begin 20ste eeuw

Neremstraat zonder nummer, Tongeren (Limburg)

omvat Neoromaanse Sint-Antoniuskapel

Neremstraat zonder nummer, Tongeren (Limburg)

omvat Parochiekerk Sint-Servatius

Neremstraat zonder nummer, Tongeren (Limburg)

omvat Station Nerem

Neremstraat zonder nummer, Tongeren (Limburg)

omvat Winning Jadoul

Spoorwegstraat 12, Tongeren (Limburg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.