Sluizen

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Tongeren
Deelgemeente Sluizen
Straat
Locatie Sluizen (Tongeren)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Tongeren (geografische inventarisatie: 01-01-1990 - 31-12-1990).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Eerste vermelding in 1139 (Slusis). Taalgrensgemeente; in 1961 werd het overwegend franstalig gehucht Haut-Vinâve bij Glons gevoegd. Woonforenzengemeente met landbouw als belangrijkste bedrijvigheid (akkerbouw); in de 19de eeuw werd de strohoedenfabricage als huisnijverheid beoefent.

Het landschap wordt getypeerd door het plotse vernauwen van het Jekerdal, te wijten aan de krijtlaag in de ondergrond; hierdoor onstaat een smal en vrij diep dal, waar het krijtgesteente in de hellingen dagzoomt.

De bewoning klimt op tot de prehistorie; Romeinse (sporen van een villa en centuriatio) en Merovingische vondsten duiden op de continuïteit ervan. De antieke weg Othée-Herderen loopt nabij de grens met Glons.

Sluizen behoorde reeds in 12de eeuw tot het domein van het Sint-Servaaskapittel van Maastricht, als één van de elf banken van Sint-Servaas; al deze dorpen waren vrije rijksheerlijkheden, door de Duitse keizer geschonken en rechtstreeks afhangend van het Duitse Rijk; de hertogen van Brabant waren voogd van deze gebieden. Na de verovering van Maastricht (1632) eisen de Verenigde Provinciën de rechten over deze dorpen op, eis die bekrachtigd wordt door het verdrag van Fontainebleau (1785).

De schepenbank ging in beroep bij de hoofdbank van Vlijtingen. De burcht van Sluizen werd begin 15de eeuw verwoest door de Luikenaars in de opstand tegen prinsbisschop Jan van Beieren, met de daaropvolgende nederlaag te Othée (1408). Er bleven resten van bewaard in het huidige kasteel. De parochie was een filiaal van Mal. Reeds in de 11de eeuw wordt een Sint-Servaaskapel vermeld. In 1888 wordt Sluizen een zelfstandige parochie.

Oppervlakte: 304 hectare. Aantal inwoners (1988): 662.

  • BAUWENS-LESENNE M., Bibliografisch repertorium van de oudheidkundige vondsten in Limburg, behoudens Tongeren-Koninksem (vanaf de vroegste tijden tot de Noormannen), Brussel, 1968, p.343-344.
  • HUYBRIGTS F., Antiquités romaines à Tongres, (Bulletin de la Société scientifique et littéraire du Limbourg, 17, 1897, p.31).
  • SEVERIJNS P., Een greep uit de geschiedenis der kerkdorpen, in: 2000 jaar Tongeren. 15 vóór Chr. tot 1985, Hasselt, 1988, p.218-219.
  • S.N., Bulletin de la Société scientifique et littéraire du Limbourg, 9, 1868, p.315-316.
  • THYS C., Le chapitre de Notre-Dame à Tongres, Antwerpen, 1889, vol.III, p.282-294.

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Vanthillo C. 1990: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kantons Riemst - Tongeren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1990

Relaties

maakt deel uit van Tongeren

Tongeren (Limburg)

omvat 17de-eeuws woonhuis

Sluizerbroek 15, Tongeren (Limburg)

omvat Boerenburgerhuis van gesloten hoeve

Viséweg 403, Tongeren (Limburg)

omvat Gebouwen van hoeve

Viséweg 393-395, Tongeren (Limburg)

omvat Gemeentehuis van Sluizen en gemeenteschool

Millerweg 1, Tongeren (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Millerweg 19, Tongeren (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Viséweg 351, Tongeren (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Viséweg 408, Tongeren (Limburg)

omvat Parochiekerk Sint-Servatius

Viséweg zonder nummer, Tongeren (Limburg)

omvat Pastorie van de Sint-Servatiusparochie

Viséweg 365, Tongeren (Limburg)

omvat Sluizermolen

Sluizermolenweg 19, Tongeren (Limburg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.