Widooie

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Tongeren
Deelgemeente Widooie
Straat
Locatie Widooie (Tongeren)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Tongeren (geografische inventarisatie: 01-01-1990 - 31-12-1990).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Landbouwdorp (graan en suikerbieten), brongebied van de Mombeek. Kerndorp, waarvan de bebouwing een groot aantal hoeven van het gesloten type omvat.

De Romeinse weg Tongeren-Tienen en de antieke weg Tongeren-Heers-Gembloux doorkruisen het grondgebied. Waarschijnlijk behorend tot het domein van de H.-Adelardus, kleinzoon van Karel Martel, en circa 825 door hem geschonken aan de abdij van Corbie (Picardië). De bezittingen van deze abdij strekten zich uit over de gemeenten Widooie, Haren en Bommershoven. De administratie van de goederen en de uitoefening van de heerlijke rechten evenals het beheer van alle in het prinsbisdom Luik gelegen domeingoederen was in handen van de monnik-proost, die resideerde in de proostdij, een hoeve in 1250 vermeld als "domus de Widoy". Deze proostdij verdween waarschijnlijk begin 15de eeuw. De "curia de Widoy" wordt voor het eerst vermeld in 1177. De graven van Loon bezaten de voogdij over deze goederen. In 1559 werden alle abdijgoederen te Widooie, samen met de heerlijke rechten overgemaakt aan Godfried van Bocholt, heer van Grevenbroek. In 1585 worden een deel van deze bezittingen evenals de heerlijke rechten verkocht aan het Sint-Lambertuskapittel van Luik. In de 17de en 18de eeuw zijn de heerlijke rechten in bezit van de Tongerse familie Vaes.

Als deel van de stadsvrijheid Tongeren was Widooie onderworpen aan de stadsmagistraat; de Tongerse schepenbank sprak Luiks recht. Op het grondgebied bevonden zich twee belangrijke Loonse laathoven.

De Sint-Pancratiuskerk, waarschijnlijk circa 1100 van de moederkerk van Haren afgescheiden, was een filiaal van de Tongerse Onze-Lieve-Vrouwekerk; patronaatsrecht en tienden waren in bezit van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel. In 1845 wordt de nieuwe kerk gebouwd.

In 1977 met Tongeren gefusioneerd. Oppervlakte: 334 hectare. Aantal inwoners (1970): 442.

  • BAUWENS-LESENNE M., Bibliografisch repertorium van de oudheidkundige vondsten in Limburg behoudens Tongeren-Koninksem (vanaf de vroegste tijden tot de Noormannen), Brussel, 1968, p.378-379.
  • GRAUWELS J., Prévôté de Widooie, in: Monasticon belge, vol.VI, Province de Limbourg, Liège, 1976, p.71-73.
  • PAQUAY J., De proostdij van Widooie, (Verzamelde Opstellen uitgegeven door den Geschied- en Oudheidkundigen Studiekring te Hasselt, 13, 1937, p.53-62).
  • SEVERIJNS P., Een greep uit de geschiedenis der kerkdorpen, in: 2000 jaar Tongeren. 15 vóór Chr. tot 1985, Hasselt, 1988, p.208-210.
  • THYS C., Le chapitre de Notre-Dame à Tongres, vol.III, Antwerpen, 1889, p.411-421.

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Vanthillo C. 1990: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kantons Riemst - Tongeren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1990

Relaties

maakt deel uit van Tongeren

Tongeren (Limburg)

omvat 19de-eeuws burgerhuis

Stelstraat 27, Tongeren (Limburg)

omvat Bomenrijen van voornamelijk bruine beuk

Terhove (Borgloon), Kasteelweg (Tongeren)

omvat Dwarsschuur

Sint-Pankraasstraat 3, Tongeren (Limburg)

omvat Gekandelaarde winterlinde

Widooierlinde (Tongeren)

omvat Hoeve

Stelstraat 33, Tongeren (Limburg)

omvat Hoeve

Stelstraat 42, Tongeren (Limburg)

omvat Hoevegebouwen

Stelstraat 25, Tongeren (Limburg)

omvat Kasteel van Widooie

Kasteelweg 30, Tongeren (Limburg)

omvat Ongelukskruis

Herenweg zonder nummer, Tongeren (Limburg)

omvat Parochiekerk Sint-Pancratius

Widooiestraat zonder nummer, Tongeren (Limburg)

omvat Romeins aquaduct

Heers (Heers), Koninksem, Lauw, Piringen, Tongeren, Widooie (Tongeren)

omvat Schoolgebouw

Knapenstraat 25, Tongeren (Limburg)

omvat U-Vormige hoeve

Stelstraat 40, Tongeren (Limburg)

omvat Veekeringshaag rond verdwenen boomgaard

Kasteelweg (Tongeren)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.