Teuven

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Voeren
Deelgemeente Teuven
Straat
Locatie Teuven (Voeren)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Voeren (geografische inventarisatie: 01-01-1992 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

omvat de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Dorpskern Teuven
gelegen te Gieveldstraat, Mostert, Teuven-Dorp (Voeren)

Deze bescherming is geldig sinds 28-05-2003.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Het grondgebied van de gemeente behoorde tot het hertogdom Limburg, vanaf 1288 in bezit van de hertogen van Brabant. Teuven vormde samen met Sippenaken (Nederland) en Beusdaal (Nederland) een heerlijkheid die in 1557 door de koning van Spanje in pand wordt gegeven aan Gerard Colyn. In 1612 door Spanje verkocht aan Gerard de Draeck. In 1646 vormt de Spaanse fiscus hier twee afzonderlijke heerlijkheden: Teuven met Sinnich en Nurop, dat naar Gerard de Draeck gaat, en Sippenaken en Beusdaal, dat verkocht wordt aan Adolf Colyn. De heerlijkheid Teuven blijft in het bezit van de familie de Draeck, die er het kasteel "De Hof" bezat, tot 1792, wanneer ze overgaat naar baron J.A.A. de Négri. De schepenbank behoorde tot de ban Montzen.

Op het grondgebied bevonden zich de laathoven Nurop, bezit van het kapittel van Aken, en Sinnich. Hier werd in 1243 de abdij van dezelfde naam gesticht.

Tijdens de Franse bezetting wordt van Teuven, Sippenaken en Beusdaal opnieuw één gemeente gemaakt, die pas in 1842 gesplitst wordt.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd op de grens van Teuven met Nederland (Sippenaken) door de Duitsers de zogenaamde "electrische draad" aangebracht, eigenlijk een afsluitingssysteem van electrische draden, met de bedoeling het bezette België van het vrije Nederland te scheiden; voor de slachtoffers die tengevolge hiervan vielen werd op de grens met Sippenaken een gedenksteen opgericht.

De Sint-Pietersparochie maakte oorspronkelijk deel uit van het vorstelijk domein van de hertogen van Limburg, samen met de heerlijkheid vervolgens bezit van de heren van Teuven. De tienden werden in 17de en 18de eeuw verdeeld tussen de heren van Beusdaal en Clermont (confer Remersdaal), de abdij van Sinnich en de pastoor.

Landbouwgemeente, uitsluitend afgestemd op veeteelt (90 procent van het landbouwareaal ingenomen door weiden). De overschakeling: gemengd landbouwsysteem naar eenzijdige veeteelteconomie zet in het Gulpdal vrij vroeg in; de toestand op de Ferrariskaart (1771-1777) geeft 35,9 procent van de gronden aan als weide, geconcentreerd rondom de dorpskern en de ten noord en zuid aansluitende gehuchten Nurop en Sinnich; de akkergronden liggen ten westen van deze kernen; een groot bebost oppervlak strekt zich ten oosten van het dorp uit ("Neerbeck Bosch", "Driecher Bosch", "Sinnicher Bosch"). Ook nu nemen de bossen nog 20 procent van de oppervlakte van de gemeente in. De eigenlijke overschakeling van poly- naar monocultuur vindt echter plaats pas vanaf de tweede helft van de 19de eeuw, met een versnelde stijging van het weide-areaal in de periode na 1910, om in 1950 een piek van 93,3 procent te bereiken.

Het nederzettingspatroon vertoont een lintbebouwing van beperkte dichtheid aan de weg van Remersdaal naar Slenaken (Nederland) die van zuid naar noord doorheen het centrum van het grondgebied loopt (aaneenschakeling van Sinnich, Sinnichstraat en Dorp); verspreide bebouwing aan de overige straten; recente bebouwing aan de Gieveldstraat tussen Dorp en Hoofstraat. De bebouwing bestaat voornamelijk uit hoeven, van middelgroot tot klein, met losse bestanddelen, waarvan vele in hun dienstgebouwen de omschakeling van akkerbouw naar veeteelt vertonen in de verbouwing van de dwarsschuren tot stallen. De Gulp stroomt van zuid naar noord aan de oostzijde van dit straatdorp.

Het ontbreken van tewerkstelling buiten de landbouw had in de tweede helft van de 19de eeuw en in de 20ste eeuw een daling van het bevolkingscijfer tot gevolg (in 1846: 540; in 1976: 508 inwoners). De laatste decennia is een sterke inwijking vanuit Nederland te constateren (thans 15 procent van de bevolking). De gemeente fungeert als woonplaats voor forenzen naar Visé, Luik, Maastricht en Aken.

Oppervlakte: 726 hectare. Aantal inwoners: 508 (1976).

  • De Voerstreek (De Tijdspiegel, 31, 1976, 2-3, pagina 21-22).
  • de RYCKEL A., Les communes de la province de Liège. Notices historiques, Liège, 1892, pagina 549-551.
  • de RYCKEL A. , La cour féodale de l'ancien duché de Limbourg, Liège, 1895, pagina 80-81.
  • DUBOIS F., Notes historiques sur Teuven, Aubel, s.a.
  • NIJSSEN J., Manuscript Voerense percelen, 1992.
  • PALMANS R., Voeren anders bekeken (Vlaamse Toeristische Bibliotheek), Antwerpen, 1986, pagina 39-41.
  • SIMENON G., Visitationes archidiaconales archidiaconatus Hasbaniae in dioeceseni Leodiensi ab anno 1613 ad annum 1736, Liège, 1939, pagina 697-700.
  • VAN GELDER W. , Voerstreek (Toeristisch Wegwijs), Antwerpen, 1981, pagina 58-62.
  • WALPOT M., De evolutie van het agrarisch landschap in de landen van Overmaas (Heem, 4-5, 1959, pagina 34-49).

Bron: Schlusmans F. 1992: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kanton Voeren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N2, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1992

Relaties

maakt deel uit van Voeren

Voeren (Limburg)

omvat Abdij van Sinnich

Kasteelstraat 11, Voeren (Limburg)

omvat Afsluitingshaag

Kloosterhofstraat 40 (Voeren)

omvat Afsluitingshaag van meidoorn

Hoofstraat 13 (Voeren)

omvat Bronnen en bronpoelen Teuvenbeek

Sinnich (Voeren)

omvat Cipressen met wegkruis

Gieveldstraat zn (Voeren)

omvat Dolines

Teuven (Voeren)

omvat Dorpswoningen

Hoofstraat 10-12, Voeren (Limburg)

omvat Elektriciteitscabine

Sinnich 13, Voeren (Limburg)

omvat Elzenhakhout als hoekboom

Teuven (Voeren)

omvat Essenkaphaag

Kasteelstraat zn (Voeren)

omvat Gemeentehuis van Teuven, school en kapelanie

Gieveldstraat 2, Voeren (Limburg)

omvat Gemengde houtkant op talud

Kloosterhofstraat zn (Voeren)

omvat Gemengde houtkant op talud

Mostert zn (Voeren)

omvat Geschoren afsluitingshaag

Nurop zn (Voeren)

omvat Geschoren meidoornhaag als erfafsluiting

Kloosterhofstraat 47 (Voeren)

omvat Geschoren veekeringshaag van meidoorn

Kloosterhofstraat 32-34 (Voeren)

omvat Gevlochten veekeringshaag

Mostert zn (Voeren)

omvat Grenspalen nummers 14 tot 45

's Gravenvoeren, Moelingen, Sint-Martens-Voeren, Teuven (Voeren)

omvat Gulpvallei met omgeving

Remersdaal, Teuven (Voeren)

omvat Hakhout van haagbeuk langs holle weg

Teuven (Voeren)

omvat Hakhout van hulst op perceelsgrens

Kloosterhofstraat zonder nummer, Sinnich zonder nummer (Voeren)

omvat Hakhout van zomereik met boomkruis

Gieveldstraat zonder nummer (Voeren)

omvat Hakhoutstoof van beuk

Teuven (Voeren)

omvat Hakhoutstoof van es

Teuven (Voeren)

omvat Hakhoutstoven van beuk en zomerlinde

Teuven (Voeren)

omvat Hoeve Driesenhof

Teuvener-Driesen 2, Voeren (Limburg)

omvat Hoeve Gieveld

Gieveldstraat 48, Voeren (Limburg)

omvat Hoeve Kloosterhof

Kloosterhofstraat 34, Voeren (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Teuven-Dorp 58, Voeren (Limburg)

omvat Hoeve Mostert

Mostert 23-25, Voeren (Limburg)

omvat Hoeve Oudenhof

Kloosterhofstraat zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Holle weg bij Abdij van Sinnich

Teuven (Voeren)

omvat Holle weg naar Teuvenbeek

Teuven-Dorp (Voeren)

omvat Holle weg naar voorde op de Gulp

Teuven (Voeren)

omvat Holle weg Teuvenerberg

Teuven (Voeren)

omvat Hoogstamboomgaard

Nurop zonder nummer (Voeren)

omvat Houten kruis

Sinnich zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Houten wegkruis met sering

Obsinnich zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Houtkant langs holle weg

Sinnich (Voeren)

omvat Houtkant langs Sinnichbeek

Sinnich (Voeren)

omvat Houtkant op talud

Mostert zonder nummer (Voeren)

omvat Houtkant op talud

Roodbos, Varnstraat (Voeren)

omvat Houtkant op talud

Mostert zn (Voeren)

omvat Houtkant op talud

Varnstraat zn (Voeren)

omvat Houtkant op talud

Kloosterhofstraat zn (Voeren)

omvat Houtkant op talud

Kloosterhofstraat, Obsinnich (Voeren)

omvat Houtkant op talud

De Plank, Varnstraat (Voeren)

omvat Houtkant op talud

De Plank, Varnstraat (Voeren)

omvat Houtkant op talud

Kloosterhofstraat zn (Voeren)

omvat Houtkant op talud

Gieveldstraat zn (Voeren)

omvat Houtkant op talud

Gieveldstraat (Voeren)

omvat Houtkant op talud bij holle weg

Kasteelstraat zn (Voeren)

omvat Houtkant op talud en veekering van meidoorn

Gieveldstraat zn (Voeren)

omvat Houtkant op talud holle weg

Teuven (Voeren)

omvat Houtkant op talud langs spoorweg

Remersdaal, Teuven (Voeren)

omvat Houtkant van es op talud

I gen Treut zn (Voeren)

omvat Houtkanten langs holle weg

Gieveldstraat zn (Voeren)

omvat IJzeren wegkruis

Obsinnich zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Kapelweg Teuven

Mostert (Voeren)

omvat Kaphaag van haagbeuk

Kloosterhofstraat zn (Voeren)

omvat Kaphaag van haagbeuk

Teuvener-Driesen zn (Voeren)

omvat Kasteel van Teuven

Hoofstraat 15-17, Voeren (Limburg)

omvat Knotbomenrij met hoekboom

Mostert zn (Voeren)

omvat Knotbomenrij van haagbeuk

Gieveldstraat zonder nummer (Voeren)

omvat Knotbomenrij van haagbeuk

Teuvener-Driesen zonder nummer (Voeren)

omvat Knotbomenrij van haagbeuk als grensbomen

Kasteelstraat zonder nummer (Voeren)

omvat Knoteik op perceelsgrens

Kloosterhofstraat zonder nummer, Sinnich zonder nummer (Voeren)

omvat Knotels als hoekboom

Teuven (Voeren)

omvat Knotes bij doline

Teuven (Voeren)

omvat Knotes op talud

I gen Treut zn (Voeren)

omvat Knotessen op perceelsgrens weiland

Kloosterhofstraat 24 (Voeren)

omvat Knotessenrij bij hoogstamboomgaard

Mostert zonder nummer (Voeren)

omvat Knothaagbeuk

Teuvener-Driesen zn (Voeren)

omvat Knotwilg

Sinnich zn (Voeren)

omvat Krijtgroeven

Teuven (Voeren)

omvat Kruis

Hoofstraat zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Kruis

Sinnich zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Lage knotboom van beuk bij holle weg

Teuven (Voeren)

omvat Langgestrekte hoeve

Gieveldstraat 35, Voeren (Limburg)

omvat Nurop

Nurop (Voeren)

omvat Onze-Lieve-Vrouwkapel

Kloosterhofstraat zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Opgaande eik

Kloosterhofstraat zn (Voeren)

omvat Opgaande eik als hoekboom

Plankerweg zn (Voeren)

omvat Opgaande eik als kruisboom

I gen Treut zn (Voeren)

omvat Opgaande es als hoekboom

Mostert zn (Voeren)

omvat Opgaande es als hoekboom

I gen Treut zn (Voeren)

omvat Opgaande es als hoekboom bij voorde

I gen Treut zonder nummer (Voeren)

omvat Opgaande es in meidoornhaag

Nuroperveld zn (Voeren)

omvat Pastorie Sint-Pietersparochie

Gieveldstraat 1-3, Voeren (Limburg)

omvat Plankerweg

Plankerweg (Voeren)

omvat Relict holle weg tussen Teuven en Gieveld

Gieveldstraat (Voeren)

omvat Rij knothaagbeuken langs holle weg

I gen Treut zonder nummer (Voeren)

omvat Semi-gesloten hoeve

Sinnich 51, Voeren (Limburg)

omvat Silexgroeven

Teuven (Voeren)

omvat Smeedijzeren wegkruis

Mostert zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Teuven-Dorp

Teuven-Dorp (Voeren)

omvat Twee knotessen

Mostert zn (Voeren)

omvat Twee opgaande beuken als hoekboom

Kasteelstraat zonder nummer (Voeren)

omvat Twee opgaande Canadapopulieren

I gen Treut zn (Voeren)

omvat Twee opgaande welkomstlinden

Varnstraat 8 (Voeren)

omvat Vakwerkwoning

Kloosterhofstraat 15, Voeren (Limburg)

omvat Vakwerkwoning

Kloosterhofstraat 30, Voeren (Limburg)

omvat Veekeringen van meidoorn in Teuven

Teuven (Voeren)

omvat Verbindingsweg Maastricht-Hombourg

Remersdaal (Voeren)

omvat Verluchtingsschachten spoorwegtunnel

Kloosterhofstraat zonder nummer, Veurs zonder nummer, Voeren (Limburg)

omvat Voetweg naar Sinnich

Teuven (Voeren)

omvat Voetweg naar Varen

Mostert (Voeren)

omvat Voetweg van Nurop naar Teuven

Teuven (Voeren)

omvat Watermolen Molen van Teuven

Gieveldstraat 40, Voeren (Limburg)

omvat Watermolen van Sinnich

Kasteelstraat 7, Voeren (Limburg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.