Diepenbeek

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ gemeente

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Diepenbeek
Deelgemeente Onbepaald
Straat

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Diepenbeek (geografische inventarisatie: 01-01-1981 - 31-12-1981).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Voor het eerst vermeld in 1063 als Thienbeche, in 1092 Tidebecke, ook Tiebecke (Germaans "Teudan Baki", beek van Teudo).

Gelegen aan Albertkanaal (noordgrens) en Demer (grens tussen Kempen en Vochtig-Haspengouw). Ten noorden van de Demer: heidevlakte met natte zandgrond, ten zuiden: hoger gelegen grondgebied met lichtgolvende, natte lemige zandgronden tot kleiachtige grond.

Vrijheerlijkheid, in het bezit van het geslacht van Diepenbeek (afstammend van de Heren van Steyn). In het eerste kwart van de 13de eeuw betwisting van souvereiniteit tussen Luik en Brabant; uiteindelijk Luiks leen, maar tijdelijke Brabantse afhankelijkheid sinds 1266.

Na de dood van de laatste vrijheer Hendrik van Diepenbeek (1359), worden de bezittingen geërfd door Willem van Sombreffe (leenverheffing in 1393), vervolgens Boudewijn van Montjardin en Jan van Schoonvorst in 1412. In 1433 verdeling der vrijheerlijkheid tussen de families van Schoonvorst en van Gaver en de families de Horne en de Merode. Na aankopen in 1663 en 1679 in bezit van de Commanderie van Alden Biesen en als baronnie overgedragen aan de rentmeester. Eigen schepenbank met Luikse rechtspraak.

Midden 11de eeuw oprichting van romaanse kerk en toren onder Albertus van Thienbecke, waarvan begevings- en tiendrecht in 1235 werd toegekend aan de abdij van Villers; vanaf 1382 begevings- en tiendrecht overgedragen aan Sint-Lambertuskapittel.

Tot 1589 dekenaat Tongeren, daarna dekenaat Hasselt. Oudste woonkern gelegen in het zuidwesten tussen de Jeugdstraat - Bouquetstraat (baan Diepenbeek - Wimmertingen) en de Dooistraat - Crijtstraat (baan Diepenbeek - Kortessem). In dat gebied (op het gehucht Keizel) tot vorige eeuw twee imposante megalietvelden: het Tombeveld en het Kapelveld (begrensd door Bouquetstraat, Tomstraat, Keizel en Keizelvoetweg). Op het Kapelveld: grote platte middensteen (2 m diameter) met daarrond lange gelijklopende rijen zware stenen. Vele stenen ingegraven of weggesleept bij het rooien van het eikebos in 1860; grootste stenen in 1904 overgebracht naar de tuin van het Koninklijk Atheneum te Hasselt; andere stenen dienden in 1928 voor de aanleg van het Veldekemonument (Hasselt).

Op het Tombeveld: stenen in regelmatige rechthoek van 60 bij 70 m. Thans worden beide velden door de autsnelweg Antwerpen-Luik doorsneden.

In de oudste kern lag tevens de eerste burcht der vrijheren: op het Nanofveld aan de Nanofstraat (Oudenhofstraat); cirkelvormige omgrachting thans gedempt en tot midden 19de eeuw grondvesten der slottoren nog zichtbaar. Vrijwel alle laathoven lagen in dat gebied; daarvan resteren nog: het hof van Buchout (de Bouquetwinning), oudste leenhof daterend uit eerste jaren der vrijheerlijkheid, een middelpunt vormend van alle wegen die uit omgeving er heen leiden, en het Hof van Merel (Merlemont) nabij de Merelberg. Buiten deze oudste kern, op het gehucht Grendel, het laathof van Desseneeren of Catershof, de zogenaamd "Mot" (verdwenen bij aanleg van de weg Genk-Diepenbeek). De dorpskom ontstond later op het kruispunt van de banen Hasselt-Maastricht (in 1755 rechtgetrokken en verhard) en Genk- Borgloon (Heidestraat - Nieuwstraat - Statiestraat - Varkensmarkt -Dooistraat - Crijtstraat). Bij dit centrum (Statiestraat) werd circa 1400 een tweede waterburcht opgetrokken, het huidige "Kasteel van Diepenbeek". De heide, ten noorden van de Demer bleef tot deze eeuw dun bevolkt en was een kaal, waterrijk gebied tot bij de bebossing (dennen) in vorige eeuw. Tijdens de 19de eeuw, ontginning van ijzererts tot 1879. Thans heeft de heide mede door de inplanting van het Limburgs universitair centrum het karakter gekregen van een stadsrandgemeente. Oppervlakte: 4.117 ha. Aantal inwoners(1976): 14.303.

  • PACQUAY J., Diepenbeek voorheen , Hasselt, 1931.
  • PIPERS P., Diepenbeek , Antwerpen, 1936.

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N1 (A-Ha), Brussel - Gent.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 2005

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Arrondissement Hasselt

As, Beringen, Diepenbeek, Genk, Gingelom, Halen, Ham, Hasselt, Herk-de-Stad, Heusden-Zolder, Leopoldsburg,...

omvat Aanlegplaats 't Brouwerietje

Westpoeselstraat zonder nummer, Lo-Reninge (West-Vlaanderen)

omvat Alvergoed

Hoog Keizel 48-50 (Diepenbeek)

omvat Boerenburgerhuis

Kapelstraat 59, Diepenbeek (Limburg)

omvat Boerenburgerhuis

Kapelstraat 32, Diepenbeek (Limburg)

omvat Boerenhuis

Volksstraat 56, Diepenbeek (Limburg)

omvat Boerenhuis enkelhuistype

Kapelstraat 6, Diepenbeek (Limburg)

omvat Bouwvallige hoeve en dienstgebouwen

Kukkelbosstraat zonder nummer, Diepenbeek (Limburg)

omvat Burgerhuis

Varkensmarkt 4, Diepenbeek (Limburg)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Burgerhuis

Stationsstraat 13, Diepenbeek (Limburg)

omvat Burgerhuis

Kapelstraat 55, Diepenbeek (Limburg)

omvat Burgerhuis

Kapelstraat 30, Diepenbeek (Limburg)

omvat Buxus

Ganzestraat (Diepenbeek)

omvat De Maten

Diepenbeek (Diepenbeek), Genk (Genk), Hasselt (Hasselt)

omvat Dorpsstraat

Dorpsstraat (Diepenbeek)

omvat Drie bunkers aan de sluis van het Albertkanaal

Havenlaan zonder nummer, Roerdompstraat zonder nummer, Diepenbeek (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Rooistraat 18, Diepenbeek (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Onze-Lieve-Vrouwstraat 14, Diepenbeek (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Laag Keizel 2A, Diepenbeek (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Alfons Jeurissenstraat 91, Diepenbeek (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Kapelstraat zonder nummer, Diepenbeek (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Onze-Lieve-Vrouwstraat 10, Diepenbeek (Limburg)

omvat Gesloten hoeve Baanwinning

Grendelbaan 32, Diepenbeek (Limburg)

omvat Gesloten hoeve met boerenburgerhuis

Kapelstraat 51, Diepenbeek (Limburg)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Ginderoverstraat

Ginderoverstraat (Diepenbeek)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Graanmolen

Stationsstraat 16, Diepenbeek (Limburg)

omvat Herenhuis

Varkensmarkt 7, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoekhuis met smidse

Kapelstraat 9, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Hoog Keizel 34, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Kapelstraat 87, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Stationsstraat 55, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Alfons Jeurissenstraat 2, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Kruisstraat 25, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Lutselusstraat 33, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Onze-Lieve-Vrouwstraat zonder nummer, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Kukkelbosstraat 84, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Pampertstraat 33, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Helstraat 79, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Lindenstraat 177, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Ganzebroekstraat 15, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Zavelstraat 115, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Volksstraat 31, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Bouquetstraat 147, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Bouquetstraat 185, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Visserijstraat 27-29, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Peperstraat 90, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Dautenstraat 89, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Sint-Barbarastraat 51, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Russelbeekstraat 31, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Ganzestraat 92, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Grendelbaan 46, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Reitje 7, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve

Lindenstraat 7, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve 1804

Peperstraat 11, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve 1886

Volksstraat 9, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve Bouquetwinning

Bouquetstraat 72, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve Klein Terherken

Ter Herkenstraat 2, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve losstaande bestanddelen

Misenbergstraat 2, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Kruisstraat 57, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Kruisstraat 59, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Kukkelbosstraat 104, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Kruisstraat 35, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Kukkelbosstraat 95, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Keizel 137, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Keizel 122, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Kastanjelaan 61, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Kastanjelaan 50, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Hovenstraat 62, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Russelbeekstraat 2, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Kukkelbosstraat 86, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen, gedateerd 1904

Lutselusstraat 14, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve met schuur ANNO 1917

Lutselusstraat 108, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve Op den Alversberg

Hoog Keizel 48-50, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoeve van cirica 1900

Alfons Jeurissenstraat 17, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoevetje

Peperstraat 74, Diepenbeek (Limburg)

omvat Hoogstamboomgaard

Hoog Keizel zn (Diepenbeek)

omvat Jongenbos

Diepenbeek (Diepenbeek), Hoeselt, Romershoven (Hoeselt), Vliermaalroot (Kortessem)

omvat Kapel De Dijken

Plompaertstraat zonder nummer, Diepenbeek (Limburg)

omvat Kapel van het Crijt

Watertorenstraat zonder nummer, Diepenbeek (Limburg)

omvat Kasteel van Diepenbeek

Stationsstraat 25, Diepenbeek (Limburg)

omvat Kasteelpark De Heusch

Visserijstraat 10 (Diepenbeek)

omvat Landarbeiderswoning

Kukkelbosstraat 79, Diepenbeek (Limburg)

omvat Landarbeiderswoning

Bentstraat 70, Diepenbeek (Limburg)

omvat Landarbeiderswoning van circa 1900

Keistraat zonder nummer, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekt hoevetje

Kalverstraat 2, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Jeugdstraat 34, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Ganzestraat 85, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Grendelbaan 63, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Grendelbaan 98, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Hovenstraat 5, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Pachthoevestraat 51, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Oude Baan 98, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Oude Baan 51, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Reitje 39, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Lutselusstraat 157, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Nanofstraat 122, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Kempenstraat 145, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Kempenstraat 121, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Kruisstraat 81, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Kastanjelaan zonder nummer, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Keistraat 50, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Stationsstraat 29, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve uit de 19de eeuw

Keizel 139, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte vakwerkhoeve

Dautenstraat 131, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte vakwerkhoeve

Keistraat 1, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte vakwerkhoeve

Kempenstraat 81, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte vakwerkhoeve

Bentstraat 19, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte vakwerkhoeve

Jeugdstraat 124, Diepenbeek (Limburg)

omvat Langgestrekte vakwerkhoeve Den Vrouwenhof

Bouquetstraat 48, Diepenbeek (Limburg)

omvat Moestuin en erf bij een vakwerkhoeve

Russelbeekstraat 2 (Diepenbeek)

omvat Onze-Lieve-Vrouwekapel

Onze-Lieve-Vrouwstraat zonder nummer, Diepenbeek (Limburg)

omvat Onze-Lieve-Vrouwekapel

Stationsstraat zonder nummer, Diepenbeek (Limburg)

omvat Oorspronkelijk hoeve

Jeugdstraat 45, Diepenbeek (Limburg)

omvat Oorspronkelijk hoeve

Boomgaardstraat 51, Diepenbeek (Limburg)

omvat Oorspronkelijk hoeve: woonhuis

Mortelstraat 12, Diepenbeek (Limburg)

omvat Park van het kasteel van Diepenbeek

Stationsstraat 25 (Diepenbeek)

omvat Parkje van kasteel Ter Poorten

Steenweg 65 (Diepenbeek)

omvat Parochiekerk Sint-Servaas

Marktplein zonder nummer, Diepenbeek (Limburg)

omvat Provinciale school

Stationsstraat 7, Diepenbeek (Limburg)

omvat Semi-gesloten hoeve

Ganzestraat 30, Diepenbeek (Limburg)

omvat Semi-gesloten hoeve

Oude Baan 56, Diepenbeek (Limburg)

omvat Semi-gesloten hoeve

Grendelbaan 73, Diepenbeek (Limburg)

omvat Semi-gesloten hoevecomplex Groot Terherken

Netelbroekstraat 1, Diepenbeek (Limburg)

omvat Sint-Rochuskapel

Sint-Rochusstraat zonder nummer, Diepenbeek (Limburg)

omvat Solitaire knoteik als hoekboom

Kukkelbosstraat zonder nummer (Diepenbeek)

omvat Twee boerentuinen en een hoogstamboomgaard

Kruisstraat 36, Kruisstraat 49 (Diepenbeek)

omvat U-vormige vakwerkhoeve

Stationsstraat 50, Diepenbeek (Limburg)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Ursulinenklooster

Wijkstraat 16, Diepenbeek (Limburg)

omvat Vakwerkhoeve

Tomstraat 3, Diepenbeek (Limburg)

omvat Vakwerkhoeve met losse bestanddelen

Kruisstraat 36, Diepenbeek (Limburg)

omvat Vakwerkhoeve met losse bestanddelen

Lutselusstraat 83, Diepenbeek (Limburg)

omvat Vakwerkhoeve met losse bestanddelen Merlemont

Merlemontstraat 1, Diepenbeek (Limburg)

omvat Vakwerkhoeve met losse bestanddelen Voswinning

Crijtringstraat 13, Diepenbeek (Limburg)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Varkensmarkt

Varkensmarkt (Diepenbeek)

omvat Vervallen 19de-eeuwse gesloten hoeve

Grendelbaan 120, Diepenbeek (Limburg)

omvat Vervallen langgestrekte hoeve

Kempenstraat 4, Diepenbeek (Limburg)

omvat Villa in cottagestijl

Visserijstraat 10, Diepenbeek (Limburg)

omvat Watermolen Plompaertmeulen

Plompaertstraat 29, Diepenbeek (Limburg)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Watermolen Sapitelmeulen

Molenstraat 24, Diepenbeek (Limburg)

omvat Woonhuis van oorspronkelijke hoeve

Varkensmarkt 25, Diepenbeek (Limburg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.