Niel-bij-Sint-Truiden

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Gingelom
Deelgemeente Gingelom
Straat
Locatie Gingelom (Gingelom)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Gingelom (geografische inventarisatie: 01-01-1981 - 31-12-1981).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Gemeente op het Haspengouws leemplateau, ingesneden door de Molenbeek; dalend reliëf van de zuidoostelijke naar westelijke vallei. Voor het eerst vermeld in 1139 als Niel.

Eertijds heerlijkheid (Loops, keizerlijk of allodiaal?), in 1218 als onafhankelijk leen vermeld, doch sinds 1250 door huwelijk van Eleonora van Niel met Robert van Borlo eigendom van het geslacht de Corswarem, die de heerlijkheid vanaf 1569 als vrij graafschap betitelden, rechtstreeks afhangend van het keizerrijk; juridisch echter aangesloten bij Sint-Truiden.

De parochie hoorde tot 1686 bij de dekenij Sint-Truiden, daarna bij Borgworm; kwartkapel van Gingelom, tienden en begevingsrecht bij het Sint-Janskapittel van Luik.

Kleine dorpskern met centrale Sint-Sebastiaankerk in een golvend landschap, ten zuiden doorsneden door de Molenbeek, thans ten oosten van de weg Sint-Truiden - Hannuit, doch eertijds ten zuiden van de Romeinse heirbaan Landen - Borgworm (Oude Katsei). Concentratie der meeste bakstenen vierkanthoeven uit de 18de en 19de eeuw bij die laatste weg; Gallo-Romeinse tumulus ten noorden van de weg.

Ten zuidoosten van het dorp belangrijke hoeve aan de Fonteinstraat; ten zuidwesten, op de Molenbeek, de ban(water)molen uit de tweede helft van de 18de eeuw.

Na 1970 opgenomen bij Gingelom.

  • KEMPENEERS A., De oude vrijheid Montenaken I, Leuven, 1861, pagina's 415-439.

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N1 (A-Ha), Brussel - Gent.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1981

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Gingelom

Gingelom (Gingelom)

omvat Boerenwoning van 1811

Oude Katsei 89, Gingelom (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Fonteinstraat 16, Gingelom (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Naamsestraat 43, Gingelom (Limburg)

omvat Hekken van een verloren herenboerenpark

Oude Katsei 77-79 (Gingelom)

omvat Herenboerenparkje

Fonteinstraat 16 (Gingelom)

omvat Kapel Onze-Lieve-Vrouw-van-Bijstand

Oude Katsei zonder nummer, Gingelom (Limburg)

omvat Kapel Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdes van 1877

Statiestraat zonder nummer, Gingelom (Limburg)

omvat Moestuin

Naamsestraat 43 (Gingelom)

omvat Parochiekerk Sint-Sebastiaan

Naamsestraat 33, Gingelom (Limburg)

omvat Restant van het landgoed de la Riva

Montenakenstraat 16 (Gingelom)

omvat Semi-gesloten hoeve

Oude Katsei 76, 76A, Gingelom (Limburg)

omvat U-vormig hoevecomplex

Oude Katsei 77-79, Gingelom (Limburg)

omvat Villatuin

Montenakenstraat 20 (Gingelom)

omvat Watermolen

Naamsestraat 4, Gingelom (Limburg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.