Kuringen

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Hasselt
Deelgemeente Kuringen
Straat
Locatie Kuringen (Hasselt)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Hasselt (geografische inventarisatie: 01-01-1981 - 31-12-1981).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Gemeente gelegen op de overgang van de Kempen naar Vochtig Haspengouw, aan Demer en Albertkanaal.

In 1078 vermeld als Curinge (Germaans "Kuringum", bij de lieden van Kuri). Reeds vermeld in de "Acta Sanctuorum" als de plaats van een der hoeven van de Pepiniden waar Sint-Gertrudis van Nijvel een deel van haar jeugd doorbracht. De Karolingische burcht werd, na de verwoesting van de burcht van Borgloon, de vaste residentie der graven van Loon temeer door de centrale ligging in het graafschap tussen de stad Hasselt en de in 1182 opgerichte abdij van Herkenrode.

De dorpskern (Luiks recht sinds 1240) ontwikkelde zich tussen de Demer en de oude handelsweg Diest - Hasselt (Grote Baan - Diepstraat - Larestraat - Heerstraat), thans onderbroken door de autosnelweg E5 en van verkeer ontlast door de Kuringersteenweg. In het dorp, eertijds geconcentreerde bewoning ten zuiden van het Prinsenhof en de Sint-Gertrudiskerk, aan de Diepstraat en de Joris van Oostenrijkstraat (Dorpsstraat), met bij de kerk het Sint-Gertrudis- of Pastoorshof, de huidige pastorie; verdere woonconcentratie aan de Grote Baan. Thans voornamelijk 20ste-eeuws uitzicht; door haar ligging als randgemeente ten opzichte van Hasselt ontstaan van nieuwe woonwijken na de Tweede Wereldoorlog ten noorden en zuiden van de Larestraat en zeer recent bij de Rode-Rokstraat en Van Groesbeekstraat.

Het gehucht Overdemer (ten noorden van de Demer) had ook reeds een vrij geconcentreerde bebouwing aan de Gebrandestraat en de Overdemerstraat (oude kernen vrijwel alle door nieuwbouw vervangen); thans met recent aangelegde straten met halfopen bebouwing uitgebreid. Bij de Demer lag ook het Loonse Squadenhof of Laathof van Kuringen, de huidige watermolen.

Het gehucht Heide, door het Albertkanaal van Overdemer gescheiden ontwikkelde zich pas na de Tweede Wereldoorlog evenals het gehucht Schimpen aan de overzijde der Kuringersteenweg en autosnelweg, dat buiten enkele verspreide hoeven aan de Stevoortse Kiezel onder meer de Herkenrodeboswinning en de voormalige stokerij Claes, bij het Herkenrodebos, pas zeer recent de ontwikkeling kende van een aantal woonwijken bij de Stevoortse Kiezel, met lintbebouwing aan de Kuringersteenweg.

Het gehucht Tuilt vormde eertijds een afzonderlijke gemeente (onder de parochie Kermt en de rechtspraak van Kuringen) met tot in de 19de eeuw verspreide hoeven in de driehoek Beyenstraat (Kapelstraat) - Zolderse kiezel - Rijkelstraat, met de Sint-Janskapel als centrum op het kruispunt Schouterveldstraat (Kleinstraat) en Beyenstraat (Kapelstraat). De hoeven zijn thans verdwenen voor geconcentreerde nieuwbouw uit de 20ste eeuw; zeer recente verkavelingen ten westen van de Herkenrodedreef.

Met uitzondering van Schimpen en enkele losstaande hoeven evolueerde Kuringen van landbouwgemeente naar woonforenzengemeente door haar ligging ten opzichte van Hasselt; vrijwel alle supermarkten van het grondgebied Hasselt liggen aan de Kuringersteenweg.

Oppervlakte: 2.581 hectare. Inwonersaantal (1976): 9.908.

Referentie(s)

  • DE CORSWAREM G.J., Anciennes Limites et Circonscriptions, Brussel, 1857, p. 238-240.
  • DE DIJN C.G., Monumentenroutes 1975 (Kunst en Oudheden in Limburg), Hasselt, 1975, p. 37-38.

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N1 (A-Ha), Brussel - Gent.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1981

Relaties

maakt deel uit van Hasselt

Hasselt (Limburg)

omvat Abdij van Herkenrode

Herkenrodeabdij 1, 1A, 2-4, 3, 4A-F, 4H, Hasselt (Limburg)

omvat Bibliotheek

Joris van Oostenrijkstraat 61, Hasselt (Limburg)

omvat Bookmolekens

Albertkanaalstraat 140, Hasselt (Limburg)

omvat Boswinning, abdijhoeve Herkenrode

Stevoortse kiezel 100, Hasselt (Limburg)

omvat Bouwvallige hoeve

Snapperstraat 19, Hasselt (Limburg)

omvat De Hoef

Stevoortse kiezel 199, Hasselt (Limburg)

omvat Draakwinning

Roverstraat 9, Hasselt (Limburg)

omvat Gildezaal

Joris van Oostenrijkstraat 59, Hasselt (Limburg)

omvat Hoeve Aldenhof

Kuringersteenweg 413, Hasselt (Limburg)

omvat Hoeve met losstaande bestanddelen

Rode-Rokstraat 155, Hasselt (Limburg)

omvat Kasteel van Schimpen

Stevoortse kiezel 192, Hasselt (Limburg)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat L-vormige hoeve

Overdemerstraat 3, Hasselt (Limburg)

omvat Landhuis Speelhof

Gebrandestraat 74, Hasselt (Limburg)

omvat Langgestrekt hoevetje

Langvennestraat 194, Hasselt (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Stevoortse kiezel 201, Hasselt (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Semmestraat 42, Hasselt (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Rijkelstraat 78, Hasselt (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Beyenstraat 32, Hasselt (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Beyenstraat 33, Hasselt (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Zolderse kiezel 117, Hasselt (Limburg)

omvat Langgestrekte vakwerkhoeve

Grote Baan 100, Hasselt (Limburg)

omvat Neoclassicistisch herenhuis

Gebrandestraat 33, Hasselt (Limburg)

omvat Park Hage-Goetbloets

Billikstraat 4 (Hasselt)

omvat Park van de abdij van Herkenrode

Herkenrodeabdij 1-4 (Hasselt)

omvat Park van het kasteel van Schimpen

Stevoortse kiezel 192 (Hasselt)

omvat Parkje van het Jessehof

Gebrandestraat 33 (Hasselt)

omvat Parochiekerk Sint-Gertrudis

Joris van Oostenrijkstraat 78, Hasselt (Limburg)

omvat Semi-gesloten hoeve

Veldstraat 54, Hasselt (Limburg)

omvat Sint-Janskapel

Beyenstraat zonder nummer, Hasselt (Limburg)

omvat Sint-Leonarduskapel

Overdemerstraat zonder nummer, Hasselt (Limburg)

omvat Stokerij Claes

Herkenrodebosstraat 86-90, Hasselt (Limburg)

omvat Stokrooie

Kuringen (Hasselt)

omvat Tuiltermolen

Zolderse kiezel 220, Hasselt (Limburg)

omvat Tuin van het Prinsenhof

Prinsenhofweg 21 (Hasselt)

omvat Twee enkelhuisjes van 1774

Grote Baan 40-42, Hasselt (Limburg)

omvat Vakwerkhoeve

Diepstraat 26-28, 28B, Hasselt (Limburg)

omvat Waterslot Prinsenhof

Prinsenhofweg 21, Hasselt (Limburg)

omvat Woning De Drossaerd

Joris van Oostenrijkstraat 57, Hasselt (Limburg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.