Herk-de-Stad

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Herk-de-Stad
Deelgemeente Herk-de-Stad
Straat
Locatie Herk-de-Stad (Herk-de-Stad)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Herk-de-Stad (geografische inventarisatie: 01-01-1981 - 31-12-1981).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Voor het eerst vermeld in 1107 als Harke (van het Germaanse "harc", woud, of het Keltische "arica", kleine rivier), later, tot aan de Franse tijd, Wuest-Herk (West-Herk). Gemeente in Vochtig-Haspengouw, gelegen aan de Herk en de Demer, en met dalend reliëf naar de noord-depressie der Demervallei.

Ontstaan aan de handelsweg Brabant-Rijnland, bij de grens van het graafschap Loon met het hertogdom Brabant. Speelde door zijn ligging reeds een belangrijke rol tijdens de 13de eeuw; in 1417 toekenning van het Luiks recht voor de binnenkuip, het Loons recht bleef gelden voor de gehuchten Donk, Schakkebroek, Diepenpoel, Oppum en Wijer (gedeeltelijk). De Onze-Lieve-Vrouwekerk stond ter begeving van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel van Maastricht en was moederkerk van Schulen en Wijer.

Reeds in 1389 vermelding van de stadsomwalling waarvan het eivormig patroon volledig bewaard bleef in de nieuwe lanen, die vanaf de eerste helft van de 20ste eeuw de omwalling met haar grachten vervingen: ten noordwesten de Gulden Sporenlaan, ten zuidwesten de Dr. Van Weddingenlaan, ten zuidoosten de Veearts Strauwenlaan, en zeer recent, vanaf 1978, ten noordoosten de Vezerlaan, geheten naar de nog bestaande stadsgracht aldaar; tijdens de eerste helft van de 20ste eeuw werd het overige gedeelte der Vezer reeds gedicht. Op de omwalling lagen drie poorten, die pas eind 19de eeuw gesloopt werden: de Halense poort ten westen, de Hasseltse poort ten noordoosten en de Oppemse poort of Sint-Truiderpoort ten zuidoosten; van de Hasseltse poort bleven de fundamenten van de linker toren bewaard ter hoogte van de inrijpoort der hoeve, Hasseltsestraat nummer 35.

De binnenstad werd herhaaldelijk door zware branden geteisterd in 1669, 1679 en tenslotte in 1781, vandaar het huidige uitzicht, voornamelijk gedomineerd door neoclassicistische woningen uit de 19de eeuw (mogelijk met oudere kern); een uitzondering vormde het voormalige laathof van de graven van Loon, vlak na de Tweede Wereldoorlog afgebroken. Buiten de Sint-Maartensstraat (Nieuwstraat) bleef het vroegere stratenpatroon in de kleine binnenstad ongewijzigd; de Zoutbrugstraat was vóór de aanleg van de Sint-Truidersteenweg in 1845 door een smal houten bruggetje over de Vezer met de zuidelijke gehuchten verbonden, en werd daarna de belangrijkste zuidelijke invalsweg in plaats van de Ridderstraat, de vroegere invalsweg vanuit Sint-Truiden.

De gehuchten vertonen het patroon van straatdorp. Ondanks de toenemende bebouwing nog talrijke, gaaf bewaarde hoeven in vakwerk, met plattegrond gaande van langgestrekt tot gesloten.

Oppervlakte: 2.595 hectare. Aantal inwoners (1976): 6.108.

  • ENCKELS R., Beknopte geschiedens van Herk-de-Stad, Herk-de-Stad,
  • ULENS R., De steden Herk en Halen in het verleden (Jaarboek van het Limburgsch geschied- en oudheidkundig gezelschap, 47, 1933, pagina 173-185).
  • VAN DER STRAETEN, Notes sur Herck-la-Ville (Leodium, II, 1912).

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N2 (He-Z), Brussel - Gent.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1981

Relaties

maakt deel uit van Herk-de-Stad

Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Boerenhuis

Hasseltsesteenweg 7, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Diestsestraat

Diestsestraat (Herk-de-Stad)

omvat Domein De Pierpont

Pikkeleerstraat 14, Sint-Truidersteenweg zonder nummer (Herk-de-Stad)

omvat Donk

Donk (Herk-de-Stad)

omvat Gesloten hoeve

Timmerstraat 6, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Gesloten vakwerkhoeve

Rummenweg 64, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Haammakerswoning en hoevegebouwen circa 1870

Sint-Truidersteenweg 26, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Hasseltsestraat

Hasseltsestraat (Herk-de-Stad)

omvat Historische stadskern van Herk-de-Stad

Herk-de-Stad (Herk-de-Stad)

omvat Hoeve

Kleine Kruisstraat 6, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Hoeve

Terbermenweg 45, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Hoeve Amandinahuis

Amandinaweg 140, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Hoeve De Brand

Wijerkensweg 3, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Hoeve Dormaelswinning

Rummenweg 173, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Hoeve Halt van Wijer

Stevoortweg 207, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Hoeve losse bestanddelen

Veearts Strauvenlaan 1, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Hoeve losstaande bestanddelen

Smolderstraat 15, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Hoogstamboomgaard met veekeringshaag

Kleine Kruisstraat 19 (Herk-de-Stad)

omvat Kasteel de Pierpont

Pikkeleerstraat 14, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Kasteel van Halbeek

Halbekerstraat 2, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat L-Vormig hoevetje

Amandinaweg zonder nummer, Herk-de-Stad (Limburg)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Landarbeiderswoning

Keernestraat 22, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekt hoevetje

Amandinaweg 79, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Amandinaweg 80, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Amandinaweg 6, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Bleukweg 1, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Rummenweg 15, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Amandinaweg 58, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Vogelzangstraat 4, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Kleine Kruisstraat 19, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Keernestraat 8, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve 1918

Schoolstraat 73, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve ca. 1900

Bleukweg 6, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve circa 1900

Bleukweg 4, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve van circa 1900

Jodestraat 22, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte vakwerkhoeve

Kleine Kruisstraat 59, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte vakwerkhoeve

Smolderstraat 174, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Langgestrekte vakwerkhoeve met waterput

Popelierestraat 12, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Markt

Markt (Herk-de-Stad)

omvat Moestuin

Grote Kruisstraat 10 (Herk-de-Stad)

omvat Monninxhof

Stevoortweg 166, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Parkje van het kasteel van Halbeek

Halbekerstraat 2 (Herk-de-Stad)

omvat Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen

Amandinaweg zonder nummer, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Ridderstraat

Ridderstraat (Herk-de-Stad)

omvat Semi-gesloten hoeve

Schoolstraat 113, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Semi-gesloten hoeve Karspoorwinning

Schoolstraat 124, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Semi-gesloten hoeve van circa 1900

Timmerstraat 8, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Tuin en erf van de hoeve Amandinahuis

Amandinaweg 140 (Herk-de-Stad)

omvat Twee treurbeuken op begraafplaats

Driespoortweg (Herk-de-Stad)

omvat Vakwerkhoeve

Wijerstraat 34, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Vakwerkhoeve

Rummenweg 146, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Vakwerkhoeve

Grote Hoolstraat 50, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Vakwerkhoeve

Rummenweg 35, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Vakwerkhoeve met losse bestanddelen

Wijerstraat 5, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Vakwerkhoeve met losse bestanddelen

Terbermenweg 21, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Vakwerkhoeve met waterput

Schoolstraat 120, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Vakwerkhuis

Rummenweg 49, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Vakwerkwoning

Wendelenplein 2, 3, Herk-de-Stad (Limburg)

omvat Vierkantshoeve met vakwerkschuur

Amandinaweg 169, Herk-de-Stad (Limburg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.