Zonhoven

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ gemeente

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Zonhoven
Deelgemeente Zonhoven
Straat

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Zonhoven (geografische inventarisatie: 01-01-1981 - 31-12-1981).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Gemeente op het Zuid-Kempisch Laagplateau; droge tot natte zandgronden (vennen en vijvers bij Laam-, Rooster-, en Slangbeek).

Neolithische en Romeinse vondsten op Holsteen en Weyveheide. Vermeld in 1336 als Zonuwe. Eertijds deel van de Heerlijkheid Vogelzang (zie Zolder). Eeuwenlang geschillen tussen Zonhoven, Genk en Hasselt over de grenzen van de Grote Heide, ondanks de grens- of paalstenen door de prins-bisschop van Luik geplaatst.

Schepenbank met Loonse jurisdictie, in beroep bij het Hof van Vliermaal. Parochie: reeds bijkerk van Hasselt tijdens 8ste eeuw; in het eerste kwart van de 12de eeuw zelfstandige parochie: begevings- en tiendrecht verdeeld tussen de abdis van Herkenrode en de pastoor van Hasselt. Tot 1589 afhankelijk van de dekenij Tongeren, daarna van de dekenij Hasselt.

Straatdorp, eertijds gelegen aan de baan Hasselt - 's Hertogenbosch, thans gedeeltelijk van het verkeer ontlast door de westring die de oude baan vervangt. Centraal, driehoekig dorpsplein met Sint-Quintinuskerk en voormalig gemeentehuis. Eertijds verdere woonconcentratie aan de weg op Genk, uitkomend op het dorpsplein. In het dorpscentrum voornamelijk recente woningbouw op enkele huizen uit de 18de en 19de eeuw na. Rond de dorpskern, de verschillende gehuchten. In dit waterrijk gebied talrijke schansen: Vrancke- of Donckse Schans ten zuidwesten, Nieuwe Schans ten westen, Colveren-Schans ten noordwesten, en de goed bewaarde Molenschans ten zuidoosten.

Vrijwel al deze schansen dienen thans als visvijvers (belangrijke viskwekerijen ten westen op het gehucht Halvenweg). Aanvankelijk landbouwgemeente met het lakenweven als huisnijverheid tijdens de 16de en 17de eeuw; thans geëvolueerd tot forenzengemeente door ontginning der steenkoolmijnen en industriële inplantingen in de buurgemeenten Houthalen en Genk, vandaar de verdere bebouwing der gehuchten Oppelsen en Ter Molen waar ook een zuivelbedrijf gevestigd werd.

Het meest recent zijn de nieuwe woonwijken in het gehucht Beverzak, op de grens met Hasselt. De langgestrekte vakwerkhoeven van het Kempisch type komen thans ten gevolge de intensieve nieuwe bouw nog slechts sporadisch voor. Oppervlakte: 3.800 ha. Inwonersaantal (1976): 15.147.

  • MELIS H.C., Zonhoven, Hasselt, sine dato.

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N2 (He-Z), Brussel - Gent.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1981

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Arrondissement Hasselt

As, Beringen, Diepenbeek, Genk, Gingelom, Halen, Ham, Hasselt, Herk-de-Stad, Heusden-Zolder, Leopoldsburg,...

omvat Boswachtershuisje en tuinierswoning

Vrunstraat 1, 2, Zonhoven (Limburg)

omvat Burgerhuis

Houthalenseweg 1, Zonhoven (Limburg)

omvat Complex hoevegebouw

Dellestraat 4-6, Zonhoven (Limburg)

omvat Dorpsstraat

Dorpsstraat (Zonhoven)

omvat Gemeentehuis van Zonhoven

Heuvenstraat 4, Zonhoven (Limburg)

omvat Gesloten hoeve

Oudestraat 29, Zonhoven (Limburg)

omvat Grenspalen van 1666

Langvennestraat zonder nummer, Heuvenstraat Zonder nummer, Hasselt, Zonhoven (Limburg)

omvat Hoeve in L-vorm

Bruinstraat 26, Zonhoven (Limburg)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Molenschansweg 1, Zonhoven (Limburg)

omvat Hoeve met losstaande bestanddelen

Bruinstraat 44, Zonhoven (Limburg)

omvat Hoeve met woonhuis

Eikenenweg 53, Zonhoven (Limburg)

omvat Holsteenweg

Holsteenweg (Zonhoven)

omvat Kapel Onze-Lieve-Vrouw van Ten Eikenen

Eikenenweg 43, Zonhoven (Limburg)

omvat L-vormige hoeve

Heuveneindeweg 9, Zonhoven (Limburg)

omvat Langgestrekt hoevetje

Zavelstraat 32, Zonhoven (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Schavert 5, Zonhoven (Limburg)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Langgestrekte hoeve

Zavelstraat 76, Zonhoven (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Moverkensstraat 57, Zonhoven (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Molenweg 94, Zonhoven (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Donkeindeweg zonder nummer, Zonhoven (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Kriekelstraat 9, 9A, Zonhoven (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Hortstraat 14, Zonhoven (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Broekstraat 4, Zonhoven (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Grote Hemmenweg 149, Zonhoven (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Halveweg 43, Zonhoven (Limburg)

omvat Langgestrekte hoeve

Boskensweg 7, Zonhoven (Limburg)

omvat Onze-Lieve-Vrouwekapel

Halveweg zonder nummer, Zonhoven (Limburg)

omvat Onze-Lieve-Vrouwekapel van 1753

Kleine Hemmenweg zonder nummer, Zonhoven (Limburg)

omvat Onze-Lieve-Vrouwekapel van 1790

Kapelhof zonder nummer, Zonhoven (Limburg)

omvat Onze-Lieve-Vrouwekapel van 1844

Zavelstraat zonder nummer, Zonhoven (Limburg)

omvat Oorlogsmonument

Kerkplein zonder nummer, Zonhoven (Limburg)

omvat Parochiekerk Sint-Quintinus

Heuvenstraat 2, Zonhoven (Limburg)

omvat Semi-gesloten hoeve

Hortweidenweg 75, Zonhoven (Limburg)

omvat Tuinen van villa Sprookje en villa Cortenshof

Klapstraat 10, Klapstraat 4 (Zonhoven)

omvat Tuinwijk Beverzak

Tuinwijk Beverzak 1-27, 2-26, 32-34 (Zonhoven)

omvat Vijver- en heidegebied rond de bovenbeek van de Laambeek, Roosterbeek en Slangebeek

Houthalen (Houthalen-Helchteren), Zonhoven (Zonhoven)

omvat Vijvergebied tussen Laambeek en Slangebeek

Kuringen, Stokrooie (Hasselt), Zolder (Heusden-Zolder), Zonhoven (Zonhoven)

omvat Villa Cortenshof

Klapstraat 10, Zonhoven (Limburg)

omvat Villa Sprookje

Klapstraat 4, Zonhoven (Limburg)

omvat Vranckenschans

Vrankenschansweg 16, Zonhoven (Limburg)

omvat Watermolen

Korenmolenweg 36, Zonhoven (Limburg)

omvat Watermolen

Oppelsenweg 13, Zonhoven (Limburg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.