De Moeren

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Veurne
Deelgemeente De Moeren
Straat
Locatie De Moeren (Veurne)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Veurne (geografische inventarisatie: 01-01-1982 - 28-05-1982).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Grensgemeente (1199 ha; 161 inwoners in 1970) in Zeepolders en de Westhoek. Gerechtelijk, administratief arrondissement en gerechtelijk kanton Veurne. De gemeente heeft geen dorpskom. Kerkelijk behorend deels tot Adinkerke, deels tot Bulskamp. Geomorfologisch deel uitmakend van de Grote Moeren, dit in tegenstelling tot de Lage Moeren te Meetkerke en Gistel-Moere. De naam moer is afgeleid van het Germaanse mora, i.e. turfontginningsterrein. De Grote Moeren (3000 ha, waarvan 2/3 op Frans grondgebied), overblijfsel van de Duinkerke II-transgressie, was een onder water staande turfwinning. Voornamelijk landbouwactiviteit: 31 bedrijven (gemiddeld 343 ha). In 1970 opgenomen door Houtem, thans deel uitmakend van Groot-Veurne.

Voor 't eerst vermeld in het Cartularium van de Sint-Niklaasabdij (Veurne) anno 1144, en in Kroniek van Duinenabdij (Koksijde) anno 1175. Systematische veenexploitatie door vermelde abdijen sinds XII B. Na uitvening, ontstaan van een zoetwatermeer, omgeven door moerassen zogenaamd "Buitenmoeren"; vanaf late middeleeuwen. Drooglegging van het meer vanaf 1619, door Wenceslas Coeberger (1561-1635): graven van Ringsloot en aanleg van een dijk. Oprichting van twintigtal windmolens voor het opvijzelen van het water uit de trekgrachten, welke een rechtlijnig patroon vormden; indeling van gewonnen land in grote rechthoekige kavels. 1646: onderwaterzetting door de Spanjaarden ter verdediging van Duinkerke. Toestand behouden tot in 1811. Opnieuw onderwaterzetting tijdens de eerste en tweede wereldoorlog (voor historiek en bodemgesteldheid, zie algemene inleiding, De Moeren).

Huidig straten- en grachtenpatroon en percelering teruggaand op aanleg door W. Coeberger. Geen dorpscentrum met omringende architectuur aanwezig. Voornamelijk grote meerledige hoeven uit de jaren 1950, qua stijl grosso modo geïnspireerd op historiserende wederopbouwarchitectuur van na eerste wereldoorlog, veelal franstalige (heiligen)benaming, cf Louis, Ste. Claire etc., verspreid over de gemeente. Kasteellaan, Moerkerke- en W. Cobergherstraat afgezoomd met bomen, onder meer populieren. Twee overbijvende windmolens, Sint-Gustaaf- en Sint-Karelmolen in de nabijheid van de Ringsloot.

  • BIJNENS B., Koksijde-Sint-ldesbald. Grensfietsroute, Koksijde, 1975, pagina 47.

Bron: Delepiere A.-M. & Lion M. met medewerking van Huys M. 1982: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Veurne, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 8N, Brussel - Gent.

Relaties

maakt deel uit van Veurne

Veurne (West-Vlaanderen)

omvat Parkje van het Kasteel Sint-Flora

Kasteellaan 1-4 (Veurne)

omvat Westhoekduinen, duinen van Cabour, De Moeren en plateau van Izenberge

Adinkerke, De Panne (De Panne), Bulskamp, De Moeren, Houtem, Veurne (Veurne)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.