Houtem

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Veurne
Deelgemeente Houtem
Straat
Locatie Houtem (Veurne)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Veurne (geografische inventarisatie: 01-01-1982 - 28-05-1982).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Grensgemeente van 2741 ha en 1006 inwoners (1973) gelegen op de grens tussen de Zeepolders en Zandlemig-Vlaanderen, aan het kanaal Veurne-Sint-Winoksbergen, ten zuiden van de Ringsloot met ten noorden De Moeren. De dorpskom ligt op 6 à 7 meter hoogte, op de rand van beide streken. Vlak en grachtenrijk poldergebied, zie Houtgracht, Wallebeek en Kontergracht; behorend tot de Oudlandpolders gekenmerkt door een typisch microreliëf: natte polderkommen en droge hogere kreekruggen. Licht golvende Zandleemstreek met natte en vruchtbare licht-zandleem- en zandleembodems. Sinds 1976 fusiegemeente van Veurne. Enig uitgaande pendel, doch in hoofdzaak landbouwgemeente. De gemiddelde grootte van de landbouwbedrijven bedraagt 13,4 ha.

Oudste vermelding in 1187 als Houthem, in 1220 als Houtheem, etymologische betekenis: woning of nederzetting in of bij het bos. Volgens de keure van 1240, parochie van de Noordvierschaar van de kasselrij Veurne. Vanaf 1144, altaar onder patronaat van de Veurnese Sint-Niklaasabdij; vervolgens, bouw van refugium nodig voor de eerder hoge monnikenbezetting tengevolge de landerijen van de abdij alhier. In 1588, grotendeels verwoesting door de Fransen van het refugehuis; echter wederopgebouwd in de 17de eeuw en thans pastorie. I-vormige dorpskom met als blikvanger de ten noordwesten ingeplante parochiekerk met omringend kerkhof afgezoomd met bomen, pastorie ten zuiden, 19de-eeuwse hoeve ten westen, naast kleinere burgerhuizen met lijstgevels, en enigszins storende 20ste-eeuws schoolgebouw ten noorden (Kerkhoek). Lintbebouwing uit de 19de en de 20ste eeuw in Dorpsstraat en Westmolenstraat. Nieuwe bouw ten zuidoosten, aan de Sacramentstraat en Nieuwstraat. In nabijheid van dorpskom enkele kleine concentraties van voornamelijk recent aangepaste 19de-eeuwse arbeiderswoningen. Landelijke wijken zogenaamd "Westmoerhoek", "Schipperiehoek", "Kleinen 't Moertje", Elzentap", "Dodeman Hoek" en "Goemoet Hoek" waarvan officiële straatbenamingen zijn afgeleid. Verspreide hoevebouw, voornamelijk met losse bestanddelen en resten of sporen van voormalige omwalling.

Aanduiding op Ferrariskaart (1771-1778) van twee houten windmolens respectievelijk ten westen en ten oosten van de dorpskom, zie huidige straatbenamingen van Westmolenstraat, Molenwalstraat en Oostmolenstraat; in 1953, overbrenging van de zogenaamde "Lootvoetmolen" naar Koksijde-Bad en aldaar thans zogenaamd "Zuidabdijmolen".

  • BIJNENS B., Grensfietsroute, nummer 3, Koksijde, 1975, p. 44-47.
  • VAN BUGGENHOUT J., Geschiedenis van onze 'parochies Houtem, in Bachte de Kupe, XXII, 2, 1980, p. 29-36.

Bron: Delepiere A.-M. & Lion M. met medewerking van Huys M. 1982: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Veurne, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 8N, Brussel - Gent.

Datum tekst: 1982

Relaties

maakt deel uit van Veurne

Veurne (West-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Afspanning "Au rendez-vous des chasseurs"

Hondschootebaan 10, Veurne (West-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Arbeiderswoningen

Fort 6, 7, Veurne (West-Vlaanderen)

omvat Arbeiderswoningen

Sacramentstraat 59, Veurne (West-Vlaanderen)

omvat Boerenarbeidershuis

Korte Nieuwstraat 7, Veurne (West-Vlaanderen)

omvat Boerenarbeidershuis

Sikkelstraat 4, Veurne (West-Vlaanderen)

omvat Dorpskom Houtem

Dorpsstraat, Kerkhoek, Sacramentstraat, Schipperiestraat (Veurne)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Dorpsstraat

Dorpsstraat (Veurne)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Elzentapstraat

Elzentapstraat (Veurne)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Doornstraat 6, Veurne (West-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Molenwalstraat (Houtem)

Molenwalstraat (Veurne)

omvat Oorlogshospitaal Eerste Wereldoorlog

Hondschootebaan 20, Veurne (West-Vlaanderen)

omvat Westhoekduinen, duinen van Cabour, De Moeren en plateau van Izenberge

Adinkerke, De Panne (De Panne), Bulskamp, De Moeren, Houtem, Veurne (Veurne)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Westmolenstraat

Westmolenstraat (Veurne)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.