Westouter

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Heuvelland
Deelgemeente Westouter
Straat
Locatie Westouter (Heuvelland)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Heuvelland (geografische inventarisatie: 01-01-1991 - 31-12-1991).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Grensgemeente van 1 170 ha en 1484 inwoners, sinds 1977 deelgemeente van Heuvelland. Ligging in Zandlemig-Vlaanderen, de Westvlaamse Heuvels en de Westhoek. Naar het Z. toe, begrensd door beboste heuvels, o.m. de Vidaigne- (137 m), de Bane- (143 m) en de bekendste, de Rodeberg met benaming afgeleid van bruin-rood ijzerhoudend zand op de kruin en bestaande uit twee heuvels. Op Z.-flank van de Vidaigneberg ontspringt de Douve, l. bijrivier van de Leie, die er over een korte afstand de grens met Frankrijk vormt. Tussen de Vidaigne- en Rodeberg strekt zich het Hellegat uit, 8 ha grote beboste ravijn met variërende boomsoorten en rijk bronnengebied, met ontspringende Hellegatbeek. De Sulferbergbeek.opborrelend uit gelijknamige Z.O. gelegen heuvel., de Fransebeek.de gemeente van W. naar O. doorlopend.en de Pandoenebeek, monden op het grondgebied Reningelst uit in de Grote beek. De Hazebeek is de meest N. Buiten de heuvels met ijzerhoudend zand en zandsteen, vruchtbare gronden met landbouwuitbatingen.

Oudste vermelding (1089): Wistaltare, etymologisch te verklaren als "altaar naar het W. gericht". Neolithische vondsten. Parochie in 1069; patronaat van kerk vooreerst afhankelijk van kapittel van Terwaan, later van het bisdom Ieper.

Voormalig leen gehouden van heerlijkheid Belle; bestuurlijk en fiscaal geïntegreerd in kasselrij Belle, die in Franse handen kwam in 1678 (Vrede van Nijmegen). Bij decreet van 11 oktober 1781 werden Westouter en de heerlijkheid Vleminckhove naar Vlaanderen overgeheveld, en ingeschakeld in de generaliteit der Acht Parochies. Afbeelding van dorpskom bij A. Sanderus, met situering van voormalig kasteel "'s Heeren Huys Belleambacht" ten W., de "Come Blomme -Mathematische Schole".werkplaats van Vaast du Plouich, illustrator van "Flandria Illustrata".ten Z.W., en "d'oude Motte" ten Z. van de kerk.

Het dorp werd grotendeels vernield tijdens W.O. I. Aanleg- en rooilijnenplan n.o.v. architect A. Dugardijn (Brugge) van 1920, gr.m. teruggaand op vooroorlogs patroon, cf. A. Sanderus' dorpsplattegrond. Vorm van voormalige mote nog afleesbaar in huidige percelering. Uit archiefonderzoek bleken, naast vermeld architect, vnl. de bouwmeesters O. Moerman (Poperinge) en J. Coomans (Ieper) betrokken bij de wederopbouw. Van de hand van e.g. zijn o.m. pastorie, school met onderwijzerswoning en ouderlingentehuis; van l.g., de kerk en voormalig gemeentehuis. Bevrijd op 06.09.1944 door de Eerste Poolse Pantserdivisie; het bergstenen kapelletje op kruispunt Belle/Schomminkelstraat ter ere van O.-L.Vrouw van Czestochowa, herinnert aan deze gebeurtenis.

"Bloemendorp" aan toeristische "Heuvellandroute"; toenemend dagtoerisme o.m. aangelokt door 700 m lange kabelbaan,-in 1957 aangelegd tussen de Bane- en Vidaigneberg-, het miniatuur-golfterrein, de natuursportbaan, het openluchtzwembad en de ruitersschool. De bergstenen Lourdesgrot (1875) van wijlen pastoor Louis Nollet op de O.-top van Rodeberg is nog steeds een druk bezocht bedevaartsoord. Ook de z.g. "Lijstermolen" (Molendreef), bovenop de Baneberg, vormt een toeristische attraktie.

Kleine dorpskom aan kruising Loker- en Poperingestraat, met kerk in bocht van vermelde straten. Omringende lintbebouwing in de vorm van breedhuizen met bovenverd. onder zadeldak, daterend van de wederopbouw; uitzondering hierop, XIX-brouwerij met herberg, ten Z.W. van kerk (Poperingestraat nr. 4-6). In de nabijheid, driehoekig pleintje gevormd door samenkomst Belleen Schomminkelstraat. Visuele begrenzing van "dorpsplein" gevormd door voormalig gemeentehuis. Situering van school en pastorie, ten O. van dorpskom aan kruising van Kemmel-en Lokerstraat. Z.g. "Neerplaats", ten N., over de Fransebeek, aan kruispunt van Meers-, Poperinge- en Roodkruisstraat, met concentratie van herbergen als "'t Peenhof" en " 't Vinkenest", naast nieuwere bouw. Invalswegen, naar de dorpkom toe, afgezoomd met bomen, vnl. linden. Recente sociale verkaveling tussen Poperinge - en Meersstraat, ten N. van dorpscentrum. Buiten de dorpskom, verspreide hoeven met losse bestanddelen en boerenhuis veelal aanleunend bij langgestrekt type, daterend uit de jaren 1920; enkele XVIII-kernen.

  • DIRIKEN P., Geogids Heuvelland, Toeristische-Recreatieve-Atlas van West-Vlaanderen, (St.-Truiden), (1988), p. 11-12.

Bron: Delepiere A.-M. & Huys M. 1991: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kantons Mesen - Wervik - Zonnebeke, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N3, Brussel - Turnhout.

Relaties

maakt deel uit van Heuvelland

Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Bejaardentehuis

Poperingestraat 44, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Blauwpoorthoeve

Blauwepoortstraat 2, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Britse militaire begraafplaats Westoutre British Cemetery

Poperingestraat zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Brouwerij Cornblomme

Poperingestraat zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis

Langedreef 4, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Café-restaurant Belvedère

Rodebergstraat 49, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Drie opgaande berken bij wegkruis

Soldatenstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Eclectisch burgerhuis

Poperingestraat 8, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Eclectisch burgerhuis

Sulferbergstraat 1, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Gedegradeerde hulsthaag met knotessen

Soldatenstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Gedenkmuur militaire en burgerlijke doden

Sulferbergstraat zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Gekandelaarde linde als hoekboom

Hoge Voutestraat zonder nummer, Vleninkhofstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Gekandelaarde linde als welkomstboom

Soldatenstraat 3 (Heuvelland)

omvat Gekandelaarde lindenrij bij pastorie

Hellegatstraat 2 (Heuvelland)

omvat Gelegde es als restant uit vroegere haag

Kwadestraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Gelegde meidoornhaag

Boeschepestraat 21, Hoge Voutestraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Gemeentehuis van Westouter

Sulferbergstraat 9, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Gemeenteschool en vroegere onderwijzerswoning

Hellegatstraat 1-3, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Gemengde haag

Gemenestraat 23 (Heuvelland)

omvat Gemengde haag als afsluiting

Rodebergstraat 59 (Heuvelland)

omvat Gemengde haag als erfafscheiding

Kalkovenstraat 1 (Heuvelland)

omvat Gemengde haag als erfafsluiting

Poperingestraat 41 (Heuvelland)

omvat Gemengde haag met knotbomen als veekering

Lepelaarstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Gemengde haag met sporen van vlechtwerk

Lepelaarstraat 1 (Heuvelland)

omvat Gemengde haag op talud

Gemenestraat 23 (Heuvelland)

omvat Gemengde houtkant

Soldatenstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Gemengde houtkant met knotessen op talud

Soldatenstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Gemengde houtkant op talud

Hellegatstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Gemengde houtkant op talud

Blauwepoortstraat 6 (Heuvelland)

omvat Gemengde kaphaag met sporen van vlechtwerk

Hellegatstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Gemengde knotbomenrij

Hulhofdreef zonder nummer, Meersstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Gemengde knotbomenrij

Hellegatstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Gemengde knotbomenrij en restant van hulsthaag

Soldatenstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Gemengde veekeringshaag met bomenrij

Boeschepestraat 8 (Heuvelland)

omvat Geschoren ligusterhaag als erfafscheiding

Poperingestraat 47 (Heuvelland)

omvat Haag van zomerlinde als erfafsluiting

Sint-Pietersstraat 14 (Heuvelland)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Herberg 't Buitenbeentje

Sint-Pietersstraat 21, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Herberg In de Zwaan

Poperingestraat 6, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Hoeve

Sulferbergstraat 28, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Poperingestraat 49, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Poperingestraat 58, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Hoeve Neerhof

Boeschepestraat 4, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Hoevetje

Langedreef 11, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Hotel Kosmos

Rodebergstraat 53, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Houtkant met opgaande bomen en knotbomen op talud

Holle Bergweg zonder nummer (Heuvelland)

omvat Houtkant met opgaande bomen op talud

Holle Bergweg zonder nummer (Heuvelland)

omvat Houtkant op talud

Oude Bellestraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Houtkant van es op talud

Soldatenstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Hulsthagen met gemengde houtkant op talud

Soldatenstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Knothaagbeuk als hoekboom

Oude Bellestraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Knotlinde als hoekboom

Hellegatstraat zonder nummer, Kwadestraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Knotlinde als welkomstboom

Hellegatstraat 8 (Heuvelland)

omvat Knotpopulier als hoekboom

Boeschepestraat zonder nummer, Hoge Voutestraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Knotpopulier als hoekboom

Vleninkhofstraat 1 (Heuvelland)

omvat Knotpopulier als hoekboom

Hellegatstraat 8 (Heuvelland)

omvat Knotpopulier als welkomstboom

Hellegatstraat 8 (Heuvelland)

omvat Knotpopulieren bij veedrinkpoel

Poperingestraat 49 (Heuvelland)

omvat Knotpopulierenrij als erfafsluiting

Casselstraat 19 (Heuvelland)

omvat Knotpopulierenrij als erfafsluiting

Brabantstraat 6 (Heuvelland)

omvat Knotwilg als hoekboom

Vleninkhofstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Kolen- en graanhandel

Sulferbergstraat 12-14, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Meidoornhaag als erfafsluiting

Brabantstraat 6 (Heuvelland)

omvat Meidoornhaag met vlechtwerk

Hellegatstraat 8 (Heuvelland)

omvat Natuurlijk gevormde mispel

Soldatenstraat 3 (Heuvelland)

omvat Ongeschoren meidoornhaag met sporen van vlechtwerk

Vitsemolenstraat 2 (Heuvelland)

omvat Op enen (stam) gezette buxus

Rodebergstraat 15 (Heuvelland)

omvat Op enen (stam) gezette meidoorn

Hellegatstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Opgaande eik

Hellegatstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Opgaande eik als hoekboom

Blauwepoortstraat 6, Hulhofdreef zonder nummer (Heuvelland)

omvat Opgaande eik bij devotiegrot

Casselstraat 15 (Heuvelland)

omvat Opgaande populier bij hoeve

Westouterstraat 1 (Heuvelland)

omvat Opgaande treurwilg als vredesboom Westouter

Poperingestraat zonder nummer, Sulferbergstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Parochiekerk Sint-Eligius

Sulferbergstraat zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Pastorie

Hellegatstraat 2, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Schomminkelstraat

Schomminkelstraat (Heuvelland)

omvat Sint-Godelievekapel

Rodebergstraat zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Solitaire knotes

Hellegatstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Solitaire knothaagbeuk

Hellegatstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Twee knotessen

Hellegatstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Twee opgaande linden als welkomstbomen bij Hoeve Lindenhof

Oude Bellestraat 8 (Heuvelland)

omvat Verwilderde afsluitingshaag van hulst

Soldatenstraat 3 (Heuvelland)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Wederopbouwhoeve

Bellestraat 44, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Wederopbouwhoeve

Boeschepestraat 2, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Wegkapel Onze-Lieve-Vrouw, geflankeerd door linden

Boeschepestraat zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat West-Vlaamse heuvels en omgeving

Dranouter, Kemmel, Loker, Nieuwkerke, Westouter, Wulvergem (Heuvelland), Dikkebus, Vlamertinge, Voormezele...

omvat Westouter Churchyard & Extension

Poperingestraat zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

omvat Wilgenhakhoutperceel

Langedreef zonder nummer (Heuvelland)

omvat Wilgenkaphaag bij hopakker

Sint-Pietersstraat zonder nummer (Heuvelland)

omvat Windmolen Lijstermolen

Lijstermolendreef zonder nummer, Heuvelland (West-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.