Oosterzele

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Oosterzele
Deelgemeente Oosterzele
Straat
Locatie Oosterzele (Oosterzele)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Oosterzele (geografische inventarisatie: 01-01-1989 - 31-12-1989).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Gemeente met 3.261 inwoners (1981) en een oppervlakte van 1.175 ha, op de grens van Zandig en Zandlemig Vlaanderen, aan de rijksweg en spoorlijn Gent-Geraardsbergen. Gelegen in het laag interfluvium tussen Schelde en Dender met een uitgesproken golvend reliëf schommelend tussen 19 m en 63 m met de Betsberg als hoogste plaats in het noorden van de gemeente, bij de grens met Landskouter. In de rotsachtige ondergrond boven op de Betsberg zouden nog putten van steengroeven aanwezig zijn die getuigen van de vroegere ontginning van Ledesteen.

De oudste vermelding luidt "Ostresela" (eind 9de eeuw), later "Ostresele" (1042) en "Ostersele" (1117), ontstaan uit de Germaanse woorden "austra" (= oostelijk) en "sali" (= uit één ruimte bestaand huis). Voor 1230 behoorde Oosterzele bij Scheldewindeke. Op initiatief van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel van Kamerijk en het kapittel van Sint-Veerle te Gent, die beide uitgestrekte domeinen bezaten te Oosterzele, werd er in 1230 een zelfstandige parochie opgericht. De heerlijkheid van Oosterzele met haar talrijke achterlenen werd in de 13de eeuw opgenomen bij het Land van Rode in de kasselrij van het Land van Aalst. Te Oosterzele werd één van de vier leenhoven en zeven schepenbanken van het Land van Rode opgericht.

De dorpskern wordt heden gevormd door een straatdorp met kerkplein die de dicht bij elkaar gelegen wijken Dries, Keiberg en Smissenbroek verbindt. De bebouwde dorpskom ligt in feite vanouds wet afzijdig van de Geraardsbergse steenweg die de gemeente van noord naar zuid doorsnijdt en verschillende stopen wisselplaatsen voor postkoetsen telde. Voor de 19de eeuw kwam uitgesproken geconcentreerde bebouwing voor aan beide driesen tussen Meerstraat en Dorp, ten noordoosten van Windekokouter. Thans vertoont de steenweg enkel ter hoogte van de wijk Smissenbroek bij het gelijknamige kasteel, een dichtere bebouwing. De afgelegen wijk "Anker" in het noordoosten van de gemeente, naam afgeleid van een herberg, verkreeg in 1938 een eigen parochiekerk. Op de Betsberg zijn nog een tiental bunkers te vinden gebouwd in de jaren 1930; zij maakten deel uit van een weerstandsnest van 22 bunkers in een verdedigingsgordel ten zuiden van Gent tussen de Schelde (Wetteren) en de Leie (Deinze). Landbouwgemeente met groeiende woonfunctie voor pendelaars.

  • BRAECKMAN F.-M., Bijdrage tot de geschiedenis van de Sint Gangulfusparochie te Oosterzele, Gent, 1980.
  • DE POTTER F. - BROECKAERT J., Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen, reeks I, deel 6, Gent, 1864-1870.
  • NOTERMAN A., Oosterzele. Een bijdrage tot de toponymie en de folklore, in Jaarboek van de Zottegemse culturele kring 1951-1952, p. 31-51.

Bron: Bogaert C. & Verbeeck M. 1989: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Gent, Kantons Destelbergen - Oosterzele, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 12N2, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Bogaert, Chris & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1989

Relaties

maakt deel uit van Oosterzele

Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Betsbergebos, Gootbos en Ter Hulst

Landskouter, Moortsele, Oosterzele, Scheldewindeke (Oosterzele)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Boerenarbeiderswoning

Veldstraat 25, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Boerenarbeiderswoning

Kwaadbeek 62, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Boerenarbeiderswoningen

Keiberg 52-54, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Boerenwoning

Kwaadbeek 74, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Boerenwoning

Kwaadbeek 66, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Boerenwoning

Hoek ter Hulst 6, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Boerenwoning

Kwaadbeek 58, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Brouwerij en afspanning

Oude Wetterse steenweg 1, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis

Windekekouter 31, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Burgerhuis in art-decostijl

Keiberg 13, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Doorsteekwegje Scheurbroek

Oosterzele (Oosterzele)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Dorp

Dorp (Oosterzele)

omvat Drie dorpswoningen

Keiberg 40-44, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Ettingebos

Balegem, Oosterzele, Scheldewindeke (Oosterzele)

omvat Geknotte zwarte populier

Steenstraat zonder nummer (Oosterzele)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Geraardsbergse steenweg

Geraardsbergse steenweg (Oosterzele)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Gesloten hoeve

Boekhoutstraat 23, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Gesloten hoeve

Hoek ter Hulst 21, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Heilige Antonius van Paduakapel

Windekekouter 27, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Reigerstraat 79, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Heistraat 58, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Steenstraat 1, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Meerstraat 72, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Hof te Scheurbroek

Scheurbroek 5, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Hof van Boekhoute

Maudeweg 3, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Kasteel Smissenbroek

Keiberg 50, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Kasteel van Hoek ter Hulst

Hoek ter Hulst 19, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Kasteeldreef Smissenbroek

Keiberg 50 (Oosterzele)

omvat Kasteelhoeve

Voordries 3, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Landgoed ten Berg

Windekekouter 47, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Landhuis

Voordries 1, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Molenaarswoning

Reigerstraat 1, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Onze-Lieve-Vrouwekapel

Keiberg zonder nummer, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Roosbloemstraat

Roosbloemstraat (Oosterzele)

omvat Semi-gesloten hoeve

Achterdries 17, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Semi-gesloten hoeve

Bavegemstraat 48, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Semi-gesloten hoeve

Gijzenzelestraat 2, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Semi-gesloten hoeve

Kleistraat 3, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Semi-gesloten hoeve

Veldstraat 29, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Semi-gesloten hoeve

Kwaadbeek 64, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Semi-gesloten hoeve

Steenstraat 4, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Semi-gesloten hoeve

Steenstraat 3, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Semi-gesloten hoeve

Kwaadbeek 71, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Semi-gesloten hoeve

Scheurbroek 7, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Semi-gesloten hoeve

Meerstraat 51, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Sint-Anschariuskerk

Bavegemstraat 12, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Sokkelkapel

Meerstraat zonder nummer, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Tulpenboom

Keiberg 3 (Oosterzele)

omvat Villa

Wetterse steenweg 2, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Wegkapel Heilige Nicolaas van Tollentijn

Scheurbroek zonder nummer, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.