Moortsele

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Oosterzele
Deelgemeente Moortsele
Straat
Locatie Moortsele (Oosterzele)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Oosterzele (geografische inventarisatie: 01-01-1989 - 31-12-1989).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Landbouw- en woondorp met een oppervlakte van 367 ha en 853 inwoners (1981), aan de spoorlijn Gent-Geraardsbergen en op de grens van Zandig en Zandlemig Vlaanderen. Matig golvend reliëf variërend tussen 14 m in de vallei van de Molenbeek die de gemeente doorsnijdt, en 51 m in het oosten op de noordwesthelling van de Betsberg. Straatdorp aan de rand van een kouterrug tussen de Molenbeek (oost) en de vallei van de Driebeek die de westelijke gemeentegrens vormt met Bottelare. In het zuidoosten scheidt de Molenbeek en Kerkensbeek Moortsele van Scheldewindeke. Ter hoogte van de wijk Uilhoek in het noorden van de gemeente nabij de grens met Landskouter en naast de Molenbeek, werd door middel van luchtfotografie een vrij grote circulaire structuur ontdekt. De archeologische werkgroep van de heemkundige vereniging "De Gonde" voerde er in 1980 beperkte opgravingen uit. De voorlopig beperkte resultaten ervan laten een site vermoeden daterend uit de vroege-midden bronstijd. Vlak daarnaast maar aan de overzijde van de Molenbeek was de omgrachte laat-middelecuwse heerlijke site gelegen van het "Kasteel ter Burcht". Deze heerlijkheid bezat haar eigen gerecht, baljuw, meter en schepenen en strekte zich ook uit over Scheldewindeke, Schelderode, Oosterzele, Bottelare, Munte en Bavegem.

De oudste vermeldingen van de gemeente luiden "Mortesela" (eind 9de eeuw) en "Mortesella" (1148). De Gentse Sint-Baafsabdij had reeds in de 11de eeuw bezittingen te Moortsele. Vanaf de 13de eeuw maakte Moortsele deel uit van het Land van Rode in de kasselrij van het Land van Aalst. Mogelijk behoorde het dorp voordien aan de heren van Moortsele. Na de dood in 1697 van Lopez-Maria Rodriguez d'Evora y Vega, markies van Rode, werden Moortsele, Scheldewindeke en Balegem, verdeeld onder zijn kinderen. De tweede zoon, Emmanuel Rodriguez d'Evora y Vega, kwam in het bezit van de heerlijkheid Moortsele. Zijn dochter huwde de baron van Loon, wiens nazaat in midden 19de eeuw het "Kasteel ter Burcht" liet slopen. Andere delen van Moortsele, zoals Rattepade, Ter Spiegel, Lusbeke, waren lenen die afhingen van het Land van Rode. Van die vroegere kastelen bleef gewoonlijk niet veel meer den een gelijknamige hoeve of neerhof bewaard. Enkele bunkers, voornamelijk op Moortselekouter, gebouwd in de jaren 1930 en deel uitmakend van de verdedigingslinie tussen de Schelde (Wetteren) en de Leie (Deinze) ten zuiden van Gent.

  • DE POTTER F. - BROECKAERT J., Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen, reeks I, deel 5, Gent, 1864-1870.
  • VAN MOERKERKE J. & SEMEY J., Circulaire structuur uit de metaaltijden te Moortsele-Uilhoek, in De Gonde, XII, 17, 1984, p. 357-362.
  • Moortsele. Het Serrurepad, Moortsele, 1980.

Bron: Bogaert C. & Verbeeck M. 1989: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Gent, Kantons Destelbergen - Oosterzele, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 12N2, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Bogaert, Chris & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1989

Relaties

maakt deel uit van Oosterzele

Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Beeldbepalende dorpswoning op de hoek Vijverstraat

Sint-Antoniusplein 1, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Betsbergebos, Gootbos en Ter Hulst

Landskouter, Moortsele, Oosterzele, Scheldewindeke (Oosterzele)

omvat Boerenarbeiderswoning

Watermolenstraat 3-5, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Dorpswoning

Kasteelstraat 7, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Drie arbeidershuizen

Beekstraat 2-6, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Herenhuis met aanhorigheden

Moortselestraat 78, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoekcafé

Sint-Antoniusplein 2, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve

Rollebaan 89, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve

Watermolenstraat 11, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve

Moortselestraat 76, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve en afspanning Au Renard

Vijverstraat 1, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Gravelos 2, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Hoeve van het semi-gesloten type

Rollebaan 85, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve van het semi-gesloten type

Vijverhoek 4, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve van het semi-gesloten type

Vijverhoek zonder nummer, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Hof ten Rattepade

Rattepas 17, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Hof ter Hulst

Hoek ter Hulst 35, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Hof van Kalenberge

Boterhoek 4, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Kasteel Verschaffelt

Kasteelstraat 3, 10, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Kloosterstraat

Kloosterstraat (Oosterzele)

omvat Parochiekerk Sint-Amandus

Sint-Antoniusplein 8, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Pastorie Sint-Amandusparochie

Sint-Antoniusplein 10, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Semi-gesloten hoeve

Rattepas 22, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Semi-gesloten hoeve

Hoek ter Hulst 31, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Semi-gesloten hoeve

Schellartweg 2, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Stenen molenromp

Uilhoek 5, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

omvat Wegkapel Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen

Tramstraat zonder nummer, Oosterzele (Oost-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.