Astene

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ plaats

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Deinze
Deelgemeente Astene
Straat
Locatie Astene (Deinze)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Deinze (geografische inventarisatie: 01-01-1991 - 31-12-1991).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Leiegemeente van 954 ha en 3435 inwoners (1981) ten oosten van de spilgemeente Deinze waarmee het sinds 1970 gefusioneerd is samen met de gemeenten Petegem-aan-de-Leie en Zeveren. De gemeente wordt ten noorden begrensd door de Leie en Bachte-Maria-Leerne, ten oosten door Deurle en Nazareth, ten zuiden door Nazareth en ten westen door Petegem.

Vermeldingen als Athenneria (7de eeuw) in een charter van Sint-Pieters of Astenneria (856) of Villa Hachtinna (967) in een oorkonde van de Sint-Baafsabdij zijn waarschijnlijk alle te vereenzelvigen met het huidige Astene.

Gallo-Romeinse brandrestgraven opgegraven op de droge kouterrug van Astene, te dateren tussen 50 en 150 na Christus, zijn een bewijs van Romeinse aanwezigheid in de streek.

De vroegere parochiekerk, gelegen op de Kapelleberg, een natuurlijke duinenheuvel vlakbij de Leie op de rechter oever, werd reeds vermeld in een kroniek van Drongen van 1147 en behoorde tot de oudste eenbeukige kruiskerkjes met vierkante kruisingstoren. Het patronaat behoorde toe aan de abdij van Drongen.

Tijdens het Ancien Régime was Astene bestuurlijk en fiscaal afhankelijk van de kasselrij van Kortrijk. De dorpsheerlijkheid behoorde tot het Markizaat van Deinze. Daarnaast worden vanaf de 14de tot de 15de eeuw belangrijke heerlijkheden vermeld zoals Gampelaere, Wallebeke, Gapaard, ten Hove, Koeiland en een aantal grote pachthoven en lustverblijven, eigendom van aanzienlijke Gentse families, verspreid over de gemeente.

Typische bodem voor de Vlaamse Zandstreek bestaande uit droge tot matig droge zand- en zandleemgronden, geschikt voor akkerbouw, en vochtige kleigronden in de alluviale Leievallei, ingenomen door grasland. Tot eind 18de eeuw waren nog vrij grote boscomplexen aanwezig, voornamelijk in de nabijheid van het Goed te Gampelaere en het Augustijnengoed.

Het huidige dorpscentrum met typische lintbebouwing ontwikkelde zich aan de in 1720 rechtgetrokken steenweg Gent-Kortrijk die de gemeente van west naar oost.

doorkruist. In de onmiddellijke omgeving ervanwerd in 1834 de nieuwe parochiekerk gebouwd. De gronden links en rechts van de steenweg, respectievelijk tussen de Leie en de steenweg en de steenweg en de in 1839 aangelegde spoorlijn Gent-Kortrijk, door de verschillende transportmogelijkheden uitstekend geschikt voor industrie, werden vanaf de 19de eeuw grotendeels ingenomen door bedrijfsgebouwen onder meer de veevoederfabriek Versele-Laga.

In de gemeente staan nog verschillende betonnen bunkers die deel uitmaakten van de bunkerlinie ten zuiden van Gent, gebouwd in de jaren 1930 tussen de Schelde en de Leie.

Sterk toenemende bebouwing na de Tweede Wereldoorlog voornamelijk aan weerszij van de steenweg. Vanaf de jaren 1960 werd heel het gebied tussen de spoorweg en de Leie geleidelijk verkaveld en volgebouwd.

  • Rijksarchief Gent, Fonds Deinze, nr. 553, 554.
  • DE POTTER F. - BROECKAERT J., Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen, reeks I, deel 1, Gent, 1864-1870.
  • HUYS P.,De nieuwe kerk van Astene 1834-1836, in Bijdragen tot de geschiedenis der stad Deinze en van het land aan Leie en Schelde, LV, 1988, p. 81-107.
  • SMITH K., Astene en Nazareth in de 2de helft van de XVIIIde eeuw. Een historisch-geografische studie, onuitgegeven licentiaatsverhandeling R.U.G., 1982.
  • THOEN H. - DE VOS R., Gallo-Romeinse brandrestgraven te Astene, in Bijdragen tot de geschiedenis der stad Deinze en van het land aan Leie en Schelde, XLVII, 1980, p. 151-165.
  • VAN SPEYBROECK S. - MAES H., Wandeling door Astene, in Bijdragen tot de geschiedenis der stad Deinze en van het land aan Leie en Schelde, XLI, 1974, p. 48-68.

Bron: Bogaert C. & Lanclus K. 1991: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Gent, Kantons Deinze - Nazareth, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 12N3, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Bogaert, Chris & Lanclus, Kathleen

Datum tekst: 1991

Relaties

maakt deel uit van Deinze

Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Achterstraat

Achterstraat (Deinze)

omvat Afsluitingshaag met op stam gezette hulsten

Krekelstraat 163 (Deinze)

omvat Astenedreef

Gampelaeredreef, Parijsestraat (Deinze)

omvat Augustijnehoeve

Oude Heirweg 1, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Boerenwoning

Beekstraat 37, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Café-restaurant Oude Leie

Leieoever 1, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Dorpsstraat

Dorpsstraat (Deinze)

omvat Edekestraat

Edekestraat (Deinze)

omvat Emiel Clauslaan

Emiel Clauslaan (Deinze)

omvat Hoeve

Paterstraat 14, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve Goed te Gampelaere

Gampelaeredreef 27-29, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve Goed te Wallebeke

Beekstraat 117, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve Goed ter Woestijne

Karrestraat 2, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Spletestraat 11, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Paterstraat 2, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve met losse bestanddelen

Kijkuitstraat 34, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve Patershof

Karmstraat 11, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Kapel Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën

Wallebeekstraat zonder nummer, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Bijstand

Vrouwenstraat zonder nummer, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Kapellestraat

Kapellestraat (Deinze)

omvat Kasteeldomein van Ooidonk en Leiemeersen

Astene, Bachte-Maria-Leerne, Deinze, Sint-Martens-Leerne (Deinze), Deurle (Sint-Martens-Latem)

omvat Langgestrekte hoeve

Paterstraat 21, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Nazarethsesteenweg

Nazarethsesteenweg (Deinze)

omvat Nieuwstraat

Nieuwstraat (Deinze)

omvat Opgaande zomerlinde als welkomstboom

Krekelstraat 163 (Deinze)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Oude straat

Oude straat (Deinze)

omvat Parijsestraat

Parijsestraat (Deinze)

omvat Paviljoen uit Tweede Wereldoorlog

Kleine Pontstraat 5, Deinze (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Pontstraat

Pontstraat (Deinze)

omvat Sas van Astene

Hellestraat zonder nummer, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Site Goed ten Oostacker

Beekstraat 70-72, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Sluismeestershuizen

Hellestraat 20-22, Deinze (Oost-Vlaanderen)

omvat Twee boerenarbeiderswoningen

Beekstraat 30-32, Deinze (Oost-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.