Arbeiderswoningen Overpelt-Fabriek

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ bouwkundig geheel

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Overpelt
Deelgemeente Overpelt
Straat Berkenlaan, Fabrieksstraat, Haltstraat, Hospitaalstraat, Hotelstraat, Kanaalstraat, Voetbalstraat
Locatie Berkenlaan 17-43, Fabrieksstraat 125-143, Haltstraat 1-27, Hospitaalstraat 2-16, Hotelstraat 1-33, 2-32, Kanaalstraat 2-32, 11-29, Voetbalstraat 1-31, 2-24 (Overpelt)
Status (deels) bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie bouwkundige gehelen (actualisaties: 01-08-2009 - 31-12-2010).
  • Inventarisatie Overpelt (geografische inventarisatie: 01-01-2005 - 31-12-2005).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Arbeiderswoningen Overpelt-Fabriek

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is deel van de vaststelling als bouwkundig erfgoed Tuinwijk Overpelt-Fabriek

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De typologie van de verankerde bakstenen arbeiderswoningen van één bouwlaag met muizentand onder zadeldak varieert naargelang van hun oppervlakte, hun aaneenschakeling, eventuele gevelversiering en mogelijke aan- of bijbouwen. Sinds de privatisering van de jaren 1970 zijn een aantal verbouwingen en aanpassingen gebeurd: gevelordonnanties, parement, muuropeningen, schrijnwerk, bijkomende dakkapellen en –luiken, uitbreidingen zoals onder meer keukens, sanitair, garages enz. Sommige types komen verspreid voor, andere zijn voornamelijk geconcentreerd in bepaalde straten. De omheiningen van de overal voorziene voortuintjes verschillen van geval tot geval.

Type I : In spiegelbeeld gekoppelde enkelhuizen van twee traveeën met gemeenschappelijke centrale haakse aanbouw tegen de achtergevel, waarvan Kanaalstraat nummer 18-20, uit eind 19de- eerste helft 20ste eeuw een veelal gaaf voorbeeld is met zijn bakstenen parement, rechte muizentand, getoogde muuropeningen en behouden ramen met grote roedeverdeling. Analoge, soms minder gave voorbeelden komen voornamelijk voor aan de Hotelstraat (nummers 14-32) en de Kanaalstraat (nummers 14-32 en 19-29). Analoge huizen aan de Voetbalstraat (nummers 2-16 en 9-23) met hun gecementeerde muurbanden en boogruggen bieden hiervan een variante qua gevelbehandeling.

Type II : Iets ruimer opgevatte enkelhuizen van drie traveeën, opgesteld naar spiegelbeeldschema, met haakse aanbouwsels onder lessenaarsdak tegen de uiterste zijden van de achtergevel. Voorts sluiten oorspronkelijk de afwerking van de gevel en muuropeningen aan bij die van type I. Dit type, eveneens met rechte muizentand, waarvan Kanaalstraat nummers 2-4 een goed voorbeeld is, komt gegroepeerd of afzonderlijk voor in de Berkenlaan (nummers 17-39), de Fabrieksstraat (nummers 125-143), de Hotelstraat (nummers 1-11 en 2-12) en de Kanaalstraat (nummers 2-12). Een variante op dit type vertoont muurbanden en boogruggen van alternerende witte baksteen ter verfraaiing van het gevelparement en een dakvenster boven de centrale, gekoppelde deurtraveeën Achteraan, eertijds alleenstaand gemeenschappelijk dienstgebouwtje (nok loodrecht op straat). Dergelijke voorbeelden komen voornamelijk in serie voor aan de Haltstraat (nummers 1-27) en ietwat verspreid aan de Voetbalstraat, zoals onder meer nummers 5-7. Analoge arbeiderswoningen zijn Kanaalstraat nummers 11-17 en Voetbalstraat nummers 1-3.

Type III : Eveneens drie traveeën brede, van een rechte muizentand voorziene enkelhuizen in spiegelbeeld, doch met deuren in de uiterste travee en aanleunend bijgebouwtje onder lessenaarsdak. Hier wordt het bakstenen parement verlevendigd door gecementeerde muurbanden. Dit eerder uitzonderlijk type komt blijkbaar alleen voor aan de noordzijde van de Hospitaalstraat (nummers 2-16).

Type IV : Gekoppelde bredere enkelhuizen met woningen van vier traveeën en aanpalend stalletje (?) onder doorlopend zadeldak. Aflijnende overhoekse muizentand. Voordeur en lagere staldeur in de uiterste zijtravee. Van dit type met landelijke inslag staan drie voorbeelden in de Hotelstraat nummers 13-15, 21-23 en 31-33.

Bron: Pauwels D. 2005: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Maaseik, Kanton Neerpelt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 19N2, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Pauwels, Dirk

Datum tekst: 2005

Relaties

maakt deel uit van Overpelt

Overpelt (Limburg)

maakt deel uit van Tuinwijk Overpelt-Fabriek

Berkenlaan 11-43, Fabrieksstraat 115-143, 138, Haltstraat 1-27, Hospitaalstraat 1-15, 2-16, Hotelstraat...

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.