erfgoedobject

Spoorwegberm Nieuwpoort - Diksmuide

bouwkundig geheel
ID: 126652   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/126652

Juridische gevolgen

Beschrijving

Spoorwegberm van de in 1974 gedesaffecteerde spoorlijn nummer 74 tussen Diksmuide (Pervijze, Stuivekenskerke, Lampernisse en Kaaskerke) en Nieuwpoort (Nieuwpoort, Ramskapelle). Deze spoorwegberm, aangelegd in 1868, vormt de voormalige frontlinie van de Eerste Wereldoorlog en is om die reden beschermd als monument bij M.B. van 10.06.1999. Vanaf 1990 door de provincie West-Vlaanderen heraangelegd als fietspad, zogenaamd "De Frontzate". De Vlaamse Landmaatschappij bouwt vanaf 2000 deze groene recreatieas verder uit.

De spoorlijn speelde een strategische rol als Belgische verdedigingslinie tegen het Duitse leger. Door de onderwaterzetting van de IJzervlakte met de spoorwegdijk als waterkering in 1914, kon de opmars van de Duitsers gestopt worden. Het gebied tussen de IJzer en de spoorwegbedding werd herschapen in een zompig gebied, met een aantal daarboven uitstekende eilandjes, die door de Belgen en de Duitsers ingericht werden als voorposten in het niemandsland.

Achter en in de spoorwegberm werd de Belgische eerste linie aangelegd. Onder meer door de nabijheid van de steenbakkerij van Wulpen (Koksijde) konden de schuilplaatsen in baksteen opgetrokken worden. De schuilplaatsen werden beschermd met zandzakjes. Afhankelijk van de toestand van de grond konden de loopgraven ondergronds of half bovengronds aangelegd worden. Vanaf de spoorwegbedding liepen houten loopbruggen (passerelles) naar de voorposten in het onderwater gezette gebied.

Aan weerszijden van de spoorwegbedding zijn talrijke bakstenen en betonnen constructies van de Eerste Wereldoorlog bewaard. Vooral aan de westzijde op regelmatige afstand (restanten van) vrij gelijkaardige meestal rechthoekige geel- of roodbakstenen constructies. De meeste daken zijn verdwenen en de muren zijn vaak gedeeltelijk afgebroken. Deze constructies fungeerden als schuilplaatsen voor de manschappen die hier de wacht hielden. Twee vierkante bakstenen constructies fungeerden waarschijnlijk als schietpostje. Het gebouwtje met ovens en schoorstenen was een militaire keuken.

De minder talrijke betonnen constructies in diverse vormen - ook met beschadigingen - situeren zich aan beide zijden van de spoorwegbedding. De betonnen Rode Kruispost is herkenbaar door een medaillon.

Tevens sporen van minimaal twee constructies uit de Tweede Wereldoorlog, met name twee zogenaamde Tobrukstellingen in Ramskapelle en Nieuwpoort. Een aantal andere betonnen constructies (waaronder enkele geschutsstellingen) dateren mogelijk ook uit de Tweede Wereldoorlog.

  • AFDELING ROHM WEST-VLAANDEREN, Cel Monumenten en Landschappen, archief nr. 1590, 1591, 1592.
  • INVENTARISATIE VAN RELICTEN UIT WO I IN DE WESTHOEK (Provincie West-Vlaanderen, "Oorlog en Vrede in de Westhoek", en Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afdeling Monumenten en Landschappen).

Bron     : Missiaen H. & Vanneste P. met medewerking van Gherardts F. & Scheir O. 2005: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Diksmuide, Deel I: Deelgemeenten Diksmuide, Beerst, Esen, Kaaskerke, Keiem en Lampernisse, Deel II: Deelgemeenten Leke, Nieuwkapelle, Oostkerke, Oudekapelle, Pervijze, Sint-Jacobskapelle, Stuivekenskerke, Vladslo en Woumen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL18, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Missiaen, Halewijn, Vanneste, Pol
Datum  : 2005


Relaties

  • Is deel van
    Kaaskerke
    Kaaskerke (Diksmuide)

  • Is deel van
    Lampernisse
    Lampernisse (Diksmuide)

  • Is deel van
    Nieuwpoort
    Nieuwpoort (Nieuwpoort)

  • Is deel van
    Pervijze
    Pervijze (Diksmuide)

  • Is deel van
    Ramskapelle
    Ramskapelle (Nieuwpoort)

  • Is deel van
    Stuivekenskerke
    Stuivekenskerke (Diksmuide)

  • Omvat
    Duitse mitrailleurspost Tobruk
    Ramskapellestraat zonder nummer (Nieuwpoort)

  • Omvat
    Duitse mitrailleurspost Tobruk Kanaal Veurne - Nieuwpoort
    Pieter Deswartelaan zonder nummer (Nieuwpoort)

  • Omvat
    Medische post spoorwegbedding
    Onbepaald zonder nummer (Nieuwpoort)

  • Omvat
    Militaire keuken Koolhofput
    Pieter Deswartelaan zonder nummer (Nieuwpoort)

  • Omvat
    Mitrailleurspost Villa Bertha
    Ramskapellestraat zonder nummer (Nieuwpoort)

  • Omvat
    Station Ramskapelle
    Hemmestraat 30 (Nieuwpoort)

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Spoorwegberm Nieuwpoort - Diksmuide [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/126652 (Geraadpleegd op 18-08-2019)