erfgoedobject

Op enen gezette gele kornoelje

landschappelijk element
ID: 130266   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/130266

Juridische gevolgen

Beschrijving

De gele kornoelje (Cornus mas) maakt deel uit van een gedeeltelijk bewaarde hoog- en halfstamboomgaard bij een voormalig boerderijtje langs de Herpelstraat te Roborst, ten noorden van de dorpskern. Het betreft een hoogstamfruitboom met een kruinstraal van 5 meter. De totale hoogte bedraagt 8 meter, de hoogte van de takvrije stam 2 meter. De gele kornoelje heeft een stamomtrek van 1,52 meter (gemeten op 1,50 meter hoogte, opnamein 2009). De boom vormt een beeldbepalend object, zeker wanneer hij vroeg in de lente in bloei staat, mede door zijn omvang en zijn mooie representatieve groeivorm. Als vertegenwoordiger van een bijzonder fruitras heeft deze boom een genetische waarde.

De op enene gezette struik vormt een eenheid met het volledig omhaagde boerenerf (eind 19de-/begin 20ste-eeuwse loonwerkerswoning), waarop hij indertijd is geplant voor de fruitproductie. Gele kornoelje was vroeger een meer voorkomende fruitboom; de bessen werden onder andere verwerkt tot jam. Ze werden ook medicinaal aangewend en gebruikt in de jeneverstokerij. In tweede orde werd de boom ook om sierredenen aangeplant (omwille van zijn uitbundige gele bloei in het vroege voorjaar) en het hout was gegeerd voor hamerstelen, voor spillen in de molenmakerij en voor wandelstokken. Volgens mondelinge getuigenissen kwam de laatste smid van Roborst tot voor kort uit deze boom hout zagen voor zijn hamerstelen; er ontbreken inderdaad een aantal zijtakken. Tijdens de tweede helft van de 20ste eeuw geraakte de soort in onbruik. Er zijn slechts een paar hoogstammige fruitbomen van gele kornoelje in Vlaanderen meer bekend. Dit exemplaar betreft de enige gekende in de provincie Oost-Vlaanderen en is mogelijk de dikste gele kornoelje van Vlaanderen.

Net buiten de kruinprojectie van de gele kornoelje zijn ook nog twee knotessen aanwezig. Op het erf staan verder nog een essenkaphaag, een opgaande es en een op stam gezette buxus boerentopiary.

  • Onroerend Erfgoed, Digitaal beschermingsdossier DO002338, Thematisch-typologische en thematisch-geografische bescherming van het belangrijkste houtig erfgoed in Vlaanderen: Oost-Vlaanderen, fase A.1, nr. 16 (S.N., 2010).
  • VAN DER LINDEN G. 2005: Terreinbezoek Herpelstraat 27 (Zwalm) (terreinbezoek op 20 april 2005).

Bron     : -
Auteurs :  Van der Linden, Geert
Datum  : 2015


Relaties

  • Is gerelateerd aan
    Op stam gezette buxus boerentopiary
    Herpelstraat 27 (Zwalm)

  • Is gerelateerd aan
    Opgaande es
    Herpelstraat 27 (Zwalm)

  • Is gerelateerd aan
    Restant van essenkaphaag
    Herpelstraat 27 (Zwalm)

  • Is deel van
    Roborst
    Roborst (Zwalm)

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Op enen gezette gele kornoelje [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/130266 (Geraadpleegd op 16-10-2019)