erfgoedobject

Domein Krabbelshof, Lovenhoek en Krabbels Broek

landschappelijk geheel
ID: 135033   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/135033

Beschrijving

‘Domein Krabbelshof, Lovenhoek en Krabbelsbroek’ ligt op het grondgebied van de gemeenten Vorselaar, Zandhoven en Grobbendonk op de overgang van Centrale- naar Zuiderkempen. De begrenzing van dit landschap wordt gevormd door de autosnelweg E34 Antwerpen-Eindhoven in het noorden, de Heirbaan in het oosten, de bewoning van Pulle (Zandhoven) in het zuiden en Pulderbos en Boskant in het westen.

Op de kabinetskaart de Ferraris (1771-1778) zien we langsheen de Pulse beek onbegaanbaar moeras. Rondom kwamen er enkele bospercelen voor en vooral langs de oostelijke kant heel wat akkers. Als oude ontginning was Lovenhoek gedurende eeuwen immers in agrarisch gebruik. De onvruchtbaarheid van de droge zandgronden en de eerder afgelegen ligging van de kleine nederzetting hebben er wellicht toe bijgedragen dat dit gebied in de vorige eeuw door de landbouw werd verlaten en opgeplant werd met naaldhout. In de 19de eeuw vond er tevens omzetting van moeras naar hooiland en bosontwikkeling plaats (Vandermaelen, 1854). Vandaag wordt dit landschap rondom de Molenbeek en Pulse beek centraal gedomineerd door bos met er tussenin natte weilanden; langsheen de randen hebben we relatief gaaf bewaarde open weilanden.

Dit valleigebied vertoont heel wat kenmerken van het ‘oude landschap’. We vermelden de dreven, bomenrijen, kleine percelen en typische natte weilanden langsheen de Molenbeek en Pulse Beek. Na de Tweede Wereldoorlog werd het centrale gedeelte van het gebied echter geschonden door het massaal aanleggen van visvijvers en de bouw van weekendhuisjes. Hierdoor is deze redelijk gaaf bewaarde open ruimte hier en daar versnipperd. Het ‘Krabbelshof’ betreft een prachtig domein met bossen, weilanden en een mooie dubbele toegangsdreef. Het oorspronkelijke kasteel werd verwoest tijdens de Tweede Wereldoorlog, de resterende bijgebouwen werden in de tweede helft van de 20ste eeuw omgebouwd tot landhuizen. Net ten zuiden van de ingangsdreef naar het ‘Krabbelshof’, ligt het ‘Driehoekhof’, een landhuis uit het einde van de 19de eeuw dat worden omgeven door een beboomde tuin. Het kapelletje, gelegen in het natuurgebied ‘De Krabbels’ en toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw, klimt op tot de tweede helft van de 19de eeuw. Tot in de jaren 1950 zou in het beekdal van de Pulse beek een galg -een oud terechtstellingsinstrument op de grens tussen verschillende gemeenten- hebben gestaan, waarnaar de naam ‘Galgevoortsebrug’ nog verwijst.

Door de overgang van valleigebied naar hogere, drogere gronden, wordt de wetenschappelijke waarde van dit gebied in de eerste plaats bepaald door de afwisseling in abiotische condities, wat resulteert in een rijke schakering aan vegetatietypes. Verder vertoont het beekdal van de Molenbeek-Pulse beek een aantal bijzondere kwaliteiten met een goede waterkwaliteit en nog vrijwel intacte structuurkenmerken en wordt de winterbedding nog gekenmerkt door een overwegend extensief bodemgebruik, waardoor de beekdal-beekrelatie nog steeds aanwezig is. Dit landschap vertoont een mooie afwisseling met laaggelegen valleigebied over hoger gelegen bosgebied naar open cultuurland met kleine landschapselementen. De kavelstructuur varieert van klein, onregelmatig in de vallei tot groot blokvormig op de cultuurgronden. In het noorden aansluitend -doch onderbroken door de autoweg E34- op de landschappen van het Zalfens Gebroekt en Blommerschot, is dit landschap deel van een veel uitgestrekter relatief gaaf gebied in de Antwerpse Kempen. De uitgestrektheid, de relatieve ongeschondenheid en de variatie in opbouw en structuur dragen bij tot de esthetische waarde van dit landschap.

  • Kabinetskaart van de Oostenrijkse Nederlanden voor Zijn Koninklijke Hoogheid de Hertog Karel Alexander van Lotharingen, Jozef Jean François de Ferraris, Koninklijke Bibliotheek van België, uitgegeven in 1770-1778, schaal 1:11.520 herleid naar 1:25.000.
  • Topografische kaart van België, Philippe Vandermaelen, uitgegeven in 1846-1854, schaal 1:20.000.
  • Topografische kaarten van België, Herziening derde editie, Militair Cartografisch Instituut, uitgegeven in 1900-1930, schaal 1:20.000.

Bron     : Ankerplaats 'Domein Krabbelshof, Lovenhoek en Krabbels Broek'. Landschapsatlas, A10043, Agentschap Onroerend Erfgoed, Brussel.
Auteurs :  Agentschap Onroerend Erfgoed
Datum  : 2001


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2020: Domein Krabbelshof, Lovenhoek en Krabbels Broek [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/135033 (Geraadpleegd op 20-02-2020)