erfgoedobject

Wijnendalebos en kasteeldomein van Wijnendale

landschappelijk geheel
ID: 135149   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/135149

Juridische gevolgen

  • omvat de aanduiding als beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Kasteel van Wijnendale met omgeving
    Deze bescherming is geldig sinds 22-09-1982

  • omvat de aanduiding als beschermd cultuurhistorisch landschap Wijnendalebos
    Deze bescherming is geldig sinds 30-04-1980

Beschrijving

Deze ankerplaats ligt op de zuidelijke rand van het plateau van Wijnendale en vormt een overblijfsel van het Verloren Cost woud uit de 18de eeuw. Het landschap wordt hier gestructureerd door het reliƫf en de hydrografie. De zuidelijke helling van het plateau vertoont heel wat bronniveaus waar zandige tertiaire lagen dagzomen. De beken in het Wijnendalebos lopen allemaal naar de Kasteelbeek. De quartaire zandige bedekking is op deze helling zeer dun. Op het plateau zelf komen stuwwatergronden voor. Langs de hellingen waar kleine depressies het toelieten, kon zich veen vormen gedurende het holoceen. Het plateau zelf ligt thans onder landbouwland, maar is vroeger wel een marginaal veldgebied geweest. In het bos is een dambordpatroon te herkennen wat getuigt van de late, systematische ontginning van het veldgebied.

Op het plateau zelf bevindt zich het kasteel van Wijnendale. Het is een oude waterburcht van het ronde waterslottype. In het begin van de 11de eeuw werd hij gebouwd en ten tijde van Napoleon (1811) afgebroken. Enkel de omgangsmuur en de twee torentjes dateren nog uit de 11de eeuw. Het huidige kasteel werd gebouwd in de 19de eeuw. Vlakbij het kasteel liggen de bijgebouwen die waarschijnlijk uit het midden van de 19de eeuw stammen: boerderij met woonhuis, stallingen en schuur, paardenstal, koetshuis. Er is ook nog een familiekapel, een ijskelder en een boswachterswoning in de buurt van het kasteel. Rond het kasteel ligt een gracht. Aansluitend daarop ligt een park en boomgaard met onder meer serres, moestuin, zaaibedden,... Op ongeveer 30 meter afstand van het slot ligt een Merovingische begraafplaats. De helling staat volledig onder bos, met gemengde en niet-gemengde bestanden. Rond de bronniveaus en langs de beken komt waardevolle bronbosvegetatie en beekbegeleidende vegetatie voor. Aan de bron van de Fonteinbeek staat zelfs een bronhuisje. Het bos is ook van ornithologisch belang. In het bos zijn enkele oude bewoningssites aanwezig. De rand van het bos wordt enerzijds geaccentueerd door dreven (vooral nabij het kasteel) en anderzijds door lage struikvegetatie. De dreven lopen soms verder in het bos en ook buiten het bos langs de landbouwpercelen. Langs de grens van de ankerplaats heeft men nog een vrij gaaf zicht op het bos. In het zuiden en het westen liggen enkele gebouwen (voornamelijk landbouwbedrijven) aan de rand van het bos.


Bron     : Ankerplaats 'Wijnendalebos en -kasteel'. Landschapsatlas, A30030, Agentschap Onroerend Erfgoed, Brussel.
Auteurs :  Agentschap Onroerend Erfgoed
Datum  : 2001


Relaties

  • Omvat
    Duitse bunker Wijnendalebos

  • Is deel van
    Ichtegem

  • Is deel van
    Kortemark

  • Is deel van
    Torhout

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2020: Wijnendalebos en kasteeldomein van Wijnendale [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/135149 (Geraadpleegd op 02-04-2020)