Sint-Antoniuskapel van Salphen met omgeving

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Alternatieve naam Sint-Antoniuskapel van Zalfen; Zalphen
Provincie Antwerpen
Gemeente Malle
Deelgemeente Oostmalle
Straat Salphen
Locatie Salphen zonder nummer, Malle (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Malle (actualisaties: 20-08-2007 - 20-08-2007).
  • Adrescontrole Malle (adrescontroles: 12-10-2007 - 12-10-2007).
  • Inventarisatie Malle (geografische inventarisatie: 01-01-1984 - 31-12-1985).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Sint-Antoniuskapel van Salphen

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Sint-Antoniuskapel van Salphen met omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 23-02-1983.

omvat de bescherming als monument Sint-Antoniuskapel van Salphen
gelegen te Salphen zonder nummer (Malle)

Deze bescherming is geldig sinds 23-02-1983.

Beschrijving

De in 1626 opgerichte Sint-Antoniuskapel van Salphen bevindt zich op een driehoekig perceel begroeid met opgaande bomen.

Historiek

De kapel werd opgericht in 1626. In die tijd werd de streek geplaagd door een pestepidemie. De legende wil dat ongeveer 60 inwoners van Oostmalle met de ziekte uit het dorp waren weggevlucht naar de heide op Zalfen. Adriaan Mattheeusen, een inwoner uit Zalfen, die enkele van zijn kinderen aan de epidemie verloor was verplicht ze in de heide te begraven en richtte ter herdenking een kapel op. Al spoedig deed de kapel dienst voor lijkdiensten en werden de doden op het ernaast gelegen kerkhof begraven. De kapel werd al snel een aantrekkingspool voor bedevaarders. Om deze reden werd ze in 1726 vergroot tot haar huidige uitzicht (zie hoger gedeelte in zijgevel gedateerd door middel van gesinterde steen).

De kapel wordt op de kabinetskaart van de Ferraris (1770-1778) weergegeven op een driehoekig perceel heide. Een lus van opgaande bomen omgeeft de kapel. Op de kaart van Vandermaelen (1846-1854) bevindt de kapel zich ten zuiden van de weg Salphen te midden van een driehoekig bosperceel.

Beschrijving

De Sint-Antoniuskapel van Salphen bevindt zich ten zuiden van de weg Salphen, een oude dreef van overwegend opgaande zomereiken (Quercus robur) en wordt omgeven door opgaande bomen (voornamelijk grove den, Pinus sylvestris).

Het betreft een georiënteerde bakstenen kapel met een driezijdig afgesloten westgevel en een lager rechthoekig koor onder leien zadeldaken (nok parallel aan de straat) met dakruiter. Aan de oostzijde bevinden zich twee tuitgevels op schouderstukken met vlechtingen. Aan de noordzijde zijn rechthoekige vensters en korfboogdeur en een korfboogdeur aangebracht.

Het bepleisterd en beschilderd interieur heeft een houten gebint met trekbalk. Het mobilair omvat onder meer een altaar uit de 19de eeuw en een geschilderd houten beeld van Sint-Antonius-abt (einde 15de of begin 16de eeuw).

  • Kabinetskaart van de Oostenrijkse Nederlanden voor Zijn Koninklijke Hoogheid de Hertog Karel Alexander van Lotharingen, Jozef Jean François de Ferraris, Koninklijke Bibliotheek van België, uitgegeven in 1770-1778, schaal 1:11.520 herleid naar 1:25.000.
  • Topografische kaart van België, Philippe Vandermaelen, uitgegeven in 1846-1854, schaal 1:20.000.
  • PLOMTEUX G., STEYAERT R. & WYLLEMAN L. 1985: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Antwerpen , Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 10N2 (Ho-Ra), Brussel - Gent.
  • Onroerend Erfgoed Antwerpen, Aanduidingsdossier APA012, 's Herenbos, Heihuizen en Zalfen (S.N., 2010).

Bron: -

Auteurs: Cox, Lise

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van 's Herenbos, Heihuizen en Zalfen

Oostmalle (Malle), Zoersel (Zoersel)

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Oostmalle

Oostmalle (Malle)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.