Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Niel
Deelgemeente Niel
Straat St. Hubertusplein
Locatie St. Hubertusplein zonder nummer, Niel (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Niel (actualisaties: 21-06-2007 - 21-06-2007).
  • Adrescontrole Niel (adrescontroles: 18-09-2007 - 18-09-2007).
  • Inventarisatie Erfgoed WOI Provincie Antwerpen (thematische inventarisatie: September 2013 - Maart 2018).
  • Inventarisatie Niel (geografische inventarisatie: 01-01-1985 - 31-12-1985).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw

Deze bescherming is geldig sinds 04-05-1973.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Beplanting Ridder Berthoutlaan en Sint-Hubertusplein

Deze bescherming is geldig sinds 22-10-1986.

Beschrijving

Omgeven door dorpswoningen te dateren vanaf circa 1900. Aan noordzijde Heilig Hartbeeld van 1927. Een met platanen beplante laan leidt van de kerk naar het kasteel.

Kerk gebouwd in 1703, verbouwd in 1773 (zie datering portaal), vergroot in 1860-61 (zijbeuken) onder leiding van architect Eugeen Gife; gereinigd en gerestaureerd in 1980.

Kruisbasiliek in classicistische stijl met vijfbeukig schip van zeven traveeën en ingebouwde westtoren; transept van één travee; koor van twee traveeën en halfcirkelvormige apsis; in de kooroksels halfronde en rechthoekige aanbouwsels. Baksteenmetselwerk op zandstenen plint; leien zadeldaken.

Voorgevel met centrale drieledige toren bekroond met ingesnoerde naaldspits; rondboogvensters en -deur, de onderste geleding met omlopende omlijsting van arduin waarin jaartal 1773, de bovenste geleding afgezet met pilasters en driezijdige frontons. De zijbeuken, per travee geritmeerd door pilasters; bepleisterde architraaf en fries onder houten kroonlijst; segmentboogvensters in bepleisterde omlijsting; in de westgevel rechthoekige deur in geprofileerde omlijsting waarboven driehoekig fronton en gevelsteen. Transept en koor op oudere sokkel met afzaat; halfcirkelvormige vensters in zandstenen omlijsting; het transept met versneden steunberen.

Interieur: bepleisterd en beschilderd. Schip met rondboogarcades op Toscaanse zuilen (beschilderde arduin) met vierkante sokkel en met kapiteeldekblad; zware gekorniste kroonlijst op consoles in de zwikken die doorloopt in transept en koor. Gedrukt tongewelf met pseudo-kruisribben, halfronde bovenlichten en steekkappen (zie de zeer hoge zijbeuken). De zijbeuken zijn per twee traveeën afgedekt met een Boheemse kap. Transept met ondiepe rondboognissen waarin de zijaltaren geplaatst zijn. Koor met gedrukt tongewelf en halve koepel boven de apsis, versierd met polychromieën en laagreliëfs.

Mobilair. Schilderijen uit de 17de- en 18de eeuw. Gepolychromeerde houten beelden uit 16de- en 18de eeuw (Sint-Anna uit de 16de eeuw, Sint-Sebastiaan uit de 18de eeuw, Sint-Ambrosius uit de 18de eeuw). Monumentaal koor. Portiekaltaren van gemarmerd hout, 18de-eeuws; twee barokke biechtstoelen in transept, eerste kwart 18de eeuw, twee neoclassicistische in schip, 19de eeuw: barok koorgestoelte, tweede helft 18de eeuw; classicistisch gestoelte in transept circa 1830; communiebank, circa 1860; kleine barokke preekstoel links van koor, eerste helft 18de eeuw; doksaal, 18de eeuw met orgel van 1779 door Eg. Fr. Van Peteghem; glasramen, circa 1905.

  • Provinciaal Archief Antwerpen, Kerken, Niel, Onze-Lieve-Vrouw, dossier 4.
  • FAUCONNIER A. & ROOSE P., Het historisch orgel in Vlaanderen, deel III a, arrondissement Antwerpen, Brussel, 1983, 561-570.

Bron: Plomteux G., Steyaert R. & Wylleman L. 1985: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Antwerpen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 10N2 (Ho-Ra), Brussel - Gent.

Auteurs: Plomteux, Greet & Steyaert, Rita

Datum tekst: 1985

Aanvullende informatie

In de kerk marmeren gedenkplaat "De parochianen van Niel aan hunne helden/ gevallen op 't veld van eer", met de namen van de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog. Bovenaan is een door het wapenschild van Niel geflankeerde piëta uitgewerkt. De plaat heeft een kruisvormig bovenstuk en is gesigneerd door "P. De Cuyper Niel".

Van Severen, Elke (01-02-2014 )

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van St. Hubertusplein

St. Hubertusplein (Niel)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.