Afspanning Belgrado

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Mechelen
Deelgemeente Mechelen
Straat Brusselsesteenweg
Locatie Brusselsesteenweg 177-181, Mechelen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Mechelen extra muros (adrescontroles: 11-12-2007 - 11-12-2007).
  • Inventarisatie Mechelen extra muros (geografische inventarisatie: 01-01-1995 - 31-12-1995).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Afspanning Belgrado

Deze bescherming is geldig sinds 22-09-1997.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Afspanning Belgrado

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Deze voormalige afspanning, zogenaamd Belgrado is een uitzonderlijk gebouw opklimmend tot het vierde kwart van de 18de eeuw of het eerste kwart van de 19de eeuw. De afspanning werd al weergegeven op een tekening uit 1825. De eigenlijke herberg bevond zich achter de vier open arcades. De stallingen aan de rechterkant van het gebouw werden in 1994 gesloopt.

Historiek

Deze voormalige afspanning is een uitzonderlijk gebouw opklimmend tot het vierde kwart van de 18de eeuw of het eerste kwart van de 19de eeuw. De afspanning werd al weergegeven op de kabinetskaart van de Ferraris (1770-1778) en op een tekening uit 1825 (lithografie door Jobard naar een tekening van J.B. Madou in: DE CLOET, Voyage pittoresque dans le Royaume des Pays Bas, deel II, 1825, plaat 101).

De eigenlijke herberg bevond zich achter de vier open arcades. De stallingen aan de rechterkant van het gebouw werden in 1994 gesloopt. De herberg zelf werd opgesplitst in afzonderlijke huizen.

Oude afspanningen en cafés, ten behoeve van reizigers, postkoetsen, vrachtvoerders, kermisgangers, feestneuzen, ... behoorden tot voor kort tot het straatbeeld van iedere in- en uitvalsweg in de stadsperiferie van Mechelen. Op de kaart van Vandermaelen (1854), zijn er rond Mechelen tientallen aangeduid als Auberge of Cabaret, die nu alleen nog in een naam of op een oude prentkaart voortleven.

Door de toename van het verkeer werden in een recent verleden vele van deze wegen (de oude staats- en provinciebanen) verbreed en heraangelegd, waarbij de aanpalende bebouwing en vooral de hoekhuizen het dikwijls moesten ontgelden.

Deze afspanning intrigeert door haar merkwaardige, naar de empire verwijzende architectuur. Ze ligt aan de as Mechelen-Brussel en is het enige exemplaar van een zo'n voortreffelijke kwaliteit dat in Mechelen voorkomt. Toch was dit geen voldoende reden om het voormalige bijgebouw (koetshuis en paardenstal), dat intrinsiek deel uitmaakte van deze afspanning, te behouden.

Beschrijving

De eigenlijke herberg is een lijstgevel van twee bouwlagen en zes traveeën aan de Brusselsesteenweg, een afgeschuinde hoek en twee traveeën aan de Belgradestraat. Het gebouw is voorzien van een zadeldak van mechanische pannen, waarvan de nok parallel loopt aan de straat.

Het betreft een baksteenbouw met zichtbare verankeringen in zij- en achtergevel. De straatgevels worden gemarkeerd door twee rijen geprofileerde rondbogen (natuursteen, deels gecementeerd), op de begane grond opgevat als overdekte arcade die naderhand gedeeltelijk werd dichtgemaakt. Op de bovenverdieping zitten rondboogvensters in omlopende omlijstingen met kordonvormende onderdorpels. De hoektravee bevat een trompe-l'oeil-venster. Het schrijnwerk werd later aangepast. De gevelbeëindiging geschiedt door middel van een overkragende houten kroonlijst op modillons met dropmotief.

  • Archief Onroerend Erfgoed, digitaal beschermingsdossier DA002125, Afspanning Belgrado (S.N., 1997).

Bron: -

Auteurs: Plomteux, Greet

Datum tekst: 2014

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Brusselsesteenweg

Brusselsesteenweg (Mechelen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.