Parochiekerk Sint-Pieter en Pauwel

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Schelle
Deelgemeente Schelle
Straat Hamerstraat
Locatie Hamerstraat zonder nummer, Schelle (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Pieter en Pauwel

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Parochiekerk Sint-Pieter en Pauwel

Deze bescherming is geldig sinds 09-07-1996.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Pieter en Pauwel: orgel
gelegen te Hamerstraat zonder nummer (Schelle)

Deze bescherming is geldig sinds 10-11-1975.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Pieter en Pauwel: toren
gelegen te Hamerstraat zonder nummer (Schelle)

Deze bescherming is geldig sinds 20-02-1939.

Beschrijving

De Sint-Pieters en Pauwelskerk is gelegen tussen de Provinciale steenweg ten oosten, een park en een parkeerterrein ten westen, de Kamerstraat met lage arbeidershuisjes en een twintigtal meter verder de Vlietdijk ten noorden. Het vroegere kerkhof rond de kerk verdween in 1927.

Historiek

Het betreft een hallenkerk met ingebouwde westtoren uit de 13de eeuw, 15de eeuw en circa 1500. Het schip uit de 15de eeuw is opgebouwd uit vijf traveeën; in 1844 werd het vergroot met twee zijbeuken door architect Ferdinand Berckmans. Het koor dateert uit de 15de eeuw: één rechte travee met driezijdige sluiting, flankerende sacristie naar ontwerp van Eugeen Gife van 1865 en bergplaats. Er vonden herstellingswerken plaats in 1857, circa 1900, in 1927 en in 1939-40 (architect Jan Sel). De kerk werd gerestaureerd door architect J. Roosemont.

Beschrijving

De vierkante zandstenen toren in gotische stijl wordt gestut door steunberen. De onderbouw dateert uit de 13de eeuw, het middendeel uit de 15de eeuw en de laatgotische achtzijdige spil van circa 1500 is bekroond met een leien naaldspits. Vier geledingen gemarkeerd door kordons, spil afgelijnd door gotische balustrade en boogfries. Spitsboogdeur in geprofileerde omlijsting, verder spitsboogvormige galmgaten en spil opengewerkt met gotische tweelichten. Aan de noordzijde bevindt zich een polygonale traptoren onder leien spits.

Het neogotisch schip is opgebouwd uit baksteen op een natuurstenen plint onder een leien zadeldak en voorzien van steunberen met versnijdingen en eenvoudige spitsboogramen. In de westgevel bevinden zich spitsboogdeuren. Het gotisch koor (15de eeuw) van zandsteen wordt gemarkeerd door steunberen en spitsboogvensters onder omlopende waterlijst. Calvarie (19de eeuw) tegen koorsluiting. Flankerende sacristie en bergplaats (19de eeuw) onder afgewolfde leien daken; rechthoekige getraliede vensters met arduinen dorpels.

Interieur

Beschilderde driebeukige kerk met spitsbogen op zandstenen zuilen met achtzijdige sokkel en vrij vlakke achthoekige kapitelen; kruisribgewelf op pilasters eindigend op de kapitelen. Zijbeuken: kruisribgewelven met ribben neerkomend op consoles of kapitelen. Koor met spitstongewelf.

Mobilair

  • Hoofdaltaar: portiekaltaar met altaarstuk door J.P. Room. 18de eeuw, gemarmerd hout
  • Zuidelijk zijaltaar: portiekaltaar gedateerd 1756, gemarmerd hout
  • Noordelijk zijaltaar: portiekaltaar, circa 1756, gemarmerd hout
  • Biechtstoel zuidelijke zijbeuk: hermenbeelden, circa 1660. Eik
  • Biechtstoel noordelijke zijbeuk: hermenbeelden, eerste helft 18de eeuw. Atelier Willem Kerrickx
  • Communiebank met opengewerkte panelen: 17de-18de eeuw
  • Koorgestoelte: 18de eeuw
  • Preekstoel: 18de eeuw
  • Schilderij: Jezus overhandigt Petrus de sleutels, I. Room, 1719
  • Schilderij: marteldood Heilige Sebastiaan, A. Van Dijck, eerste helft 17de eeuw
  • Schilderij: Dode Christus beweend door Onze-Lieve-Vrouw, Vlaamse school, 17de eeuw
  • Schilderij: Heilige familie, Vlaamse school, 17de eeuw
  • Beeld: Heilige Lucia van Syracuse, 17de eeuw
  • Beeld: Heilige Sebastiaan, 17de eeuw
  • Orgel van 1777-79 door E.F. Van Peteghem; eiken orgelkast door S.J. Thomas met beeldhouwwerk van G. Roef. Gerestaureerd in 1980.
  • Doopvont van 1827
  • Achteraan in de kerk: grafstenen uit 15de, 16de, 17de en 18de eeuw
  • Provinciaal Archief Antwerpen, Kerken, Schelle, Sint-Pieter en Pauwel, dossiers 3, 4, 6, 7, 9, 10, 11.
  • Onroerend Erfgoed, digitaal beschermingsdossier DA002077, Sint-Pieters en Pauluskerk (BRENDERS F., 1996).
  • FAUCONNIER A. & ROOSE P. 1983: Het Historisch Orgel in Vlaanderen deel III a: Antwerpen - arrondissement Antwerpen, Brussel, 625-636.

Bron: -

Auteurs: Steyaert, Rita

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Aanvullende informatie

Aan weerszijden van de ingang van de kerk zijn boven de wijwatervaten twee met kruis bekroonde marmeren gedenkplaten aangebracht met de namen van de gesneuvelde soldaten (rechts) en deze van de slachtoffers die vielen op 11 november 1916 (links). Onderaan respectievelijk met inscriptie "Blyft ons immer gedenken" en "De dooden zullen spreken". Beide zijn gesigneerd "P. De Cuyper Niel".

Van Severen, Elke (01-02-2014 )

Relaties

maakt deel uit van Schelle

Schelle (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.