f

Het domein Ravenhof gaat terug tot de 13de of 14de eeuw. Het goed was toen veel kleiner en genaamd 'Goet Van Steenlant', naar de familie die er een hoeve bewoonde. In 1552 liet Cornelius van Tongerlo er een kasteel oprichten. In het midden van de 18de eeuw vergrootte Johannes Josephus Moretus het domein en liet hij het park aanleggen. Vanaf 1806 liet zijn neef P.A.J. de Pret het kasteel verbouwen in Louis XV-stijl. In 1907 stond graaf de Pret het Ravehof af aan Karel Moretus, de latere burgemeester van Stabroek. Onder zijn beheer werd het kasteel vergroot tot zijn huidige uitzicht.

Historiek

Het huidig complex Ravenhof betreft een rechthoekig kasteel uit het eerste kwart van de 19de en het eerste kwart van de 20ste eeuw, ingeplant in rechthoekig omgracht domein met een grote vijver en een geplaveid erehof.

Oorspronkelijk was het Ravenhof echter heel wat kleiner en dateert het domein waarschijnlijk uit de 13de of 14de eeuw. In de 14de en 15de eeuw droeg het domein de naam 'Goet van Steenlant', naar de familie van Steenland die de hoeve toen bewoonde.

Het goed kwam in 15de eeuw in handen van de familie van Immerseel. In 1552 werd het verkocht aan Cornelius van Tongerlo die er een kasteel liet oprichten. In 1569 wordt een speelhuis met hofgracht vermeld. Vervolgens kwam het domein in het bezit van Petronella Rompaerts, Johanna Hujoel, Van der Goes, Henri Hillewerve en Balthazar Moretus. Vanaf 1679 stond het domein dan ook bekend als 'Moretushof' of in de volksmond 'Crayenhof'. In 1716 werd het goed beschreven als soort toren of centrale bouw met hoeve en in 1758 als de zogenaamde hoeve 'Steenlant' met woning, schuren, toren of speelhuis.

Omstreeks 1760-1770 vergrootte Johannes Jozef Moretus het goed. De omliggende zandduinen werden afgegraven en het zand werd gebruikt voor de aanleg van kunstmatige heuvels en walletjes en dijkjes in het domein. Vanuit het kasteel werd, door middel van een centrale hoofdas, een relatie gelegd met het landschap. Deze as vormt de basis van het Moretusbos en vertrekt vanuit het kasteel in noordelijke richting tot in Nederland. Het kasteel werd het middelpunt van een stervormig park geflankeerd door een dubbele heuvelrug. Het park werd door deze eigenaar voltooid in 1770. Op Nederlands grondgebied richtte hij in 1768 een Lodewijk XV-gloriette op met ten oosten een sterrenbos. De top van het koepeldak van de gloriette is exact even hoog als het hoogste punt van het Ravenhof. Het waterkasteel met park binnen een rechthoekige omgrachting is duidelijk herkenbaar op de kabinetskaart van de Ferraris (1770-1778). Vier belangrijke dreven leiden naar het kasteel. Naast deze vier dreven lopen er nog andere belangrijke dreven door het park, zoals de Elfurendreef ten westen van het kasteel, een dreef waarop de werklieden van weleer zich richtten voor het meten van de tijd voor de middagschaft. Rond de onmiddellijke omgeving van het kasteel liep een rechthoekige gracht met binnenin het kasteel, met twee bijgebouwen ten noorden en een vijver met moestuinen ten zuiden hiervan. Rondom de gracht liep een wegenpatroon van waaruit de dreven vertakten.

Zijn neef Philippe de Pret liet het kasteel circa 1810 herbouwen in neo-Lodewijk XV-stijl. Die verbouwing komt overeen met het huidige middenrisaliet. In die tijd verkreeg het kasteel de naam 'Ravenhof'. Op de topografische kaart van Vandermaelen is te zien dat ten oosten van het kasteel bos is aangeplant. Ten zuiden van het kasteel werd het wegenpatroon heraangelegd, waarbij enkel de Steentjesdreef behouden werd. Op de militaire topografische kaart uit 1868 is te zien dat de vijver achter het kasteel vergroot werd en de slotgracht gedempt werd. De moestuin werd verplaatst buiten de omgrachting, in het westen. Ook het wegennet binnen het park werd uitgebreid.

In 1907 stond graaf de Pret het Ravenhof af aan Karel Moretus, de latere burgemeester van Stabroek. Graaf Karel (of Charles) Moretus Plantin liet in 1911-1920 op zijn beurt het gebouw vergroten met twee zijvleugels naar ontwerp van architect Frans Stuyck. Op die manier verkreeg het kasteel zijn huidige uitzicht. Hij liet tevens in 1907 de Kasteeldreef naar Putte aanleggen. Op de militaire topografische kaart uit 1933 is de moestuin heraangelegd in vier kwadranten. Aan de noordzijde stond een muur met leifruit, op het zuiden gericht om zoveel mogelijk warmte te vangen. Tegen deze muur waren ook serres gebouwd. Rondom de kasteelsite is een netwerk van slingerende paden aangelegd.

Het domein kreeg de benaming 'Assumptiehof' toen het in bezit kwam van de paters assumptionisten. Een tijdlang was het domein ook ingericht als bosklassen en werd het verhuurd aan de christelijke mutualiteiten. Sinds 1979 is het goed in het bezit van de gemeente Stabroek en het agentschap voor Natuur en Bos. Vanaf 1982 werd het ter beschikking gesteld van allerhande verenigingen. In 2005 liet de gemeente het kasteel restaureren. Er zijn talrijke socio-culturele verenigingen ondergebracht en het gerestaureerde koetshuis doet dienst als café-restaurant.

Beschrijving

Het kasteel is axiaal ingeplant en telt zeventien traveeën (oorspronkelijk zeven) en drie bouwlagen onder een leien mansardedak. De hoofdstijl is rococo.

Het betreft een baksteenbouw met speklagen, puilijst en gekorniste fries onder een kroonlijst. Het afgerond middenrisaliet telt vier bouwlagen onder een koepeldak. De afgeronde hoekrisalieten hebben een dubbele uitsprong van drie bouwlagen.

De steekboogvensters, sommige met inzwenkende hoeken, zitten vervat in een geriemde omlijsting van natuursteen met siersleutels en lekdrempels op klossen. Een aantal ovale vensters is omschreven in een geriemde omlijsting. De rondboogdeur met inzwenkende sleutel is voorzien van een geriemde en kwarthol geprofileerde omlijsting met neuten, imposten en gebogen waterlijst. Ook de rondboogdeuren bij de hoekrisalieten hebben een inzwenkende sleutel in een geblokte omlijsting van natuursteen.

De zuidelijke vijvergevel is identiek aan de voorgevel, weliswaar met een meer uitgewerkte middentravee. De gedrukte rondboogdeur is omschreven in een geriemde en kwarthol geprofileerde omlijsting van natuursteen met neuten, imposten en siersleutel. De deur wordt geflankeerd door geblokte pilasters en vrijstaande zuilen, abacus en dekplaat, waarop zich de postamenten van het gebogen balkon met smeedijzeren rococohek bevinden. In het balkon zit een steekboogvormig deurvenster in een geriemde en kwarthol geprofileerde omlijsting met siersleutel, onder gebogen kroonlijst waarop een rechthoekig venster steunt met afgeronde hoeken in een geriemde omlijsting met siersleutel.

Het voormalig koetshuis van één bouwlaag onder een schilddak van Vlaamse pannen dateert vermoedelijk uit het eerste kwart van de 20ste eeuw. Het betreft eveneens een baksteenbouw met rechthoekige poorten met korfboogvormig bovenlicht. Ook de overige muuropeningen zijn rechthoekig. aan oostzijde, twee evenwijdig gelegen vleugels van twee bouwlagen (nok parallel aan de straat) uit het tweede tot derde kwart van de 20ste eeuw aan oost- en westzijde, rococo-ingangspoort uit de 18de eeuw aan noordzijde. Voormalige toegangspoort in rococostijl, met vlakke brug over hofgracht. Pijlers van natuursteen, verdiepte schacht met schachtringen, eenvoudig kapiteel met dekplaat, en rococovoluten. Smeedijzeren hek in rococostijl.

Ingeplant in rechthoekig omgracht domein,. Grote vijver aan zuidzijde en geplaveid erehof aan

De 18de-eeuwse barokke geometrische parkaanleg is nog duidelijk herkenbaar aanwezig. Het park wordt gekenmerkt door niveauverschillen, rechte lijnen, geometrische vormen, doorkijkjes en dreven. De vier belangrijkste 18de-eeuwse dreven werden niet zomaar aangelegd. Ter hoogte van de noordwestelijke hoek van de slotgracht, op de grens tussen Nederland en België, vormen drie van deze dreven een ganzenvoet in westelijke richting. Deze waren gericht op de, ondertussen soms verdwenen, kerktorens van de omliggende dorpen: Zandvliet, Berendrecht en Lillo. Ten zuiden van de slotgracht loopt de Steentjesdreef, die deel uitmaakt van de oude weg naar Antwerpen en vroeger de belangrijkste toegangsweg tot het kasteel was. Deze dreef, met een verharding van gebakken kleiklinkers, was gericht op de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Antwerpen. De Huzarenberg, een zandberg in het westen van het domein zou ook (deels) aangelegd zijn. Oorspronkelijk was het een uitkijkpunt op de lager gelegen Schelde en haar vallei. De moestuin met kwadranten en fruitmuur is ondertussen omgevormd tot boomgaard met oude Kempense appel- en perenrassen. De grafzerk van Johannes Josephus Moretus, in 1806 begraven op het kerkhof van Stabroek, werd meer dan 100 jaar na zijn dood in de muur van het tuinhuisje ingemetseld

Bijna de hele oppervlakte van het huidige domeinbos is bebost. Het Ravenhof en de omringende Moretusbossen bestaan, in tegenstelling tot de meeste Kempense bossen, voornamelijk uit inheemse, ongelijkjarige, gemengde loofhoutbestanden, gedomineerd door eiken en beuken. Daarnaast komen ook naaldhoutbestanden gedomineerd door grove den voor. In de ondergroei komt Pontische rododendron voor, een typische plant voor kasteelparken en dus een relict van het voormalig gebruik. Ook de talrijke dreven die het domein Ravenhof doorkruisen, meestal aangeplant met beuk, zijn relicten van het voormalig park.

Rechthoekig kasteel uit het eerste kwart van de 19de eeuw en het eerste kwart van de 20ste eeuw. Ingeplant in rechthoekig omgracht domein, gelegen in Moretusbos. Grote vijver aan zuidzijde en geplaveid erehof aan noordzijde met koetshuis (nok loodrecht op de straat) uit het eerste kwart van de 20ste eeuw (?) aan oostzijde, twee evenwijdig gelegen vleugels van twee bouwlagen (nok parallel aan de straat) uit het tweede tot derde kwart van de 20ste eeuw aan oost- en westzijde, rococo-ingangspoort uit de 18de eeuw aan noordzijde.

Oorsprong waarschijnlijk in de 13de of de 14de eeuw. In de 14de eeuw en begin 15de eeuw in het bezit van de familie van Steenland. De hoeve kwam in de vijftiende eeuw in handen van de familie van Immerseel. In 1552 verkocht aan Cornelius van Tongerlo die een kasteel liet oprichten, want in 1569 wordt een speelhuis met hofgracht vermeld. Vervolgens in het bezit van Petronella Rompaerts, Johanna Hujoel, Van der Goes, Henri Hillewerve, Balthazar Moretus (1679). Vanaf 1679 bekend als "Moretushof", in de volksmond zogenaamd "Crayenhof". In 1716 beschreven als soort toren of centrale bouw met hoeve; in 1758 als hoeve zogenaamd "Steenlant" met woning, schuren, toren of speelhuis.

Circa midden 18de eeuw vergrootte Johannes Jozef Moretus het goed en liet het park aanleggen (voltooid in 1770) met onder meer dreven en zandheuvels namelijk de Hoge berg of Huzarenberg. Het kasteel werd het middelpunt van een stervormig park geflankeerd door een dubbele heuvelrug. Op Hollands grondgebied richtte hij in 1768 een Lodewijk XV-gloriette op. Zijn neef Philippe de Pret liet het kasteel circa 1810 herbouwen in neo-Lodewijk XV-stijl dit is het huidige middenrisaliet. In die tijd verkreeg het kasteel de naam "Ravenhof". Graaf Charles Moretus Plantin liet het gebouw vergroten met twee zijvleugels in 1911-1920 naar ontwerp van architect Stuyck. Kreeg de benaming "Assumptiehof" toen het in bezit kwam van de paters assumptionisten. Tijdlang ingericht als bosklassen en verhuurd aan de Christelijke mutualiteiten. Sinds 1979 in bezit van de gemeente. Vanaf 1982 ter beschikking gesteld van allerhande verenigingen.

Voormalige toegangspoort in rococostijl, met vlakke brug over hofgracht. Pijlers van natuursteen, verdiepte schacht met schachtringen, eenvoudig kapiteel met dekplaat, en rococovoluten. Smeedijzeren hek in rococostijl.

Kasteel axiaal met toegangspoort; zeventien traveeën -oorspronkelijk zeven- en drie bouwlagen onder mansardedak (leien) in rococostijl, uit het eerste kwart van de 19de eeuw tot het eerste kwart van de 20ste eeuw. Baksteenbouw, speklagen, puilijst en gekorniste fries onder kroonlijst. Afgerond middenrisaliet van vier bouwlagen onder koepeldak. Afgeronde hoekrisalieten met dubbele uitsprong van drie bouwlagen. Steekboogvensters, sommige met inzwenkende hoeken, in geriemde omlijsting van natuursteen met siersleutel en lekdrempels op klossen. Aantal ovale vensters in geriemde omlijsting. Rondboogdeur met inzwenkende sleutel, in geriemde en kwarthol geprofileerde omlijsting met neuten, imposten en gebogen waterlijst. Rondboogdeuren bij hoekrisalieten met inzwenkende sleutel. in geblokte omlijsting van natuursteen.

Identieke zuidelijke vijvergevel met meer uitgewerkte middentravee: gedrukte rondboogdeur met geriemde en kwarthol geprofileerde omlijsting van natuursteen, neuten, imposten en siersleutel. Geflankeerd door geblokte pilasters en vrijstaande zuilen, abacus en dekplaat waarop postamenten van gebogen balkon met smeedijzeren rococohek. Steekboogvormig deurvenster in geriemde en kwarthol geprofileerde omlijsting met siersleutel, onder gebogen kroonlijst waarop rechthoekige venster met afgeronde hoeken in geriemde omlijsting met siersleutel.

Voormalig koetshuis van één bouwlaag Onder schilddak (Vlaamse pannen), uit het eerste kwart van de 20ste eeuw (?). Baksteenbouw; rechthoekige poorten met korfboogvormig bovenlicht. Overige muuropeningen rechthoekig.