Fort van Schoten

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Schoten
Deelgemeente Schoten
Straat Legerbaan
Locatie Legerbaan 5, Schoten (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Schoten (actualisaties: 16-08-2007 - 24-08-2007).
  • Adrescontrole Schoten (adrescontroles: 12-10-2007 - 12-10-2007).
  • Inventarisatie Schoten (geografische inventarisatie: 01-01-1985 - 31-12-1985).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Fort van Schoten

Deze bescherming is geldig sinds 13-02-1998.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Fort van Schoten

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Het Fort van Schoten werd in 1885 opgericht als onderdeel van de na 1875 verder uitgebouwde verdediging van de Vesting Antwerpen.

Historiek

Doorheen de Belgische militaire geschiedenis is Antwerpen met zijn haven steeds beschouwd als een vesting. Getuige hiervan is de monumentale fortengordel die tussen 1859 en 1865 door Brialmont werd aangelegd.

Deze gordel werd in de periode 1870-1880 nog verder aangevuld. Gedurende de 19de eeuw kende het technisch kunnen van de artillerie een grote vooruitgang. Door de invoering van getrokken geschut werd de reikwijdte gevoelig vergroot (van één kilometer tot tien kilometer) en konden de projectielen groter gemaakt worden. Het gebruik van springstof in plaats van buskruit verhoogde bovendien het effect van deze projectielen. Reeds na 1870 bleek dat de Fortengordel uit 1859 te dicht bij de stad was aangelegd om deze tegen een bombardement te beschermen. Tevens bleek door de technologische evolutie van het geschut de tot dan gangbare open opstelling van de artillerie op de wallen niet meer houdbaar en werden panterskoepels noodzakelijk. Ook bleken de gangbare bakstenen gewelven niet stevig genoeg om een eventuele aanval op te vangen.

In 1875 werd besloten de hoofdweerstandstelling op de Rupel-Nete-lijn te leggen maar de politieke wil ontbrak om daar een volledig nieuwe fortengordel te bouwen. Wel werden enkele forten en versterkingen gebouwd om de meest gevaarlijke toegangen tot de Vesting Antwerpen af te sluiten.

Het fort van Schoten maakt deel uit van deze onderneming. Het is een fort van het type 'Centraal reduit' en moest de noordoostelijke naderingsweg tot de Vesting Antwerpen afsluiten.

In 1906 werd een torentje gebouwd ter verdediging van de huisvesting, magazijnen en doorgangen.

Beschrijving

Het fort van Schoten beslaat een oppervlakte van circa 29 hectare. Het heeft de vorm van een vijfhoek waarvan het voorste hoofd gericht staat naar het noordoosten en de minst beschermde kant, het keelfront, naar de stad gericht is.

De voor- en zijfronten zijn in een boog van 180 graden beschermd door een watering van 58 tot 64 meter breed. Een buitenste overwelfde rondgang (drie meter breed aan de basis) verbindt de onderscheiden hoeken. Vervolgens ligt er een tweede, ditmaal droge gracht. Hierna komt een tweede overwelfde cirkelgang die aansluit bij het in het centrum gelegen hoofdkwartier.

De buitenmuren zijn uitgevoerd in baksteen, de gewelven in beton. Een dik aarden talud beschermt voor- en zijfront.

Inwendig is de oorspronkelijke geschutsinfrastructuur nog grotendeels bewaard. Afgezien van enkele binnenmuren is het volledige fort gaaf bewaard.

Een smalspoor voor munitievervoer sloot aan bij de spoorweg naar Antwerpen.

  • Onroerend Erfgoed, digitaal beschermingsdossier DA002170, Fort van Schoten (S.N., 1998).

Bron: -

Datum tekst: 2014

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Schoten

Schoten (Schoten)

omvat Duitse bunker

Legerbaan zonder nummer, Schoten (Antwerpen)

omvat Duitse bunker

Legerbaan zonder nummer, Schoten (Antwerpen)

omvat Duitse bunker

Legerbaan zonder nummer, Schoten (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.