Windmolen Bergmolen

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Zandhoven
Deelgemeente Pulderbos
Straat Molenheide
Locatie Molenheide zonder nummer, Zandhoven (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Zandhoven (actualisaties: 21-08-2007 - 21-08-2007).
  • Adrescontrole Zandhoven (adrescontroles: 29-10-2007 - 29-10-2007).
  • Inventarisatie Zandhoven (geografische inventarisatie: 01-12-1985 - 31-12-1985).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Molen

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Windmolen De Bergmolen

Deze bescherming is geldig sinds 14-10-1976.

is deel van de bescherming als cultuurhistorisch landschap Windmolen De Bergmolen: omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 14-10-1976.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De zogenaamde Bergmolen is een stenen windmolen gebouwd omstreeks 1840. De molen bleef in gebruik tot 1935 en werd in 1995 maalvaardig gerestaureerd.

Historiek

De huidige stenen bergmolen werd voorafgegaan door een standaardmolen. In een kadastraal document van 1811 lezen we: "Le moulin à vent qui existe dans cette commune n'est occupé que pour les besoins des habitants, il consiste en une baraque en planches tournant sur un pivot, il est exploité par le propriétaire et comerativement aux autres moulins existants dans le voisinage, il sera évalué brut à la somme de f. 525 et nette de f. 350." Deze houten korenwindmolen verdween al voor 1834.

Op 18 oktober 1839 bekwam Petrus Meeussen-Vande Mierop, maalder op de watermolen van Viersel, van de Bestendige Deputatie van Antwerpen de toelating om op de Molenheide te Pulderbos een graanwindmolen op te richten. Tot dan toe waren de inwoners van Pulderbos genoodzaakt hun graan naar de molens van de omliggende gemeenten te brengen. In 1840 richtte Petrus Meeussen zijn molen op. De molen werd drie jaar later in gebruik genomen en omgebouwd in 1853. In 1877 werd de stenen romp verhoogd met anderhalve meter en werd een ijzeren askop geplaatst. In 1935 werden de wieken verlengd tot 12,5 meter.

De molen was een familiebedrijf. Als eerste molenaar kennen we Petrus Meeussen. Later werden Jan De Meulder – Sophia C. Meeussen de eigenaars. Zij verkochten de molen aan Karel Voets en erfgenamen. De molen was in gebruik tot circa 1953. De laatste molenaar was Jan Keysers – Voets.

In 1987 werd de gemeente Zandhoven eigenaar. In 1995 werd de molen maalvaardig hersteld. De molen dankt zijn naam aan zijn locatie, met name achterin gelegen op de Molenberg.

Beschrijving

De bovenkruier heeft een bakstenen molenromp, waarin segmentboogvormige muuropeningen zitten.

Het Oud-Vlaams opgehekte gevlucht heeft stalen gelaste roeden (fabricaat Peel, 1995) en een askop van het fabricaat Van Aerschot. Twee maalkoppels hebben Franse stenen van 1,4 meter doorsnede; het derde koppel zijn kunststenen van 1,50 meter diameter. Daarnaast omvat de inrichting een koekenbreker en een graanreiniger. De kap wordt op de wind gezet met een kruilier en de molen heeft een vang met vangtrommel.

Bron: -

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Pulderbos

Pulderbos (Zandhoven)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.