Parochiekerk Sint-Egidius

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Sint-Gillis-Waas
Deelgemeente Sint-Gillis-Waas
Straat Kerkstraat
Locatie Kerkstraat 23, Sint-Gillis-Waas (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Sint-Gillis-Waas (actualisaties: 12-06-2007 - 13-06-2007).
  • Adrescontrole Sint-Gillis-Waas (adrescontroles: 09-10-2007 - 09-10-2007).
  • Inventarisatie Sint-Gillis-Waas (geografische inventarisatie: 01-01-1981 - 31-12-1981).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Egidius

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Egidius: orgel
gelegen te Kerkstraat 23 (Sint-Gillis-Waas)

Deze bescherming is geldig sinds 04-03-1980.

Beschrijving

Ruime neogotische kerk, niet georiënteerd (koor naar het noordoosten) om te passen in het straattracé. Kerkhof vervangen door autostaanplaatsen en sinds lang overgebracht naar de Nieuwstraat. De ingang van de ommuurde begraafplaats aldaar bevat een gietijzeren hek met twee vierkante arduinen pijlers, bekroond door een siervaas.

De oude kerk, waarvan een eerste vermelding in 1239, werd door de Geuzen zwaar gehavend, zodat in 1606 een deel ervan diende opnieuw ingezegend te worden. Te klein geworden en in staat van verval, werd ze volledig gesloopt en vervangen door een nieuwe kerk in 1873- 1876 naar ontwerp van architect E. de Perre-Montiguy. De torenspits werd pas in 1887 aangebracht. Driebeukige kruiskerk met vierkante voorgeveltoren en polygonaal koor geflankeerd door zijkoren en kleinere, rechthoekige sacristieën in de oksels.

Hoog basilicaal kerkgebouw van baksteen op arduinen sokkel en met decoratieve verwerking van zandsteen voor de vensteromlijstingen en de negblokken van de torensteunberen.

Vierkante toren, op de voorgevel vooruitspringend en opgebouwd uit drie geledingen met bekronende, ingesnoerde naaldspits. Dubbele hoeksteunberen met drie versnijdingen. Begane grond met rijk versierd spitsboogportaal van zandsteen met basreliëf in het timpaan, archivolten op zuiltjes met bladkapiteel en wimberg met hogers en heiligenbeeld op de plaats van de kruisbloem. Heiligenbeelden onder een gaal met hogers flankeren het portaal. Doksaalverdieping met gekoppelde spitsbogige lancetvensters waarboven een roosvenster, het geheel gevat in een spitsboognis. Spitsbogige galmgaten met middenzuiltje en uurwerkplaat. Overkragende spitsboog fries als torenbeëindiging.

Benedenkerk van zes traveeën met spitsboogvensters waartussen steunberen met een versnijding. Rechthoekige transeptarmen van twee traveeën, even hoog als schip en koor. Hoofdkoor van twee rechte traveeën met driezijdige apsis. Analoge zijkoortjes, even hoog als de zijbeuken. Zandstenen gedenkplaat in de buitenmuur van het koor, met volgende tekst: "Anno Dmi 1873 die 298bris; Pio IX Pas.; br° Fr. Bracq EP° Ganda; Leopoldo II Regnante; Fr. Bongaerts Burg., L. Naudts, S. Verbeke Consul; Pastore L.-A. Stocquart; Fr. Tuyart Presb., C. Seghers, C. Canterman, S. Melis Consil. Fab.; Lapis primarius hujus ecclesiae positus. Edm. De Perre, Architecto".

Interieur met hardstenen zuilen op achtkantige sokkel en met uitgewerkt bladkapiteel (verschillend van zuil tot zuil). Spitse scheibogen met eenvoudig afgeschuinde hoeken; erboven, schijntriforium van drie gekoppelde spitsboogjes op zuiltje met vierkant bladkapiteel. Gehele kerkruimte overkluisd door bakstenen kruisribgewelven.

>Mobilair: Schilderijen: "Genezing van de lamme" (paneel, 17de eeuw); "Vermenigvuldiging der broden" (17de eeuw, naar Otto Venius); "Heilige Rochus" en "Heilige Rochus geneest pestlijders" (1638-40); "Marteldood van Sint Sebastiaan" (drieluik, 1640, De Liemaecker). Meubilair: orgelkast (1652, F. De Wree); biechtstoel Noordelijke zijbeuk (barok 1744-45, vermoedelijk Eg. A. Nijs); biechtstoel Zuidelijke zijbeuk, kerkmeesterbanken in beide transeptarmen en preekstoel (barok, respectievelijk 1772, 1776 en 1787, gebroeders De Cauwer); biechtstoelen transeptarmen (neogotisch, 1876); communiebank, koorgestoelte, hoofd- en zijaltaren (neogotisch, 1885-1887, Van Erchel).

  • DE POTTER F. & BROECKAERT J., Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen, reeks III, dl. 3, Gent, 1878.
  • GEILEIT J., persoonlijke notities.

Bron: Demey A. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Sint-Niklaas, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 7N2 (S-T), Brussel - Gent.

Auteurs: Demey, Anthony

Datum tekst: 1981

Relaties

maakt deel uit van Kerkstraat

Kerkstraat (Sint-Gillis-Waas)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.