De voormalige hoeve, ook gekend als Kleibeekhoeve, is verdiept ingeplant vlak achter de flauwe straatbocht in het westelijk gedeelde van de Kleibeekstraat. Aanvankelijk bestond de site met losse bestanddelen uit een éénlaags boerenhuis (gedateerd 1663) met jongere dwarsschuur en moes- en siertuin aan een deels gekasseide oprit en ten zuiden open ruimte bestemd als landbouwgebied.

Sinds 2022 maakt de site deel uit van de nieuwe middelbare school LAB Sint-Niklaas, die op de achterliggende landbouwgronden en weilanden opgericht werd.

Historiek

Het haaks op de straat ingeplante boerenhuis werd volgens een datumsteen in de deurimposten aan de korfbogige voordeur gebouwd in 1663, wat het ontstaan van de Waaslandse hoevesite in de 17de eeuw situeert.

De Ferrariskaart van 1771-1778 toont de 18de-eeuwse plattegrond als een kleinschalig hof met losse bebouwing op een rechthoekig perceel omzoomd door een bomenrij. Het in kern 17de-eeuwse boerenhuis wordt voorgesteld als een iets langer L-vormig volume. Een vrijstaand dieper en zuidelijker ingeplant tweede gebouw, bevindt zich op de plaats van de huidige dwarsschuur. Twee blokvormige percelen, symbool voor omhaagde moestuintjes, sluiten het erf ten zuiden af van de open akker- en graslanden.

De configuratie blijft op het vijfenvijftig jaar jongere Primitief Plan van 1830-1833, opgetekend door landmeter Carré, grotendeels ongewijzigd. Het is nog steeds een relatief kleine hoevesite samengesteld uit losse bestanddelen. Het boerenhuis is wel ingekort tot het actuele rechthoekige volume of mogelijk accurater weergegeven. Naast het gebouw (dwarsschuur) ten zuidoosten is er nog een kleine T-vormige constructie in de noordwesthoek nabij de straat ingetekend. Dit was wellicht een tweeledig bakhuis met lagere bakoven dat traditioneel op een veilige afstand van de woning was ingeplant en in de loop van de 20ste eeuw verdween.

Op de latere Atlas der Buurtwegen (1843-1845) en de Poppkaart (omstreeks 1860) blijft de cartografische intekening ongewijzigd.

De hoevesite fungeerde tot het laatste kwart van de 20ste eeuw als kleinschalig landbouwbedrijf. In de loop van de 20ste eeuw onderging de hoevesite tal van aanpassingen waardoor de karakteristieken van een Waaslandse hoeve stapsgewijs verdwenen. Sinds 2019 behoort de site tot de nieuwe secundaire school LAB Sint-Niklaas, waarvan in 2022 de eerste gebouwen in gebruik werden genomen.

Beschrijving

Boerenhuis

Het vrijstaande boerenhuis is verdiept en haaks op de straat ingeplant aan een deels verharde oprit en erf. Tot en met het laatste kwart van de 20ste eeuw vertoonde de woning de kenmerken van een 17de-eeuwse Waaslandse hoeve.

De boerenwoning telde één bouwlaag en zes asymmetrische traveeën onder een steil zadeldak met jongere kunstleien en centraal onderbroken door een dakkapel met trapgeveltje. De verankerde oostelijk georiënteerde erfgevel was weliswaar in de loop van de 20ste eeuw gecementeerd met schijnvoegen, maar nog steeds voorzien van een kenmerkende natuurstenen korfbogige erfdeur met gedateerde imposten (ANNO 1663), versierde sluitsteen en rond bovenlicht. De vijf getraliede natuurstenen kruisvensters, met inbegrip van de twee noordelijk hogergeplaatste opkamervensters, hadden luiken aan de onderste vensterdelen. De natuurstenen omlijsting van de erfdeur, kruisvensters en dakkapel waren daarbij in het gevelvlak geplaatst met een herkenbare kwartholle sponning als getuige van hun hoge ouderdom.

De naar de straat toe gerichte noordelijke zijgevel was samengesteld uit baksteen en speklagen (natuursteen) en vertoonde de typische vlechtingen in de puntgeveltop. Het kleine getraliede linker keldervenstertje verlichtte de opkamerkelder. De brede schouw in het midden van het steile dak was een indicatie van de aanwezigheid van een brede Vlaamse haard, typisch voor dit soort agrarisch bouwkundig erfgoed.

De achtergevel was veel soberder dan de erfgevel, grotendeels vlak afgewerkt, en voorzien van vijf eenvoudige vensters met schuiframen en een lagere achterdeur.

Binnenin zijn anno 2025 quasi geen decoratieve elementen of interieurindelingen bewaard. Enkel het principe van een opkamerverdeling met opkamerkelder en een aantal moerbalken met decoratieve sleutel en natuurstenen console refereren aan de 17de-eeuwse typologie.

Dwarsschuur

De traditioneel bijhorende dwarsschuur, parallel aan de straat, situeert zich op het achtererf ten zuidoosten van het boerenhuis. De plattegrond van het rechthoekige volume klimt volgens cartografische bronnen minstens op tot het begin van de 19de eeuw, maar werd in het begin van de 20ste eeuw verlengd en verbouwd. De dwarsschuur is een eenvoudige bakstenen constructie met twee groen geschilderde poorten en een laadluik met betonnen en ijzeren lateien onder een golfplaten zadeldak op schoren. Binnenin is de schuur opgedeeld door de centrale doorrit, oorspronkelijk dienstig voor de landbouwmachines en als toegang tot achterliggende landbouwgronden. Traditioneel werd hooi of stro gestockeerd boven de gemetste stalcompartimenten aan weerskanten van de doorrit.

Erf

Het boerenhuis en dwarsschuur zijn toegankelijk via een deels gekasseide en met grind bedekte oprit. Tegen de scheidingsmuur met het oostelijke perceel werden in de jaren 1960 een strook met garageboxen zonder erfgoedwaarde opgericht.

Belangwekkender voor een boerenhof was de voor- en zijwaartsliggende sier- en nutstuin, die aan de straat afgesloten was door een eenvoudige betonnen afsluiting met draad. De oorspronkelijk erftuin is nu echter sterk gereduceerd en niet meer herkenbaar.

Achterin gelegen voormalige hoeve van 1663 (gedateerde deurimposten). Verankerde gecementeerde voorgevel van zes traveeën met één bouwlaag onder zadeldak (leien) met centraal getrapt dakvenster. Behouden beluikte kruiskozijnen; twee hoger geplaatste vensters rechts van opkamer. Korfboogdeur in vierde travee in geprofileerde zandstenen omlijsting met gedateerde imposten (ANNO - 1663) en versierden sluitsteen; bekronende omlijste oculus onder druiplijst. Kruiskozijn in dakvenster. Met kunstleien beslagen rechter zijgevel met kleine getraliede muuropeningen en eveneens verankerde gecementeerde achtergevel met vernieuwde ramen. Links van het woonhuis recente stallen (20ste eeuw) en toegevoegde autoboxen (nok parallel aan de straat).