Stadsomwalling

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Lanaken
Deelgemeente Rekem
Straat Walstraat, Schijfstraat, Sint Pieter
Locatie Walstraat zonder nummer, Schijfstraat zonder nummer, Sint Pieter zonder nummer, Lanaken (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Synchronisatie databank beschermde monumenten 2008 (synchronisaties: 05-06-2008 - 31-12-2008).

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Resten stadsomwalling

Deze bescherming is geldig sinds 28-09-1994.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Stadsomwalling

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Oude kern Rekem

Deze bescherming is geldig sinds 28-09-1994.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De historische stadsstructuur bleef in het huidige stratenpatroon en in tal van historische architecturale resten duidelijk bewaard. Het stadje vertoont een vrij onregelmatig dambordschema.

De stad was voorzien van een drieledige omwalling, waarvan verscheidene resten bewaard bleven (muren, grachten, een poort, een vestingtoren) en waarvan het tracee nog duidelijk in het huidige straatbeeld is af te lezen.

De eerste omwalling, daterend van 1607, omvatte het domein van het kasteel en de huidige Kanaalstraat, van deze versterking bleef een gedeelte der grachten bewaard bij het kasteel en Oude God, een hoektoren in het park van de psychiatrische instelling waartoe het kasteel van Rekem thans hoort, en een poort namelijk de Uikhover in Oude god.

De tweede omwalling, opgetrokken door graaf Ernest d’Aspremont-Lynden in 1625-1630, ommuurde de ganse stad met als grens de huidige Walstraat en met aan de westzijde de thans verdwenen Bovenste poort, ook Sint-Gobertuspoort, Bospoort, Maastrichterpoort, Rappepoort en Paterspoort genaamd.

Als bijkomende versterking voor het kasteel liet graaf Ferdinand d’Aspremont-Lynden tussen de twee hogervermelde omheiningen in 1638 een derde wal bouwen met aan het einde van de Herestraat de Middelpoort, ook Ferdinandpoort, Aspremontpoort en Isabellapoort genoemd, die tot in 1862 bleef staan. Van deze omheining bleven resten in de Schijfstraat en in de tuin van het huis gelegen Patersstraat nummer 5. Deze wallen waren tevens voorzien van een grachtensysteem, dat zijn water opving van de Siepbeek en de Groenstraatbeek; van deze grachten zijn eveneens op verschillende plaatsen resten bewaard. Deze afbraak van de muren begon in 1821 en was is 1836 voltooid, op de hoger vernoemde delen na. Het tracee van de omwalling bleef vrij gaaf bewaard in het huidige stratenpatroon.

Bron: Beschermingsdossier DL000387

Relaties

maakt deel uit van Schijfstraat

Schijfstraat (Lanaken)

maakt deel uit van Sint Pieter

Sint Pieter (Lanaken)

maakt deel uit van Walstraat

Walstraat (Lanaken)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.