Mergelwoning

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Riemst
Deelgemeente Kanne
Straat Bejats
Locatie Bejats 23, Riemst (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Synchronisatie databank beschermde monumenten 2008 (synchronisaties: 05-06-2008 - 31-12-2008).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Mergelwoning

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is beschermd als monument Mergelwoning

Deze bescherming is geldig sinds 20-04-2006.

is deel van de vaststelling als bouwkundig erfgoed Mergelkern van Kanne

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Mergelkern van Kanne

Deze bescherming is geldig sinds 20-04-2006.

Beknopte karakterisering

Typologiedorpswoningen
Datering19de eeuw

Beschrijving

Deze woning is opgetrokken uit mergel en bepaalt daarmee het karakteristieke uitzicht van 'het witte dorp' Kanne.

Historiek

Deze mergelwoning situeert zich in de kern van het dorp Kanne. Kanne wordt ook 'het witte dorp' genoemd, een naam die het te danken heeft aan de aanwezigheid van Maastrichtse tufsteen of mergel die reeds sinds de Romeinse tijd in Kanne en omgeving ontgonnen werd en het ontstaan heeft gegeven aan kilometerslange gangenstelsels. De inwoners van Kanne gebruikten de mergel als bouwmateriaal. Zo is mergelsteen de typische bouwsteen uit zuidoost-Limburg, die omwille van zijn goede eigenschappen, een karakteristiek element is in de bouwkunst in de streek.

Mergel is een marinaal, sedimentair gesteente, ontstaan uit samengekitte kalkresten van zeediertjes, afgezet in een ondiep gedeelte van de zee tijdens de jongste formatie van het Mesozoïcum. Deze steen is een poreuze, zachte, doch homogene kalksteen van witgeelachtige kleur, patinerend tot lichtgrijs. De ontgonnen steen werd geëxporteerd tot ver buiten de onmiddellijke omgeving voor de bouw van kerken, kastelen, kloosters en bij de constructie van architecturaal kwaliteitsvolle panden.

Het gebruik is voor wat Vlaanderen betreft, uitsluitend beperkt tot Limburg. In de Riemsterse deelgemeenten Kanne, Vroenhoven, Zichen-Zussen-Bolder, Heukelom (gehucht) en Val-Meer is deze bouwsteen ook veelvuldig gebruikt voor eenvoudige kleine woningen en voor boerderijen omwille van zijn ontginbaarheid ter plekke. Om het steenoppervlak te beschermen tegen verwering, doch ook om esthetische redenen (mergelsteen verweert van geelachtig tot lichtgrijs) werden de gevels regelmatig gewit of gekaleid met kalkmelk waardoor deze eenvoudige bouwwerken een wit uitzicht kregen.

Deze mergelwoning komt reeds voor in de Atlas der Buurtwegen (1845).

Beschrijving

Het betreft een tweelagig enkelhuis van twee traveeën onder zadeldak. De woning heeft rechthoekige ramen met kalkstenen lekdrempels en een rechthoekige deur met vlakke, 18de-eeuwse getoogde kalkstenen omlijsting. De woning is opgetrokken uit mergel met een sierlijst in baksteen. De gevel is gekalkt.

Bron: Beschermingdossier DL002460

Datum tekst: 2006

Relaties

maakt deel uit van Kanne

Kanne (Riemst)

maakt deel uit van Mergelkern van Kanne

Bejats, Berkenlaan, Bovenstraat, Brugstraat, Grenadiersweg, Onderstraat, Oude Jekerweg, Oude Tramweg,...

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.