NMBS-goederenloods

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Essen
Deelgemeente Essen
Straat Hemelrijk
Locatie Hemelrijk zonder nummer, Essen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Synchronisatie databank beschermde monumenten 2008 (synchronisaties: 05-06-2008 - 31-12-2008).

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Goederenloods

Deze bescherming is geldig sinds 10-11-2003.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed NMBS-goederenloods

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

In de 19de eeuw groeide Essen uit tot een belangrijke grenspost met spoorweg (1854 werd de lijn Antwerpen-Roosendaal aangelegd), station, douanepost en quarantainestallen.

Tussen de sporen en evenwijdig aan het station, op de terreinen van de N.M.B.S. ligt een eenlaagse langgerekte goederenloods in neo-renaissance-stijl, gebouwd aan het begin van de 20ste eeuw. Het betreft hier een bakstenen overlaadloods met vernieuwd ijzeren dakspant; aan westzijde luifel op gietijzeren constructie. De loods is noord-zuid georiënteerd parallel aan de spoorlijn Antwerpen-Roosendaal.

Het eenlaagse gebouw is opgetrokken uit hard- en baksteen en heeft een flauw hellend zadeldak, gedekt met dakleer met houten beschoeiing. Het langgerekte gebouw telt 22 traveeën. De lange zijgevels omvatten het laad- en losgedeelte met grindstroken waar de sporen hebben gelegen. De korte voor– en achtergevels met vier traveeën bevatten de poorten voor het in- en uitrijden van treinen.

Het gebouw heeft een basement van blauwe hardsteen, waarop metselwerk van rode bakstenen afgewisseld met speklagen van gele baksteen. De zijgevels zijn opgedeeld in verschillende traveeën, die van elkaar gescheiden worden door vooruitspringende pilasters met segmentbogen die op hardstenen aanzetblokken rusten. De horizontale geleding bestaat uit twee aantal speklagen van gele baksteen.

Aan de zuidzijde hebben de lange gevels allereerst een viertal traveeën met de ramen van het kantoorgedeelte, die voorzien zijn van een zesdelige hardstenen indeling. Dan volgt het goederengedeelte van achttien traveeën, met verhoogd laadperron en daarboven een zwevende luifel, gedragen door stalen spanten met cirkelmotieven. Aan beide zijden zijn laadopeningen waarin metalen schuifdeuren op rails en erboven gietijzeren ramen in ruitverband.

De korte voor- en achtergevels van het in- uitrijgedeelte zijn vierdelig met een tweedelig middenrisaliet en twee lagere zijrisalieten. Het middenrisaliet bestaat uit twee portalen met dubbele houten poorten voorzien van een stalen spant afgewerkt met hardstenen balk en daarboven een ontlastingsboog in gele baksteen. Daarboven zijn twee driedelige hardstenen ramen geplaatst. De horizontale geleding bestaat uit een tweetal speklagen van gele baksteen. De gevel wordt afgesloten door een klimmend hoogfries. Het middenrisaliet is bekroond met drie hardstenen pinakels.

De hal bestaat inwendig uit een eenbeukige ruimte met gepleisterde muren met links en rechts verhoogde laadperrons. De bekapping is in het midden voorzien van een lichtrups. De constructie van het dak bestaat uit geklonken stalen Engelse vakwerkspanten, die rusten op hardstenen aanzetblokken. Vooraan in de hal bevinden zich links en rechts de kantoorgedeelten boven een kelder en olieput.

  • WYLLEMAN L., G. PLOMTEUX en R. STEYAERT, Provincie Antwerpen. Arrondissement Antwerpen, Bouwen door de eeuwen heen. Inventaris van het cultuurbezit in België. Architectuur. Deel 10n1 (A-HE), Gent, 1985.
  • AGALEV-Essen, Voordracht van voormalige douaneloods N.M.B.S. te Hemelrijk als beschermd monument. Beschrijving douaneloods station Essen, onuitgegeven nota, juni 2002.

Bron: Beschermingsdossier DA002371

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Hemelrijk

Hemelrijk (Essen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.