Mechanische maalderij

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Heist-op-den-Berg
Deelgemeente Itegem
Straat Krombeekweg
Locatie Krombeekweg 36, Heist-op-den-Berg (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Synchronisatie databank beschermde monumenten 2008 (synchronisaties: 05-06-2008 - 31-12-2008).

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Mechanische maalderij

Deze bescherming is geldig sinds 09-03-2005.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Mechanische maalderij

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Typologiemaalderijen
Dateringinterbellum

Beschrijving

Bakstenen gebouw van 1931 op rechthoekig grondplan en onder zadeldak (dakpannen) met links de maalderij (getoogde dubbele toegangspoort met daarboven 2 niveaus met horizontaal afgedekte laaddeuren waarvan de bovenste in laadkapel) en rechts het woonhuis (2 traveeën en 2 bouwlagen, getoogde openingen).

Uitstekend en volledig bewaard voorbeeld van een landelijk gelegen kleine mechanische maalderij uit 1931 gevestigd in een gebouw dat de kenmerken draagt van een eenvoudige baksteenarchitectuur (onder andere betreffende het baksteentype, de vorm en de verhoudingen van de muuropeningen) uit het interbellum en is uitgerust met een maalinstallatie uit dezelfde periode aangedreven door een monocylinder scheepsdieselmotor 'Anglo Belgian Cy Gent' (ABC) eveneens uit 1931. De motor is een goed bewaard exemplaar van het merk ABC dat in een dergelijke context wel meer voorkwam maar waarvan er nog weinig voorbeelden uit 1931 in gaaf bewaarde maalderijen overblijven. De Belgische firma ABC te Gent was met zijn productie van dieselmotoren vanaf 1912 één van de eerste producenten ter wereld die het patent van Rudolf Diesel in een bruikbare en op internationale schaal commercialiseerbare versie bouwden. In het licht hiervan is het behoud, als materiële getuige, van het Itegemse exemplaar uit 1931 gebouwd naar een in 1913 ontworpen type, belangrijk. De maalderij te Itegem, inclusief de motor ABC, geeft een zeer goed beeld van de stand van zaken betreffende de technische en bedrijfseconomische aspecten in de voedingssector en meer bepaald waar het de kleine ondernemingen aangaat.

Maalinrichting met twee op houten maalvloer frontaal opgestelde koppels maalstenen (geschilderde houten graantrechters; steenkisten en ander toebehoren eveneens in geschilderde houten uitvoering/één steenkist met gedraaide stijltjes, houten galg). Gietijzeren kamwerk met aandrijving vanuit naastgelegen ruimte (machinekamer met klinkaartvloer) met monocylinder dieselmotor 'Anglo Belgian Cy Gent', nummer 3369 geleverd in 1931. Overbrenging via riemen en horizontale assen. Op zolder luiwerk met riemopspanner. Houten luirol. Haverpletter 'Concasseur 24, Hernotte Bruxelles'

Kenmerken motor: Semi-Diesel type 1EM (scheepsdiesel), 18/20 pk, 430/470 Rpm, diameter cylinder: 210 millimeter, slag: 240 millimeter, smering: 'Martin Levallois'; koeling: water. Dit type werd gebouwd vanaf 1913.

Bedrijf ABC: opgericht in 1912 door een groep Gentse industriëlen waaronder Georges Carels en Marcel en Richard Drory. De inbreng van Carels bestond uit de licentie op een dieselmotor. Carels was op wereldschaal één van de eerste industriëlen die een licentie nam op het patent van Rudolf Diesel. Er werd geëxporteerd naar Australië en Rusland toen de Eerste Wereldoorlog aan de activiteiten een abrupt einde stelde. Na de Eerste Wereldoorlog groeide de export (Oost-Europa, Midden-Oosten en Zuid-Amerika). Er werden veel motoren geleverd voor de opwekking van elektriciteit en voor de voortstuwing van schepen waaronder veel vissersboten. De firma is nog altijd actief.

  • ABC N.V. DOC.ABC-IT 29, Historiek van de firma, Gent 1992.

Bron: Beschermingsdossier DA002419

Auteurs: De Schepper, Jo

Datum tekst: 2005

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Krombeekweg

Krombeekweg (Heist-op-den-Berg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.