Pastorie Sint-Jozef en Sint-Franciscus

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Vlaams-Brabant
Gemeente Halle
Deelgemeente Halle
Straat Kasteelstraat
Locatie Kasteelstraat 77, Halle (Vlaams-Brabant)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Synchronisatie databank beschermde monumenten 2008 (synchronisaties: 05-06-2008 - 31-12-2008).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Pastorie

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Pastorie Sint-Jozef en Sint-Franciscusparochie met bijgebouwen en tuinmuur

Deze bescherming is geldig sinds 23-02-2001.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Kerksite Essenbeek met omliggend stratenpatroon

Deze bescherming is geldig sinds 23-02-2001.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Met het Koninklijk Besluit van 18 juli 1874 werd de oprichting van een zelfstandige parochie, opgedragen aan Sint-Jozef en Franciscus, een feit. Als bouwplaats voor de nieuw op te richten kerk en pastorie viel de keuze op een centraal gelegen en nog onbebouwd stuk grond, deel uitmakend van het kasteelhoeve (inmiddels gestopte landbouwactiviteiten).

Een voorlopige kapel werd opgericht en door middel van rondhalingen en openbare inschrijving werden de nodige fondsen verzameld. In eerste instantie werd beslist de pastorie te bouwen, naar ontwerp van Gustave Hansotte.

West-oost georiënteerde pastorie (1876-1877), omsloten door een volledig ommuurde tuin. Drie traveëen breed en twee bouwlagen hoog dubbelhuis, opgetrokken in bak- en natuursteen en afgedekt met een natuurleien zadeldak. De "klassiek" geïnspireerde gevelopstand wordt gekenmerkt door een centrale, licht vooruitspringende, risalietvormige inkomtravee met puntgevelbekroning die wordt geflankeerd door twee zijtraveen met verdiepte muurvlakken, belijnd door plint, hoeklisenen en een kroonlijst met baksteenfries. De toegang wordt geaccentueerd door een spitsboogdeur met negblokomlijsting, een tussendorpel op geprofileerde kraagstenen, en een spitsbogig bovenlicht voorzien van een gelijkvormige druiplijst. Een in de as van de deur geplaatst kloosterkozijn en een in een rondbogige nis ingeschreven spitsboogvenster versterken het verticaliserend effect. De zijtraveeën worden gestructureerd door telkens twee, boven elkaar geplaatste en kruisvensters met enkelvoudige ontlastingsboog.

Met uitzondering van de risalietvormige uitbouw die hier ontbreekt is de achtergevel geheel identiek uitgewerkt. Het rechthoekige volume is afgedekt met een natuurleien zadeldak voorzien van een houten bakgoot op consoles en vijf eiken dakkapellen met driehoekig front versierd met een drielobmotief. De op twee lichtopeningen op de verdieping na blinde zijgevels zijn afgewerkt als aandaken met geprofileerde schouderstukken en deklijst in natuursteen. Ze worden verlevendigd door twee, naar boven toe verjongende, rechthoekige schouwmassieven met sierlijke bekroning in de vorm van overhoeks geplaatste topstukken.

De binnenindeling volgt het traditionele patroon met brede, centrale dwarsgang.

De langs de zuidzijde (Kasteelstraat) vrijwel volledig bewaarde ommuring geeft een idee van de oorspronkelijke omvang van de pastorietuin. Het gaat om een circa 2,5 meter hoge, bovenaan afgeschuinde bakstenen muur (Boomse baksteen), op regelmatige afstanden met pilasters verstevigd. De voortuin bleef bewaard terwijl het achterliggende gedeelte ongeveer voor de helft werd prijsgegeven voor de aanleg van parking en sportterrein. Opmerkelijk is de typische, mottevormige heuvel beplant met een boommassief.

  • EVERAERT L. en BOUCHERY J., Histoire de la ville de Hal, Leuven, 1879, p. 92-98.
  • RENSON G., Vademecum, Halle, 1991. Uitgegeven en onuitgegeven bronnen over Halle Brabant Verhandelingen. Koninklijke Geschied- en Oudheidkundige Kring Halle, Nieuwe reeks, 28.
  • VAN DEN WEGHE M.L., Esschenbeek in Gedenkschriften van de geschied- en oudheidkundige kring van Halle, 2, 1925, p. 5-21.
  • VERBESSELT J., Het parochiewezen in Brabant tot het einde van de 13de eeuw, 20, Brussel, 1987.
  • WAUTERS A., Notice historique d'Esschenbeek in Messager des sciences historiques, 1843.

  • Parochie- en K.C.M.L.-archief.

Bron: Beschermingsdossier DB002129

Auteurs: Paesmans, Greta

Relaties

maakt deel uit van Halle

Halle (Halle)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.