erfgoedobject

Sanctuary Wood Cemetery en gedenkteken voor Keith Rae

bouwkundig element
ID: 201164   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/201164

Juridische gevolgen

Beschrijving

Sanctuary Wood Cemetery is gelegen langs de Canadalaan, op een heuvelflank ten westen van het bos. Tegen de voormuur staat het gedenkkruis voor Keith Rae. Op circa 100 m naar het zuiden toe ligt het museum 'Hill 62 - Sanctuary Wood', op circa 400 m naar het zuiden ligt het gedenkteken voor de Canadezen. De omgeving is bosrijk en licht heuvelachtig.

Tot juni 1916 waren er 3 Britse begraafplaatsen in Sanctuary Wood, allemaal ontstaan in de periode mei-augustus 1915. Ze bevatten respectievelijk 56, 55 en 101 doden. De eerste 2 bevonden zich aan de westkant van het bos, de derde bevond zich in een open plek aan de oostkant van het bos. Tijdens de Slag om Mount Sorrel (tussen 2 en 13 juni 1916) werden de 3 begraafplaatsen volledig vernield. Er bleven alleen nog sporen van de 2de begraafplaats over, die de basis vormden van de huidige begraafplaats.

Tegen de wapenstilstand lagen er 137 mannen begraven, waaronder 41 Canadezen en 1 Duitser. 88 graven konden niet meer exact gelokaliseerd worden en zijn aangeduid met een 'special memorial'. Na de wapenstilstand, tijdens de jaren 1927-1932, werd de begraafplaats (die oorspronkelijk uit perk I bestond) uitgebreid met graven uit slagvelden of begraafplaatsen rond Ieper, maar ook verder zoals uit de omgeving van Nieuwpoort. De doden zijn vooral gestorven tijdens de Eerste, Tweede en Derde Slag bij Ieper. Veel graven zijn in groep geïdentificeerd en dragen het opschrift "buried near this spot".

Sanctuary Wood Cemetery werd ontworpen door E. Lutyens (hoofdarchitect) en N.A. Rew (uitvoerend architect). Volgens het huidige register liggen er 1990 doden begraven (of worden herdacht), waarvan er 1353 niet geïdentificeerd konden worden. Het gaat om 1735 mannen afkomstig van het Verenigd Koninkrijk (waarvan 1215 niet geïdentificeerd), 145 Canadezen (waarvan 71 niet geïdentificeerd), 88 Australiërs (waarvan 53 niet geïdentificeerd), 18 Nieuw-Zeelanders (waarvan 14 niet geïdentificeerd), 3 Zuid-Afrikanen en 1 Duitser. 88 doden, wiens graf niet meer teruggevonden kon worden, worden herdacht met 'special memorials'. Op vele andere grafstenen staat te lezen "buried near this spot".

In perk I ligt Luitenant Gilbert Talbot begraven, naar wie het 'Talbot House' in Poperinge werd genoemd (ontspanningsoord voor 'Every Man', dat in december 1915 werd gesticht).

De graven van de volgende begraafplaatsen werden naar hier overgebracht:

  • BEYTHEM COMMUNAL CEMETERY (Rumbeke) De begraafplaats van Beitem bevatte 1 dode uit het Verenigd Koninkrijk, gestorven in 1918.
  • DEERLYCK GERMAN CEMETERY (Deerlijk) Van deze Duitse begraafplaats werden 2 doden uit het Verenigd Koninkrijk, gestorven in oktober 1918, naar Sanctuary Wood Cemetery overgebracht; 2 anderen werden naar Dadizeele New British Cemetery overgebracht.
  • DONEGAL FARM GERMAN CEMETERY (Dranouter) Deze Duitse begraafplaats lag langs de meest zuidelijke weg van Dranouter naar Lindenhoek en bevatte 1 niet-geïdentificeerde Britse officier.
  • EISKELLAR GERMAN CEMETERY (Geluveld) De begraafplaats van het '106th Infantry Regiment', tussen Veldhoek en Herenthage Chateau. Eén dode werd overgebracht naar Harlebeke New British Cemetery.
  • FLANDERS FIELD AMERICAN CEMETERY (Waregem) Op deze Amerikaanse begraafplaats lag een officier van de 'Royal Air Force'.
  • HOLLEBEKE CEMETERY No. 60 (ook gekend als THREE HOUSES GERMAN CEMETERY) (Hollebeke) Van deze Duitse begraafplaats werd 1 niet-geïdentificeerde overgebracht naar Sanctuary Wood Cemetery; anderen werden overgebracht naar Oosttaverne Wood Cemetery in Wijtschate.
  • INGELMUNSTER GERMAN CEMETERY (Ingelmunster) Van deze Duitse begraafplaats werden 2 mannen van het 'Royal Flying Corps' overgebracht naar Sanctuary Wood Cemetery en 3 andere Britse doden naar Harlebeke New British Cemetery.
  • KASTELHOEK GERMAN CEMETERY (No. 61) (Hollebeke) Deze Duitse begraafplaats lag langs de weg van Houtem naar Zillebeke. Vijf militairen uit het Verenigd Koninkrijk, die stierven in januari-februari 1917, werden overgebracht naar Sanctuary Wood Cemetery, anderen werden overgebracht naar Harlebeke New British Cemetery.
  • KLEIN-ZILLEBEKE GERMAN CEMETERY (Zillebeke) Vanuit deze Duitse begraafplaats tussen Klein-Zillebeke en Zwarteleen werden 3 niet-geïdentificeerde doden overgebracht.
  • KORTEKEER GERMAN CEMETERY No. 12A (Langemark) Vanuit deze Duitse begraafplaats ten noorden van Kortekeer (tussen Langemark en Bikschote) werden 3 graven van 1914 uit het Verenigd Koninkrijk overgebracht.
  • KRUISEECKE GERMAN CEMETERY (Komen) Vanuit deze Duitse begraafplaats langs de weg van Beselare naar Wervik werden 2 niet-geïdentificeerde doden overgebracht naar Sanctuary Wood Cemetery, andere Britten werden overgebracht naar Zantvoorde British Cemetery.
  • L'ALOUETTE GERMAN CEMETERY (Nieuwkerke) Vanuit deze Duitse begraafplaats op 2km ten oosten van Nieuwkerkedorp werden 3 niet-geïdentificeerde doden overgebracht.
  • LANGEMARCK GERMAN CEMETERY No. 9 (Langemark) Vanuit deze Duitse begraafplaats langs de Boezingestraat bij Pilkem werden 5 doden van het Verenigd Koninkrijk overgebracht.
  • LANGEMARCK NORTH GERMAN CEMETERY (de huidige Duitse militaire begraafplaats te Langemark) Vanuit de huidige Duitse militaire begraafplaats langs de Klerkenstraat te Langemark werd 1 niet-geïdentificeerde overgebracht.
  • MENIN COMMUNAL CEMETERY (Menen) De stedelijke begraafplaats van Menen bevatte 1 graf van een militair uit het Verenigd Koninkrijk die stierf in 1914.
  • MESSINES GERMAN CEMETERY No. 2 (Mesen) Deze Duitse begraafplaats in het noordoosten van Mesen bevatte 7 graven van militairen uit het Verenigd Koninkrijk, die in 1915 gestorven waren.
  • MESSINES GERMAN CEMETERY No. 3 (Mesen) Deze Duitse begraafplaats lag iets ten oosten van de kerk van Mesen en bevatte de graven van 1 militair uit het Verenigd Koninkrijk en 1 uit Canada.
  • MOTOR CAR CORNER CEMETERY GERMAN EXTENSION (Ploegsteert) Deze Duitse begraafplaats bevatte 7 graven van ongeïdentificeerde militairen die in 1918 stierven.
  • PETIT-PONT GERMAN CEMETERY (Ploegsteert) Deze Duitse begraafplaats lag tussen Petit Pont en Hill 63 en bevatte de graven van 2 niet-geïdentificeerde officieren.
  • RABSCHLOSS GERMAN CEMETERY No. 64 (Mesen) Deze Duitse begraafplaats op 1370m ten westen van het dorp van Hollebeke bevat het graf van 1 niet-geïdentificeerde uit het Verenigd Koninkrijk.
  • REUTEL GERMAN CEMETERY (Beselare) Vanuit deze Duitse begraafplaats werden 10 niet-geïdentificeerde doden overgebracht naar Sanctuary Wood Cemetery, andere Britse doden werden overgebracht naar Perth Cemetery (China Wall) te Zillebeke.
  • SLYPSKAPPELLE CHURCHYARD (Moorslede) Het kerkhof van Slypskapelle bevatte 2 graven van militairen uit het Verenigd Koninkrijk en 1 uit Newfoundland. Deze werden naar Sanctuary Wood Cemetery overgebracht. 1 dode uit het UK ligt er nog altijd begraven.
  • TERDEGHEM CHURCHYARD (Terdeghem, Frankrijk) Het kerkhof van Terdeghem bevatte de lichamen van 4 doden van de ‘Royal Garisson Artillery’ en van 1 Canadees.
  • THOUROUT GERMAN CEMETERY No. 2 (Torhout) Deze Duitse begraafplaats ten noorden van Torhout bevatte de stoffelijke resten van 2 'R.A.F.'-militairen die in september 1918 stierven.

Net vóór de begraafplaats staat een privaat gedenkteken voor Keith Rae. Rae was een persoonlijke vriend van Luitenant Gilbert Talbot. Hij behoorde tot het 8ste bataljon van de 'Rifle Brigade', toen hij op 30 juli 1915 nabij het Hooge omkwam tijdens een Duitse aanval met vlammenwerpers. Het gedenkteken was daar oorspronkelijk door de familie van Rae opgericht op 15 mei 1921, op de plaats waar hij het laatst gezien zou geweest zijn. Zijn lichaam werd nooit teruggevonden. In 1966 lieten de eigenaars van het kasteel Hoge het gedenkteken overplaatsen naar de begraafplaats van Sanctuary Wood, naar verluidt omdat de eigenaars van het kasteel niet meer konden instaan voor het onderhoud van het gedenkteken. Nu staat de Commonwealth War Graves Commission in voor het onderhoud.

'Maple Avenue', de huidige Canadalaan, bestond tijdens de oorlog nog niet. Deze laan werd na de oorlog aangelegd op het tracé van de Britse tweede lijn, in functie van de begraafplaats en het Canadese gedenkteken verderop. De weg is aan weerszijden met Canadese esdoorns beplant.

Begraafplaats in de vorm van een cirkelsegment (waaiervormig), aangelegd op een licht hellend terrein met een oppervlakte van circa 7000 m². Ze wordt omgeven door een muur uit grijze natuursteen, bovenaan afgedekt met witte natuursteen, behalve aan straatzijde. Centraal vooraan staat een rechthoekig poortgebouw, onderaan uitgevoerd in witte natuursteen, bovenaan in groengrijze natuursteen. Het zadeldak bestaat uit blauwe leistenen. Boven het toegangsgebouw staat het opschrift '1914 Sanctuary Wood 1918'. Het gebouw bevat 3 ruimtes met in het midden de doorgang, aan de voorzijde geflankeerd door 2 rondzuilen en 2 pilasters, aan de binnenzijde door 2x2 vrijstaande rondzuilen. Op de geplaveide vloer zijn siermotieven aangebracht. In dit gebouw zijn de metalen informatieplaat, de landplaten en het registerkastje aanwezig. Vanaf het toegangsgebouw vertrekt een centraal pad naar het 'Cross of Sacrifice' (type A) achteraan, in het middelpunt van de waaier. De 'Stone of Remembrance' bevindt zich op een verhoog tussen het offerkruis en het toegangsgebouw. Uiterst rechts vooraan is een natuurstenen dienstgebouwtje in de omheiningsmuur ingewerkt. De graven zijn aangelegd in 5 perken, waarbij vooral de grafstenen van perk I onregelmatig verspreid liggen. De 'special memorials' staan aan de westelijke en zuidelijke muur opgesteld. Achter het offerkruis staat een stenen zitbank. Het geheel wordt getooid met bloemperken, struiken, haagbeuken en esdoorns.

Het gedenkteken voor K. Rae bestaat uit een Keltisch kruis, op een kleine gebogen sokkel op een verhoog met twee treden. Het kruis is volledig versierd in vlakreliëf. Op de voorzijde rankwerk met daarin een zwaard met twee rozen, aan de linker- en rechterkant ineengestrengeld vlechtwerk. Op de zijkanten van de kruisarmen een rozet, op de achterkant in het medaillon een kruis en daartussen vier knopen. Het resterende deel is volledig opgevuld met vlechtbanden. Het geheel is opgebouwd uit donkergrijs gespikkeld en geschuurd graniet. Onderaan het kruis: 'Be thou Faithful unto death and I will give thee a crown of life' met puntjes tussen de woorden; op de sokkel: 'In memory of Keith Rae 2nd. Lieut. 8th. Btn. the Rifle Brigade. The dearly loved youngest son of Edward and Margaret Rae. He died on this spot 30 July 1915 in his 26th year fighting in the great war for humanity.' met puntjes tussen de woorden; op de tweede trede: op de bovenkant: 'Christ's faithful soldier and servant unto his life's end.' met puntjes tussen de woorden; op de voorkant: 'In memory also of his brother officers and men who fell on the same morning and afternoon'. Op de achterkant van de bovenste sokkel: 'This monument originally erected beside Hooge Crater and dedicated there on 15th May 1921 was transferred to this site in 1966'. H. 207 cm x Br. 155 cm x D. 136 cm

  • Bezoekersinformatie Commonwealth War Graves Commission (nieuwe en oude registers).
  • Scott Michael, The Ypres Salient. A guide to the cemeteries and memorials of the Salient. Norwich-Norfolk, Gliddon Books, 1992.
  • Coombs R., Before endeavour fades. A guide to the battlefields of the First World War. London, Battle of Britain International Ltd., 2001.
  • Cave N., Lampaert R. (vertaling), Sanctuary Wood & Hooge. Erpe, Uitgeverij De Krijger, 1997 (Slagveld België 6).
  • Jacobs M., Zij, die vielen als helden... Inventaris van de oorlogsgedenktekens van de twee wereldoorlogen in West-Vlaanderen, Deel 2. Brugge, Provincie West-Vlaanderen, 1996.

Bron     : Beschermingsdossier DW002419
Auteurs :  Decoodt, Hannelore


Relaties

  • Is deel van
    Canadalaan
    Canadalaan (Ieper)

  • Omvat
    Esdoorndreef of 'Maple Avenue' als vredesdreef
    Canadalaan zonder nummer (Ieper)

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Sanctuary Wood Cemetery en gedenkteken voor Keith Rae [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/201164 (Geraadpleegd op 24-08-2019)