Oorlogsmonument ontworpen door Octave Rotsaert en Amédée Dollé

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Brugge
Deelgemeente Sint-Andries
Straat Gistelse Steenweg
Locatie Gistelse Steenweg zonder nummer, Brugge (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Synchronisatie beschermingen 2009 (synchronisaties: 01-01-2009 - 31-12-2009).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Gedenksteen voor de militaire en burgerlijke slachtoffers WO I

Deze vaststelling is geldig sinds 20-09-2010.

is beschermd als monument Oorlogsmonument ontworpen door Octave Rotsaert en Amédée Dollé

Deze bescherming is geldig sinds 26-03-2010.

is deel van de vaststelling als bouwkundig erfgoed Kerk van Sint-Andries en Sint-Anna

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Parochiekerk Sint-Andries en Sint-Anna met kerkhof

Deze bescherming is geldig sinds 13-11-2001.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Gedenkteken voor de militaire en burgerlijke slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog uit Sint-Andries. Voor de oprichting van dit gedenkteken werd begin 1919 een comité opgericht - "De Vaderlandsche Commissie van Sint-Andries" - en werden gelden ingezameld via openbare inschrijving. Er werd een wedstrijd uitgeschreven. De ingezonden maquetten werden gedurende 8 dagen tentoongesteld. Er waren inzendingen van 6 beeldhouwers: De Wispelaere, Hendrickx, Pickery, Poppe, Rotsaert en Van Boyle. De jury koos uiteindelijk voor het werk van Octave Rotsaert.

Voor het architecturale geheel werd Rotsaert bijgestaan door de Brugse bouwkundige A. Dollé. Het arduinen voetstuk op drie treden werd geplaatst door meester-steenhouwer G. Braem uit Sint-Andries. De kosten werden geraamd op 30.000 fr.

Het gedenkteken werd onthuld op 20 juni 1920. Op deze kermiszondag werd ook een vrijheidsboom geplaatst op het 'schoon kwartier' van de wijk Sint-Baafs. De oud-strijders van Sint-Andries ontvingen die dag een vlag. Tijdens de plechtigheden werden verschillende redevoeringen gehouden.

Het gedenkteken werd opgericht op de gemeenteplaats, rechtover het stadhuis. Oorspronkelijk stond het gedenkteken dichter bij de Gistelsesteenweg. Ten gevolge van de wegverbreding werd het op zijn huidige plaats gezet door aannemer Kamiel Provoost. Vlakbij dit gedenkteken, op de plaats waar nu het gedenkteken voor de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog staat, stond jarenlang een stuk geschut uit de Eerste Wereldoorlog.

Aan de achterzijde werden de namen gebeiteld van 43 dode militairen, afkomstig uit Sint-Andries. Aan de voorzijde is een half verheven beeldhouwwerk, waarop een gesneuvelde is afgebeeld met rond hem vader en moeder, vrouw en kind, allen 'hun zielswee komen uitsnikken'. Het gebruikte lettertype doet denken aan de art nouveau.

Gedenkteken dat opgevat is als een vrijstaande gedenkmuur met een voorstelling in hoogreliëf. Op een podium met twee treden staat een brede, naar boven toe licht versmallende hardstenen muur met aan voor- en achterzijde doorlopende pilasterstrips en een bloembak aan de achterzijde. In het midden een sculpturale voorstelling in hoogreliëf: op de voorgrond ligt een dode soldaat, rechts staan een treurende vader en een moeder die de lijkwade vasthoudt; links een jonge vrouw met een kind dat zijn armen uitstrekt.

Op de voorkant: bovenaan op een doorlopende fries met gebladerde staat het wapenschild van Sint-Andries, onderaan 'VOOR VRIJHEID'; op de pilasterstrips: reliëfvoorstelling met oorlogstrofeeën (helm, geweer en bajonet) en '1914', '1920'. Op de achterkant: in het midden 'AAN ONZE HELDEN', de namen; op de pilasterstrips loofwerk. Op de zijkanten de namen van de 'BURGERLIJKE SLACHTOFFERS' '1914-1918'. Geel beschilderde letters. De namen zijn alfabetisch gerangschikt.

Uitvoering: O. Rotsaert, St. Andries 20-6-20 (gesigneerd en gedateerd); A. Dollé (architect) (niet gesigneerd)

Hoogte 272 x breedte 520 x diepte 323 cm

  • JACOBS M., Zij, die vielen als helden... Inventaris van de oorlogsgedenktekens van de twee wereldoorlogen in West-Vlaanderen, Deel 2. Brugge, Provincie West-Vlaanderen, 1996.
  • DE LAERE R., Standbeeld Kroniek… Historiek van het Gedenkteken voor de gesneuvelden van de eerste wereldoorlog 1914-1918 te Sint-Andries, in: De Kroniek van Sint-Andries, V (1978), nr. 20.
  • Lexicon van Westvlaamse Beeldende Kunstenaars (Deel 2). Kortrijk, Vereniging van Westvlaamse Schrijvers, 1993.
  • DE LAERE R., Octave Rotsaert, een groot kunstbeeldhouwer, in: Heemkundige bijdragen voor Brugge en Ommeland. Maandblad van de heemkundige kring Maurits van Coppenolle, XXIV (1993), nr. 1, 2, 3 en 4.
  • VAN SCHOORHOVE J., De Pax van Rotsaert. S.l., s.n., s.d. (brochure).

Bron: Beschermingsdossier DW002456 (2009)

Auteurs: Decoodt, Hannelore

Relaties

maakt deel uit van Gistelse Steenweg

Gistelse Steenweg (Brugge)

maakt deel uit van Parochiekerk Sint-Andries en Sint-Anna met kerkhof

Gistelse Steenweg 493, Brugge (West-Vlaanderen)

U kunt deze pagina citeren als:

Agentschap Onroerend Erfgoed 2017: Oorlogsmonument ontworpen door Octave Rotsaert en Amédée Dollé [online], https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/205259 (geraadpleegd op ).
Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.