Herberg en gemeentehuis van Bavikhove

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Harelbeke
Deelgemeente Bavikhove
Straat Bavikhovedorp
Locatie Bavikhovedorp 1, Harelbeke (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Harelbeke (geografische inventarisatie: 01-06-2007 - 30-06-2008).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Herberg en gemeentehuis van Bavikhove

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Herberg "In 't Gemeentehuis"; oudste herberg en voormalig gemeentehuis van Bavikhove, volgens het kadaster herbouwd in 1914.

Historiek. 16de eeuw. Eerste vermelding in de 20ste penningkohier van 1572; de weduwe van Jan Dejaeghere huurt een herberg met tuin ("Wethuis" of "Kerkhuis") van de kerk van Bavikhove. De herberg is in 1581 nog steeds eigendom van de kerk en wordt verpacht aan Jacop De Voldere. De herberg wordt vermeld als het "huus ende erfve ghenaempt t kerkhuus".

17de eeuw. Afgebeeld als "de herberghe op de plaetse" op de kaart uit het landboek van Bavikhove, opgemaakt in 1639 door Loys de Bersacque.

18de eeuw. Op de kaart uit het register van de eigendommen van het Onze-Lieve-Vrouwhospitaal (1752) wordt de herberg weergegeven als een rechthoekig volume onder een zadeldak (nok evenwijdig met Bavikhovedorp). In de telling van 1779 vermeld als "d'Herberghe Wethuys, ter plaetse, enseign de vier gaepers"; de schepenen van de heerlijkheid ter Kercke en ter Coutere komen er samen.

19de eeuw. In 1828 wordt de herberg vermeld als "De Kroone". In 1835 is het gebouw eveneens in gebruik als stadhuis; op het primitief kadasterplan (circa 1830) wordt nog steeds een rechthoekig volume weergegeven, eigendom van de Kerk van Bavikhove. Zelfde situatie op de Atlas der Buurtwegen (1845). De herberg wordt volgens het kadaster in 1860 vergroot en verkrijgt hierdoor een L-vormig plattegrond. In 1864 betaalt Francis Sorin een pachtsom van 775 francs per jaar. In 1885 vindt er volgens het kadaster een tweede uitbreiding tot een U-vormig grondplan plaats. Een oude foto van "Het Gemeentehuis" toont een lage dorpswoning van acht traveeën onder een pannen zadeldak.

20ste eeuw. Volgens het kadaster laat de kerkfabriek van Bavikhove - na de Eerste Wereldoorlog - het gemeentehuis volledig reconstrueren. De reconstructie gebeurt samen met de heraanleg van de Kervijnstraat.

Het gebouw doet tot 1955 dienst als vergaderzaal van de gemeenteraad. Sinds 1955 krijgt de herberg de naam "Oud Gemeentehuis". In 1970-1971 wordt de herberg in de Kervijnstraat uitgebreid met de feestzaal "Torengalm" (Kervijnstraat nr. 1A). Sinds de fusie van Bavikhove met Hulste en Harelbeke in 1977 doet het gebouw enkel nog dienst als horecagelegenheid.

Beschrijving. Hoekpand van twee bouwlagen onder een half schilddak met mechanische pannen. Rode baksteenbouw op een plint in imitatiebreuksteen; gebruik van arduin voor de aanzetstenen en de horizontale banden in de hoektravee. Aan de kant van Bavikhovedorp is de tweede travee met de ingang geaccentueerd door een traveenis en een dakvenster met trapgeveltje. Afgeschuinde hoektravee met tweede ingang, eveneens geaccentueerd door trapgevel. Licht getoogde vensters onder strekken met bewaard houtwerk met fijne roedenverdeling en geel gekleurd glas bovenaan. Halfondergrondse kelderverdieping cf. kelderramen in de gevel aan Bavikhovedorp.

Aan de Kervijnstraat (nr. 1A), recentere uitbreidingen.

  • KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN TE BRUGGE, 207: Mutatieschetsen, Bavikhove, 1865/10, 1885/1, 1914/10.
  • OCMW-ARCHIEF KORTRIJK: Caerte figurative van het goedt t'Hospitael gelegen binnen de prochien van Bavichove ende Hulste tusschen beyde de Plaetsen, in Register van alle leenen, heerlycheden, hofsteden, landen, bosschen ende meerschen competerende aen het hospitael van Onse Lieve Vrouwe in Overleye..., F. de Bal, 1752.
  • RIJKSARCHIEF KORTRIJK, Fonds Plotho, nr. 403: Eene ander splete van zelve thiende, de zuyt zijde van de prochie, In Lantbouck vanden lande ende baronnie van Ingelmunstre, Vijve Sint-Eloy appendentie ende dependentien..., Loys de Bersacque, 1639.
  • OPSOMER J., DECROIX L., Brouwerijen en herbergen Bavikhove-Hulste, in De Roede van Harelbeke (De Leiegouw), nr. 25, Harelbeke, 2006, p. 21-23.
  • VUYLSTEKE G., CLAERHOUT R., Herbergen in Harelbeke en deelgemeenten, Deel 3, in De Roede van Harelbeke (De Leiegouw), nr. 3, Harelbeke, 1980, p. 37.
  • VUYLSTEKE G., Het dorp Bavikhove in 1572, in Tijdingen van de Roede van Harelbek, jg. 7, nr. 1, 2004, p. 4.
  • VUYLSTEKE G., Het dorp Bavikhove in 1639, in Tijdingen van de Roede van Harelbeke, jg. 2, nr. 3, 1999, p. 11.
  • VUYLSTEKE G., Pachters van de herberg "'t Oud Gemeentehuis" te Bavikhove tussen 1580 en 1800, in Tijdingen van de Roede van Harelbeke, jg. 4, 2001, nr. 1, p. 25, 27.
  • Zo was Bavikhove, Handzame, 1976, nr. 8, 11, 12, 17.

Bron: Vanwalleghem A. & Creyf S. 2009: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Harelbeke, Deel I: Stad Harelbeke, Deel II: Deelgemeenten Bavikhove en Hulste, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL42, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Creyf, Silvie & Vanwalleghem, Aagje

Datum tekst: 2009

Relaties

maakt deel uit van Bavikhovedorp

Bavikhovedorp (Harelbeke)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.