Pastorie

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Harelbeke
Deelgemeente Bavikhove
Straat Bruyelstraat
Locatie Bruyelstraat 6, Harelbeke (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Harelbeke (geografische inventarisatie: 01-06-2007 - 30-06-2008).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Pastorie

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Pastorie van de Sint-Amandusparochie, daterend van 1865. Gelegen ten oosten van de Sint-Amanduskerk (Bavikhovedorp) en palend aan het kerkhof. Gekasseid pastoorspad door het kerkhof als verbinding tussen de pastorie en de sacristie van de kerk.

Historiek. 16de eeuw. Volgens de literatuur wordt in 1572 de pastorie van Bavikhove platgebrand door de Geuzen.

17de eeuw. Op de kaart uit het landboek van Bavikhove, opgemaakt in 1639 door Loys de Bersacque, is het perceel ten oosten van de parochiekerk - waar de huidige pastorie zich bevindt - nog onbebouwd. In 1677-1678 wordt vastgesteld dat de pastorie niet meer bestaat; de parochie stelt een huis voor de pastoor ter beschikking. Deze pastorie is oost-west gericht, bestaat uit drie kamers en heeft een tuin.

18de eeuw. In 1740 bouwt men opnieuw een pastorie; de bouw wordt meebetaald door de abdij van Noyon als tiendheffer. De kaart uit het register van de eigendommen van het Onze-Lieve-Vrouwhospitaal (1752) geeft ter hoogte van de huidige pastorie en het klooster (nr. 8) een rechthoekig volume onder een zadeldak met dakkapellen weer.

19de eeuw. In 1806 gaat twee derden van het pastorieland verloren, wanneer het als nationaal goed wordt verkocht aan de plaatselijke burgemeester. Het primitief kadasterplan (circa 1830) geeft dezelfde situatie weer als de kaart van 1752; het huis ter hoogte van de huidige pastorie en het klooster is circa 1830 eigendom van de heer Delafaille uit Gent. In 1865 laat pastoor Leo Ide (pastoor te Bavikhove van 1859-1892) een nieuwe (de huidige) pastorie bouwen. Volgens het kadaster ingebruikname van de pastorie in 1871; de pastorie kende vooraan aan weerszijden twee smalle uitbouwen.

20ste eeuw. Oude prentkaart van de pastorie daterend van het begin van de 20ste eeuw met T-vormig schrijnwerk, beluikte vensters op de begane grond en afsluitend hek aan de straatkant. Volgens het kadaster wordt de pastorie in 1967 vergroot in opdracht van de kerkfabriek; de mutatieschetsen geven echter enkel de afbraak van het rechter dwarsvolume aan de straatkant weer.

Beschrijving. Pastorie voorafgegaan door voortuintje; toegang via twee bakstenen schamppalen met afgeronde, arduinen afdekking. In voortuin, Mariakapelletje op getorste pijler; rondboognis met schelpvormig gewelf ondersteund door twee getorste zuiltjes.

Onderkelderd breedhuis van twee bouwlagen en vijf traveeën (geprononceerde middentravee) onder een zadeldak met mechanische pannen. Hervoegde baksteenbouw met baksteenfries. Arduinen plint en onderdorpels (doorgetrokken ter hoogte van de verdieping). Licht getoogde vensteropeningen met vernieuwd houtwerk en recente rolluikkasten. Bewaarde voordeur met smeedijzerwerk, "ANNO 1865" in het bovenlicht. Links twee aanpalende traveeën met daarvoor een dwarsvolume van één bouwlaag onder een schilddak met zinken platen. Straatgevel met twee blinde rondboogvensters; zijgevel met rechthoekige vensters met bewaarde schuiframen.

  • KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN TE BRUGGE, 207: Mutatieschetsen, Bavikhove, 1865/11, 1967/11.
  • OCMW-ARCHIEF KORTRIJK: Caerte figurative van het goedt t'Hospitael gelegen binnen de prochien van Bavichove ende Hulste tusschen beyde de Plaetsen, in Register van alle leenen, heerlycheden, hofsteden, landen, bosschen ende meerschen competerende aen het hospitael van Onse Lieve Vrouwe in Overleye..., F. de Bal, 1752.
  • RIJKSARCHIEF KORTRIJK, Fonds Plotho, nr. 1296: Drie figuratieve kaarten vande thiende toebehorende hooghe adele, ende moghende heere Vloessgang Adhelher van Plotho, baron van lande van Ingelmunster en inde prochie van Bavichove. In Tiende inde prochie Bavichove toebehoorende den lande ende baronie van Ingelmunster, 1639.

  • Beelden uit het verleden, Harelbeke-Bavikhove-Hulste-Stasegem, Harelbeke, 1978, p. 89.
  • Zo was Bavikhove, Handzame, 1976, nr. 9.

Bron: Vanwalleghem A. & Creyf S. 2009: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Harelbeke, Deel I: Stad Harelbeke, Deel II: Deelgemeenten Bavikhove en Hulste, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL42, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Creyf, Silvie & Vanwalleghem, Aagje

Relaties

maakt deel uit van Bruyelstraat

Bruyelstraat (Harelbeke)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.