Convent van de Acht Blijschappen

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Dendermonde
Deelgemeente Dendermonde
Straat Begijnhof
Locatie Begijnhof 21, 22, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Dendermonde (geografische inventarisatie: 01-12-1999 - 31-12-2001).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Convent van de Acht Blijschappen

Deze vaststelling is geldig sinds 20-09-2010.

is deel van de aanduiding als unesco werelderfgoed kernzone Sint-Alexiusbegijnhof

Deze aanduiding is geldig sinds 02-12-1998.

is deel van de bescherming als monument Sint-Alexiusbegijnhof

Deze bescherming is geldig sinds 08-09-1971.

is deel van de vaststelling als bouwkundig erfgoed Sint-Alexiusbegijnhof

Deze vaststelling is geldig sinds 20-09-2010.

is deel van de bescherming als cultuurhistorisch landschap Sint-Alexiusbegijnhof: gebouwen en tuinen

Deze bescherming is geldig sinds 30-11-1942.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Vroeger convent van de Acht Blijschappen, sinds de 18de eeuw ook soms "Vadersconvent" genoemd, opgericht door François vander Nimmen op de "eerste lochtinge" tuin van het huis Rapenborch (zie Begijnhof nummer 23) en geschonken aan het begijnhof als "een godtshuys van acht aerme beghyntkens" in 1626 (zie de jaarankers op de gevel). Officieel gesticht op 6 juli 1627. Eind 19de eeuw in twee woningen opgedeeld: nummer 21 huis zogenaamd Heilige Antonius met linker drie traveeën en toegevoegde deur en nummer 22 huis zogenaamd Onze-Lieve-Vrouw Boodschap (vier rechter traveeën).

Oorspronkelijk convent van zeven traveeën, slechts één kamer diep, en twee bouwlagen onder pannen zadeldak met twee vernieuwde getrapte dakvensters. Vrij goed bewaarde verankerde bakstenen voorgevel op een gepikte, zandstenen plint en aflijnende geprofileerde zandstenen daklijst. Een witgeschilderde boord boven de plint en witgeschilderde speklagen markeren de gevel. Sierlijke gesmeed ijzeren ankers vormen het bouwjaar "AO 1626" op de borstwering.

Bewaarde originele toegang tot het convent in de vierde travee (nu nummer 22). Rechthoekige deur in witgeschilderde zandstenen omlijsting met bolkozijn bovenlicht. Erboven: witgeschilderd driehoekig paneel met zandstenen gedenksteen in barokke omlijsting met engelenhoofdje onderaan, en opschrift: "Franchoys van(der) Nimmen heeft dit/ tconvent gefvn/ dert ter eerre(n)gods/ en(de) de VIII blyschappe(n)/ van(de) H. Moeder en(de)/ Maghet Maria/ A°1626". Reliëf erboven met voorstelling van de Boodschap van Maria onder sluitstuk met voluten. Groengeschilderde deur met naamplaatje.

Aangepaste rechthoekige benedenvensters en toegevoegde rechthoekige groengeschilderde deur met naamplaatje in de tweede travee uit eind 19de eeuw. Behouden witgeschilderde zandstenen kruiskozijnen en één kloosterkozijn op de bovenverdieping.

Aangepaste achtergevel, eveneens afgelijnd door een geprofileerde zandstenen daklijst en gedicht kloosterkozijn (links) en sporen van een kruiskozijn (rechts) op de bovenverdieping. Nummer 21 heeft een kleine, eind 19de-eeuwse aanbouw onder plat dak, nummer 22 kreeg een recentere achterbouw met twee bouwlagen en plat dak achter de twee linker traveeën en behield een origineel zandstenen getralied kruiskozijn op de begane grond.

In het interieur bleven nog een aantal originele elementen bewaard. In nummer 21 is dit onder meer een 17de-eeuwse opgeklampte deur met schuifslot, duwklink met bloemmotief en hengsels, een kamer met balkenlaag met moerbalk op natuurstenen consoles, een eikenhouten spiltrap met achthoekige trappaal. Op de bovenverdieping bezitten de kruiskozijnen nog hun oorspronkelijk schrijnwerk met ijzeren vensterschuifjes en glas in lood in de bovenlichten. Het zoldergebint heeft vijf originele spanten.

In nummer 22 werd een 19de-eeuwse steektrap toegevoegd in de gang. De grote kamer behield een gepleisterd plafond en grote haard met één zichtbare zandstenen wang. Keuken met gesmeed ijzeren pompstel en hardstenen gootsteen, gedateerd 1683. Kleine gewelfde kelder met gemetste bakken.

  • Vlaamse Overheid, Ruimte & Erfgoed, Afdeling Oost-Vlaanderen, Onroerend erfgoed, archief.
  • DHANENS E., Dendermonde, in Inventaris van het kunstpatrimonium van Oostvlaanderen, IV, Gent, 1961, p. 183-199.
  • STROOBANTS A., Dendermonde 1898-1914 op oude prentbriefkaarten, Dendermonde, 1995.
  • STROOBANTS A., PÉE L. & VAN WEYENBERGH A., 700 jaar Begijnhof, Dendermonde, 1988.
  • STROOBANTS A., Gids voor het Sint-Alexiusbegijnhof en het Begijnhofmuseum van Dendermonde, Dendermonde, 2006, p. 53-54.

Bron: Bogaert C. , Duchêne H. , Lanclus K. & Verbeeck M. s.d.: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Dendermonde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 20N, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Duchêne, Helena & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 2001

Relaties

maakt deel uit van Sint-Alexiusbegijnhof

Begijnhof 1-46, Begijnhoflaan 26-68, Brusselsestraat 36 (Dendermonde)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.