erfgoedobject

Ensemble van drie herenhuizen en burgerwoningen

bouwkundig element
ID: 208128   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/208128

Juridische gevolgen

Beschrijving

De panden op nrs. 178 tot 182 vormen samen een fraai art-nouveaugetint ensemble. De drie naast elkaar gelegen panden werden in 1905 door bouwmeester Frans Seroen ontworpen voor Fr. De Keersmaecker, groothandelaar in bouwmaterialen en reder en wonende op de Amerikalei nummer 182. Van bouwmeester Frans Seroen is tot nog toe weinig Antwerps werk bekend uit zijn carrière voor de Eerste Wereldoorlog. Deze woning is hierbij een mooie aanvulling.

De lijstgevels volgen qua opbouw en ordonnantie de 19de-eeuwse neoclassicistische stijl, maar worden door hun verfijnde, geometrische art-nouveaugetinte detaillering en het natuurstenen parement in hun tijd geplaatst. Deze elementen zorgen voor de visuele samenhang van de drie panden. Hierdoor springen ze tevens in het oog op de Amerikalei en op het Zuid, waar deze vormgeving niet vaak voor komt.

Nummer 182 is het grootste pand van de drie en is wellicht opgetrokken als eigen woning voor De Keersmaecker. Het is een herenwoning van vier traveeën en vier bouwlagen onder zadeldak, die door haar uitzonderlijk verzorgde, geometrische art-nouveaudetaillering en door de bewaarde interieurs op de gelijkvloerse verdieping, een bijzondere plaats inneemt op de Amerikalei.

De lijstgevel van het herenhuis is afgewerkt met een houten kroonlijst op fijne klossen en heeft een lage hardstenen plint, met art-nouveaubelijning en dito traliewerk in de keldergaten. Het natuurstenen parement is strak geritmeerd door de rechthoekige muuropeningen, per bouwlaag in een andere omlijsting gevat en door het brede poortrisaliet in de derde travee. De bel-etage springt in het oog door de prachtige gesculpteerde art-nouveauversiering van de balustrades van vensterdeuren en balkons, de vensteromlijstingen en de geribde fries. De begane grond heeft een geblokte façade, terwijl de bovenverdiepingen een vlakke afwerking hebben. Volledige bewaard, zeer verzorgd schrijnwerk, met houten roedeverdeling in de vensters. Poort met onbeschilderde, houten vleugeldeur waarin fraai hekwerk voor de beglazing. Ook het interieur lijkt verzorgd en goed bewaard.

De aansluitende burgerhuizen op nummers 178 en 180 werden in een afzonderlijke bouwaanvraag vergund. Het oorspronkelijke ontwerp is goed gevolgd voor nummer 180, maar wijkt bij nummer 178 af voor wat betreft de verdiepingen. De fraaie detaillering van de gevel en het ontbreken van bouwaanvragen voor latere verbouwingen, wijst erop dat de woning anders dan voorzien op plan werd gebouwd.

In de gevels is dezelfde zorg voor detail aanwezig dan in de herenwoning op nummer 182. Enkelhuizen van drie traveeën en vier bouwlagen onder lage zadeldaken. De lijstgevels hebben dezelfde houten kroonlijst en hardstenen plint. De strakke gevels zijn geritmeerd door de rechthoekige muuropeningen en door een centrale erker op de eerste verdieping. De muuropeningen op de begane grond van 178 zijn getoogd. Fraaie art-nouveaugetinte details zijn te vinden in het ijzerwerk van de voordeur van nummer 180, de balkons en keldervensters, het deels bewaard schrijnwerk met roedeverdeling en in de vensteromlijstingen.

  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 1905 # 2183 (178-180),1905 # 1766 (182).

Bron     : Braeken J. & Hooft E. 2011: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Antwerpen, Stad Antwerpen: Zuid, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen ANT2, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Hooft, Elise
Datum  : 2011


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Ensemble van drie herenhuizen en burgerwoningen [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/208128 (Geraadpleegd op 21-09-2019)