Hotel Verhaegen-Lammens

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Gent
Deelgemeente Gent
Straat Oude Houtlei
Locatie Oude Houtlei 110, Gent (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Gent (actualisaties: 01-01-2006 - 24-09-2007).
  • Adrescontrole Gent (adrescontroles: 25-09-2007 - 25-09-2007).
  • Inventarisatie Gent (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1983).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Hotel Verhaegen-Lammens

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Hotel Verhaegen-Lammens

Deze bescherming is geldig sinds 13-05-1976.

Beschrijving

Gelegen tussen de Brandstraat en de Wellinckstraat met een ruime en fraai aangelegde tuin achter het eigenlijke woonhuis, omringd door bijgebouwen uitziend op de Wellinckstraat en paardenstallen uitziend op de Brandstraat.

Breed hoekhuis van twee bouwlagen en zeven traveeën, afgedekt met twee gelijklopende steile zadeldaken (Vlaamse pannen, nok parallel aan de straat) en voorzien van kelders overkluisd met gedrukte kruisgewelven, opklimmend tot de 16de eeuw. Voorgevel volgens archiefstukken gewijzigd in 1768 in overgang Lodewijk XVI-Lodewijk XVI-stijl, doch later nogmaals aangepast in empirestijl in 1828 naar ontwerp van architect J.B. Van de Cappelle. Bepleisterde en witgeschilderde lijstgevel met dubbelhuisopstand op plint van Ledesteen. Begrenzende hoekbanden met afwisselend vlakke en beraapte horizontale bandjes. Licht uitspringend middenrisaliet van drie traveeën voorzien van imitatiebanden en boven het hoofdgestel bekroond met een driehoekig fronton geopend met een halfrond venster. Links van het fronton twee 18de-eeuwse dakkapellen met op voluten eindigende vleugelstukken en gebogen kroonlijst met sluitsteen. Rechthoekige vensters met 18de-eeuwse roedeverdeling, beluikt op de begane grond. Bredere middentravee gemarkeerd door de rondboogdeur ingeschreven in een rechthoekige arduinen omlijsting in Lodewijk XVI-stijl: brede kwarthollijst op neuten met schelpvormige sluitsteen, geflankeerd door vlakke smalle pilasters en afgedekt met een gekorniste balkonplaat geschraagd door versierde rolwerkconsoles, waarop een eveneens op de hoeken uitspringende smeedijzeren leuning; gestrekte tussendorpel en bovenlicht met houten empirevulling. Venetiaans deurvenster (1828) waarvan de brede tussenstijlen boven eindigen op een vrouwenhoofd; versierde afgeronde middenstijl. Eenvoudig onversierd hoofdgestel. Nagenoeg blinde rechter zijgevel: verankerde en bepleisterde bakstenen puntgevels met een rechthoekig bovenvenster en een vijftal verschillende zoldervensters.

Achtergevel van zeven traveeën en twee bouwlagen, rechtertravee later verhoogd met een dakvenster. Bepleisterde en beschilderde lijstgevel uit het derde kwart van de 18de eeuw in overgang Lodewijk XV-Lodewijk XVI-stijl. Centrale deurtravee; drie middentraveeën bekroond met een driehoekig fronton op vier rolwerkconsoles en geopend met een omlijste drielobbige oculus tussen stucrocailles en lamberkijnen met vruchten. Vlak omlijste steekboogvensters met verticaal doorlopende platte banden en behouden roedeverdeling voor benedenvensters. Rechtertravee met groot rondbooglicht. Middentravee gemarkeerd door spiegelboogdeur met platte bandomlijsting geflankeerd door smalle geblokte pilasters met rocailleconsoles die de gestrekte kroonlijst dragen. Spiegelboogvenster erboven in geprofileerde omlijsting. Onversierd hoofdgestel met gelede architraaf.

Mobilair: Hal met zwartmarmeren vloer, wanden en zoldering met fijn lijst- en stucwerk in late Lodewijk XV-stijl, houten trap met gesculpteerde trappaal in de vorm van de draak van het Gentse belfort. Verscheidene zeer fraaie salons in Lodewijk XV-, overgang Lodewijk XV-Lodewijk XVI- en Lodewijk XVI-stijl met behouden lambriseringen, stucplafonds en marmeren schouwen; een salon met bewaard Chinees rijstpapier beschilderd met vogels en plantaardige motieven; eetkamer met wanden en deurstukken voorzien van geschilderde panelen met buitentaferelen gesigneerd P.N. Van Reysschoot; salon met geschilderde deurstukken toegeschreven aan P.N. Van Reysschoot met tafereeltjes met naakte kinderen voorstellende de vier seizoenen, de vier elementen en uren van de dag.

Links haakse achteraanbouw van drie bouwlagen met zadeldak uit het derde kwart van de 18De eeuw. Bepleisterde en beschilderde lijstgevel van vijf traveeën met dubbelhuisopstand. Vlak omlijste steekboogvensters met verticaal doorlopende platte banden.

Licht uitspringende deurtravee, voorzien van spiegelboogvormige deur in vlakke omlijsting met hoog bovenlicht voorzien van waaier en stucsluitsteen. Onversierd hoofdgestel. Begroeide rechter zijgevel van vijf traveeën

Bijgebouw rechts achteraan in de tuin, voormalige kapel uitziend op de Wellinckstraat, sinds begin 20ste eeuw wordt de benedenverdieping door de eigenaars ter beschikking gesteld als vergaderplaats voor de Dekenij Wellinckstraat. Gebouw van vier traveeën en twee bouwlagen onder mansardedak (leien), uit 16de of 17de eeuw doch aangepast midden 18de eeuw. Deed in 1649 dienst als kapel voor de ongeschoeide karmelieten. Bepleisterde en witgeschilderde lijstgevel verlicht door steekboogvensters, beneden in vlakke omlijstingen en afgelijnd door gelede architraaf; onversierd hoofdgestel beeindigt de gevel. Rechter zijgevel in de Wellinckstraat: verankerde en bepleisterde bakstenen geknikte puntgevel. Boven verlicht door een groot spitsboogvenster. Beneden kleine steekboogdeur en rechts smal getralied venstertje. Gevel vanouds voorzien van een muurkapel met Mariabeeld die herinnert aan de intense Mariaverering in deze straat en buurt. Huidige houten neoclassicistische muurkapel uit de eerste helft van de 20ste eeuw met verzorgd gestoffeerd, gepolychromeerd houten Mariabeeld met Kind, opgehangen boven lantaarn en opschrift: "Gaat hier toch nooit voorbij - Of denkt toch eens aan mij - En zeg op staande voet - Maria, wees gegroet."

Benedenverdieping overkluisd met gedrukte gewelven (17de eeuw) versierd met acht stermotieven uit stuc.

Linker achterzijde van de tuin afgesloten door een voormalig koetshuis van acht traveeën, en één bouwlaag onder mansardedak (leien) met vijf dakkapellen en een dakvenster met gebogen kroonlijst afgedekt boven de tweede en derde travee. Bepleisterde en geschilderde lijstgevel in rococostijl uit midden 18de eeuw. Rechts hoger opgaande, monumentale en rijk uitgewerkte poorttravee: begrensd door hol geprofileerde geblokte pilasters en bekroond met gebogen fronton op weelderige stucconsoles; rondboogdeur in een brede hollijst, vleugeldeuren met gebogen roedeverdeling, accoladevormige tussendorpel met cartouchevormige sluitsteen en bovenlicht met smeedijzeren waaier. Omlijste ovale oculus rijk versierd met stucwerk. Voorts steekboogvormige muuropeningen met vlakke omlijstingen onder een eenvoudig hoofdgestel met gelede architraaf.

Paardenstallen uitziend op de Brandstraat: gebouw van twee bouwlagen met zadeldak (nok parallel aan de straat, Vlaamse pannen), uit midden 18de eeuw. Verankerde en beschilderde bakstenen lijstgevel met hardstenen plint waarin links twee keldergaten. Centraal dakvenster, rechthoekig laadvenster afgedekt met houten driehoekig fronton. Links twee getraliede rechthoekige vensters. Bovenvensters onmiddellijk onder de houten kroonlijst. Twee aangepaste rechthoekige poorten met ijzeren I-balk als latei. Voorts sporen van gedichte muuropeningen.

Tuingevel: éénlaagse bepleisterde en witgeschilderde lijstgevel van drie traveeën met centraal dakvenster in een gebogen fronton waartegen twee naar binnen gekeerde kwartcirkels aanlopen. Drie brede gedrukte rondboogpoorten met platte booglijst op zuilen met Toscaans kapiteel. Hoofdgestel met gelede architraaf op rocailleconsoles.

  • Stadsarchief Gent, reeks 535, bundel 220, nr. 23.
  • Stadsarchief Gent, reeks G.l2, nr. 2008.
  • BURGGRAAF TERLINDEN, Het Herenhuis Verhaegen-Lammens, Oude Houtlei, Gent, in La maison d'hier et d'aujourd'hui, 1970, nr. 8, p. 2-21.

Bron: Bogaert C., Lanclus K. & Verbeeck M. met medewerking van Linters A. 1979: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Gent, Bouwen door de eeuwen heen  in Vlaanderen 4NB Z-W, Brussel - Gent.

Auteurs: Bogaert, Chris; Lanclus, Kathleen & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1979

Relaties

maakt deel uit van Oude Houtlei (stadsuitbreiding tot 16e-eeuwse omwalling)

Oude Houtlei (Gent)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.