Brouwerswoning Christiaen

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Koekelare
Deelgemeente Koekelare
Straat Sint Maartensplein
Locatie Sint Maartensplein 17, Koekelare (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Koekelare (geografische inventarisatie: 01-10-2008 - 28-02-2010).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Brouwershuis Christiaen

Deze vaststelling is geldig sinds 20-09-2010.

is beschermd als monument Brouwerswoning Christiaen

Deze bescherming is geldig sinds 23-10-1981.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Brouwerswoning Christiaen met omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 23-10-1981.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Beschermd als monument bij K.B. van 23/10/1981. Gelegen binnen het beschermde dorpsgezicht (zelfde K.B.), omgeving van het brouwershuis.

Geschiedenis van het huis. In 1799 koopt Pieter Mergaert (voor deze figuur zie Sint-Maartensplein nr. 15 en de historische inleiding) de statige, classicistische woning in de Ichtegemstraat. De woning is reeds aangeduid op de kaart van 1799 (terreinopmeting van het gebied ten noorden van de dorpskern, tussen de Moerestraat en de Moerewegel, door landmeters Pieter Mergaert uit Koekelare en Charles Serruys uit Torhout) en dateert vermoedelijk uit het einde van de 18de eeuw. In 1807 bouwt hij naast dat huis, in de huidige Brouwerijstraat, een nieuwe brouwerij (op het plan van 1799 is reeds een rechthoekige plattegrond op de plaats van de brouwerijgebouwen aangeduid, dit is nog niet het geval op de Ferrariskaart van 1770-1778) (zie nr. 15). Een zoon van Pieter beheert de brouwerij tot in 1834, waarna het brouwershuis en de brouwerij verkocht wordt aan Robert Desnick. De verkoopsakte van 1831 omschrijft de brouwerswoning als een "schoon huis met remisen, wagenkot, stallingen (…)". Het links aansluitende koetshuis wordt circa 1900 afgebroken bij de bouw van de nieuwe brouwerswoning (nr. 19). In 1971 koopt de gemeente de twee brouwershuizen aan het Sint-Maartensplein. In 1974 wordt het brouwershuis uit 1900 als gemeentehuis ingericht (nr. 19). Het brouwershuis op nr. 17, beschermd als monument in 1981, wordt in 1984 verkocht aan een financiële groep en in 1986-1987 gerenoveerd/ gerestaureerd in het kader van de nieuwe functie als bankkantoor. Hierbij wordt de trap naar de uiterste traveeën aan de rechter kant verplaatst, de toegang tot de woonvertrekken op de verdieping wordt voorzien in de rechter zijgevel. Een tweede renovatie realiseert een hedendaagse nieuwbouw aan de achterzijde.

Beschrijving van het huis. Brouwerswoning uit het einde van de 18de eeuw met classicistische inslag. Verankerde witgeschilderde baksteenbouw van zeven traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (blauw geglazuurde Vlaamse pannen). Grijsgeschilderde plint. Licht getoogde muuropeningen onder strek. Bewaard of naar oud model vernieuwd grijsgeschilderd houtwerk: kruisindeling en grote roedeverdeling, luiken op de begane grond. De oude rolluikkasten op de bovenverdieping werden verwijderd bij de restauratie. Rechthoekige deur in een grijsgeschilderde, geriemde omlijsting. Paneeldeur, bovenlicht met smeedijzeren hekwerk met floraal motief.

Gaaf bewaarde interieurelementen. Salon met classicistische bepleistering uit het einde van de 18de eeuw of het begin van de 19de eeuw (Lodewijk XVI-stijl), witgeschilderd met vergulde elementen: kooflijsten, rozetten, muurvakken, fries met guirlandes en loofwerk. Marmeren (rouge royale) schouwmond (recente invulling) waarboven schouwboezem met spiegel en vaasmotief met guirlandes tussen gecanneleerde pilasters met palmetmotief. Enfilade met dubbele paneeldeur naar verbouwd tweede salon. Boven enkele deur, supraporta met vaasmotief en guirlandes. Tussen de muurvakken herhaling van de gecanneleerde pilasters.

De trap in classicistische stijl (Lodewijk XVI) bevindt zich in de rechter traveeën en is verplaatst bij de restauratie van 1986-1987. Houten trap met sierlijk uitgewerkte trappaal met loverwerk en guirlande, opengewerkte trapspijlen.

  • ARCHIEF RUIMTE EN ERFGOED-WEST-VLAANDEREN, Archiefnr. W/00371.
  • ARCHIEF RUIMTE EN ERFGOED-WEST-VLAANDEREN, fotoarchief.
  • ARREN R., HEUS J., Het centrum van Koekelare in 1842, in Spaenhiers. Jaarboek, jg. 14, 2006, p. 31-32.
  • DEREEPER T., Koekelare in oude prentkaarten, Zaltbommel, 1972, prentkaart 16.
  • SEYS R., Het oude brouwershuis, in Coclariensia. Driemaandelijks tijdschrift Gemeentelijke kring voor heemkunde Groot-Koekelare, jg. 3, nr. 2, 1988, p. 81-83.
  • SEYS R., Koekelare, gisteren en op de drempel van morgen. Een verzameling foto's, prentkaarten en tekeningen, met beknopte historische en andere toelichtingen, Sint-Niklaas, 1987, p. 64, 66 (iconografie).

Bron: Vanneste P. & Baert S. met medewerking van Boone B., Creyf S. & Vranckx M. 2010: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West- Vlaanderen, Gemeente Koekelare met deelgemeenten Bovekerke en Zande, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL46, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Vanneste, Pol

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Sint-Maartensplein

Sint Maartensplein (Koekelare)

is gerelateerd aan Brouwerij Christiaen

Sint Maartensplein 15A-B, Koekelare (West-Vlaanderen)

is gerelateerd aan Brouwerswoning

Sint Maartensplein 19, Koekelare (West-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.