Brouwerswoning

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Koekelare
Deelgemeente Koekelare
Straat Sint Maartensplein
Locatie Sint Maartensplein 19, Koekelare (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Koekelare (geografische inventarisatie: 01-10-2008 - 28-02-2010).

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Brouwerswoning

Deze bescherming is geldig sinds 05-03-2012.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Brouwerswoning

Deze vaststelling is geldig sinds 20-09-2010.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Brouwerswoning Christiaen met omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 23-10-1981.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Brouwerswoning van circa 1900, sinds 1974 in gebruik als gemeentehuis. Anno 2009 wordt links aansluitend een nieuwe vleugel van het gemeentehuis gebouwd. Gelegen binnen het beschermde dorpsgezicht bij K.B. van 23/10/1981, omgeving van het als monument beschermde brouwershuis (nr. 17). De sierlijke achtergevel is naar het parkdomein van de voormalige brouwersfamilie gericht. De trappenhal (torenvolume) biedt een mooi zicht op dit park.

Geschiedenis van het pand. Circa 1900 wordt het links aansluitende koetshuis van het oude brouwershuis (nr. 17) afgebroken voor de bouw van een nieuwe, tweede brouwerswoning, naar ontwerp van Brugse de architect Dewulf. In 1971 koopt de gemeente de twee brouwershuizen aan het Sint-Maartensplein (nrs. 17 en 19). In 1974 wordt het hier behandelde brouwershuis uit 1900 als gemeentehuis ingericht (inhuldigingssteen 1 januari 1975 in de hal van het gemeentehuis). Het andere, beschermd als monument in 1981, wordt in 1984 doorverkocht aan een financiële groep en in 1987 gerestaureerd (nr. 17). Windwijzer.

Beschrijving van het pand. Ruim herenhuis in eclectische stijl, referentie aan de cottage-architectuur. Rode baksteenbouw met ruime verwerking van blauwe hardsteen voor sierelementen zoals onder meer de banden. Ruim gebruik van hout voor de overkragende bedaking en de erker en de balkonleuningen. Quasi vierkante plattegrond, twee bouwlagen onder elkaar snijdende zadeldaken en markerend torenvolume (leien) aan de achterzijde. De daken zijn uitgewerkt met dakvenstertjes onder schilddak (smeedijzeren bekroning), sterk aflijnend effect door de gootlijst op klossen en de brede fries in vakwerkimitatie ingevuld met cement(?)tegels (florale motieven), blauwhardstenen aanzetstenen. Gelijkaardige tegeltjes in de spiegels tussen de beneden- en de bovenvensters. Overkragende dakranden met windborden en opengewerkte spantbenen op korbelen. Sokkelvormende plint in blauwe hardsteen en breuksteen. Rechthoekige keldervensters met smeedijzeren traliewerk. Gekoppelde getoogde vensters, met blauwhardstenen aanzet- en sluitstenen. op de begane grond van de voorgevel onder druiplijst. Rechts, getoogd portaal in een geriemde omlijsting, waarboven een tweeledig bovenlicht. Rechthoekige houten erker op geprofileerde blauwhardstenen consoles, ter hoogte van uitkragend muurgedeelte: aflijnende panelen met diagonale motieven onder de vensters, boven de vensters lijstwerk; erboven balkon van loggia geïntegreerd in de overkragende bedaking van het zadeldak (geprofileerde beplanking). De eigenlijke baksteenmuur van de loggia is uitgewerkt in baksteenimitatie. Bewaard houtwerk, schuifvensters en T-indeling, gedeeltelijk grote roedeverdeling. Dubbele paneeldeur met ruitvormige motieven.

De (linker) zijgevel en de achtergevel zijn even sierlijk uitgewerkt, zie doorlopende fries met cement(?)tegels en overkragende dakoverstek van de puntgevels met baksteenwand in vakwerkimitatie en opengewerkt spantbeen. Bij de achtergevel gecementeerde plint. Tegen de linker zijgevel, aansluitend laag gedeelte onder plat dak, vermoedelijk wintertuin. Horizontaliserend effect door de aflijnende gootlijst met houten fries - waarboven een houten balkonleuning - en door de spiegels met cement(?)tegels onder de ruime rechthoekige vensters. De balkonleuning loopt ter hoogte van de achtergevel verder boven houten loggiaconstructie. De loggia en het balkon zijn bereikbaar via deurvensters vanuit de salons of de kamers. De loggia is eveneens bereikbaar via buitentrap. De linker travee van de achtergevel is uitgewerkt als toren met hoog schilddak (leien, dakkapel, aflijnende gootlijst op klossen) met vorstkam en windwijzer, breed rechthoekig venster waarboven paneel met cement(?)tegels.

Links aansluitend bij de 'wintertuin', vierkante erfpijler in baksteen (hier anno 2009 aanbouw van nieuw gemeentehuis).

In de plint (voorgevel), hardstenen gedenksteen voor de toewijding van de gemeente aan het Heilig Hart: "DE 3 JULI 1955 IN AANWEZIGHEID VAN MGR. DESMEDT BISSCHOP VAN BRUGGE WERD DE GEMEENTE KOEKELARE TOEGEWIJD AAN HET H. HART" en wapenschild van Koekelare.

Het interieur is gaaf bewaard. Via het portaal komt men via witmarmeren treden in de ruime trappenhal (torenvolume): witmarmeren vloer, plafonds met lijstwerk en consoles. Brede houten bordestrap met sierlijke trapspijlen. Onder de trap, beglaasde toegang tot de kelder. Bewaarde paneeldeuren met beschildering in imitatiedennenhout, deurbeslag (messing?) in neorococostijl. Dito muurkasten. Aan het einde van de gang, dito beglaasde deuren, gezandstraald glas. Links van de hall, gang en enfilade van salons. Salon aan de straatzijde: lijstwerk en rozet met florale motieven. Marmeren schouw in neorococostijl, haardijzer, schouwboezem met hoge spiegel. Enfilade naar de wintertuin via vleugdeldeur met bovenlicht. In de wintertuin, sierlijk uitgewerkt houten geometrisch plafond, brede houten fries boven de vensters. Kelderverdieping (vermoedelijk de voormalige keuken) met betegelde lambrisering, herhaling van de paneeldeuren.

  • ARCHIEF RUIMTE EN ERFGOED-WEST-VLAANDEREN, Archiefnr. W/00371.
  • DEREEPER T., Koekelare in oude prentkaarten, Zaltbommel, 1972, prentkaart 16.
  • SEYS R., Koekelare, gisteren en op de drempel van morgen. Een verzameling foto's, prentkaarten en tekeningen, met beknopte historische en andere toelichtingen, Sint-Niklaas, 1987, p. 64 (iconografie).

Bron: Vanneste P. & Baert S. met medewerking van Boone B., Creyf S. & Vranckx M. 2010: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West- Vlaanderen, Gemeente Koekelare met deelgemeenten Bovekerke en Zande, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL46, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Vanneste, Pol

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Sint-Maartensplein

Sint Maartensplein (Koekelare)

is gerelateerd aan Brouwerij Christiaen

Sint Maartensplein 15A-B, Koekelare (West-Vlaanderen)

is gerelateerd aan Brouwerswoning Christiaen

Sint Maartensplein 17, Koekelare (West-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.